Нова Горица – Словения қаласы, Гориция және Шемпетер-Вртожбамен бірлескен метрополия аймағы. "Жаңа Гориция" мағынасын береді, тарихы мен атауы славяндық.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
2011 жылдың мамыр айынан бастап Нова Горица, Гориция және Шемпетер Вртожба бірлескен трансшекаралық қалалық аймаққа біріктірілді, оны бірлескен әкімшілік кеңесі басқарады.
Since May 2011, Nova Gorica has been joined with Gorizia and Šempeter Vrtojba in a common trans border metropolitan zone, administered by a joint administration board.
Атауы
Nova Gorica атауы «жаңа Гориция» дегенді білдіреді. Гориция/Горица атауының өзі славян тіліне қатысты. Қаланың жергіліктік арада қолданылатын атауы – Горица (яғни, «жаңа» деген сөздің қосымшасыз), ал тұрғындары көрші италиялық қалаға Стара Горица (яғни, «ескі Гориция») деп атауға көбірек бейім. Бұл қолданыс словениялық номерлерде (Горица үшін GO) және жергілікті футбол клубының аты – ND Gorica-да көрінеді. «Горица» сөзі – словен тіліндегі «гора» деген жалпы атаудың кішіртілген түрі. Ескі словен тілінде бұл сөз «жүзімдік» деген мағынаны да білдірген. Бұл топоним Словенияда және словендер қоныстанған басқа да аймақтарда, сондай-ақ славян тілді халықтар болған немесе тарихи түрде болған жерлерде жиі кездеседі.
The name Nova Gorica means 'new Gorizia'. The origin of the name Gorizia/Gorica itself is Slavic. The common local term for the town is Gorica (i. e., without the modifier nova 'new'), while residents tend to refer to the neighboring Italian town as Stara Gorica (i. e., 'old Gorizia'). This use is also reflected in Slovenian license plates (GO for Gorica), as well as in the name of the local association football club ND Gorica. The word gorica is a diminutive form of the Slovene common noun gora 'hill'. In archaic Slovene, it also meant 'vineyard'. It is a common toponym in Slovenia and in other areas of Slovene settlement, as well as more generally in areas that have or historically had a Slavic speaking population.
Тарих
1947 жылы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Италия одақтастармен, соның ішінде Социалистік Югославиямен бейбітшілік шартын жасады. Шарты бойынша Гориция провинциясының словендер тұратын аумақтарының көп бөлігі Югославияға өткізілді. Дегенмен, Гориция қаласының өзі итальяндық басқаруда қалды. Жаңа шекара қаланың солтүстік және шығыс шағын елді мекендерін бөліп тастады. Муниципалитет аумағының шамамен 40 пайызы, ішінде Солькан, Шемпетер, Кромберг, Рожна Долина және Пристава елді мекендері Югославияға берілді. Осы аймақтарда шамамен 10 000 адам (көбінесе словендер, аз ғана фриуль тілінде сөйлейтін халық) немесе муниципалитет халқының бес бөлігінің бірі тұрды. Алайда, олардың біртұтас құрылымы болған жоқ және байланыс нашар болды. Бұл мәселені шешу үшін Словения Социалистік Республикасының коммунистік билігі осы шағын елді мекендерді біріктіретін жаңа қалалық кеңістік құруға шешім қабылдады. Жаңа қала Нова Горица, яғни «Жаңа Гориция» деп аталды. Жобаға Югославияның коммунистік басшысы маршал Тито жеке қолдау көрсетті. Жобаны словен сәулетшісі Эдвард Равникар, Ле Корбюзьенің бұрынғы шәкірті жүзеге асырды. Алғашқы жобалар 1947 жылдың қысында жасалып, құрылыс келесі жылдың басында басталды. Қала 1952 жылы ресми түрде қалалық муниципалитет ретінде құрылды, оған Солькан, Кромберг және Рожна Долинаның ескі елді мекендері қосылды, осылайша олар Нова Горицаның шағын елді мекендеріне айналды. Қаланың құрылысы 1950-1960 жылдарға дейін жалғасты, ал 1980 жылдардың ортасына қарай қазіргі көлеміне жетті. 1990 жылдардың басында аталған ескі елді мекендердің барлығы дербес елді мекендер мәртебесін қайта алды. Алайда, бұл тек символдық акт болды, ол халық саны бойынша ресми статистикаға ғана әсер етті: осы себепті Нова Горица Словенияның ең ірі 10 қаласының тізімінен шықты. Дегенмен, ол Батыс Словениядағы екінші ірі қалалық жиынтық болып қала береді.
In 1947, following World War II, Italy signed a peace treaty with the Allies, including Socialist Yugoslavia. The treaty transferred most of the Slovene inhabited areas of the Province of Gorizia to Yugoslavia. The town of Gorizia itself, however, remained under Italian rule. The new border cut the city off from its northern and eastern suburbs. Around 40% of the municipality's territory was transferred to Yugoslavia, including the suburbs of Solkan, Šempeter, Kromberk, Rožna Dolina, and Pristava. Together, these areas had a population of around 10,000 (almost exclusively Slovenes, with a tiny Friulian speaking minority), or around one fifth of the municipality's population. However, they lacked a cohesive structure, and were poorly connected. In order to overcome this problem, the Communist authorities of the Socialist Republic of Slovenia decided to build a new settlement that would connect these suburbs into a new urban space. The new town was called Nova Gorica or "New Gorizia". The project had the personal backing of Marshal Tito, Yugoslavia's Communist leader. The project was commissioned to the Slovenian architect Edvard Ravnikar, a former pupil of Le Corbusier. The first projects were laid out in winter of 1947, and the construction began at the beginning of the following year. The city was formally established as an urban municipality in 1952, incorporating the older settlements of Solkan, Kromberk and Rožna Dolina, which thus became, somewhat reluctantly, suburbs of Nova Gorica. The building of the town continued throughout the 1950s and 1960s, reaching the current extent by the mid 1980s. In the early 1990s, all of the aforementioned older suburbs acquired again the status of independent settlements. This was however a purely symbolic act that only affected the official statistics on population: because of this, Nova Gorica dropped from the list of 10 largest towns in Slovenia. It nevertheless remains the second largest urban conglomeration in western Slovenia, after Koper.
Мәдениет және білім беру
Нова Горица Словенияның үш ұлттық театрының біріне үй иесі. Горишки музейі де қаланың Кромберк ауданында, Кромберк сарайында орналасқан. Нова Горица университеті Рожна Долина шағын ауданында орналасқан. Қала орталығындағы Нова Горица гимназиясы Словениядағы ең танымал жоғары мектептердің бірі. "Разпотжа" мәдени журналы Нова Горицада жарық көреді.
Nova Gorica hosts one of the three national theatres in Slovenia. The Goriški muzej is also located in the town's Kromberk district, hosted in Kromberk Castle. The University of Nova Gorica is located in the suburb of Rožna Dolina. The Nova Gorica Grammar School, located in the city centre, is one of the most renowned high schools in Slovenia. The cultural magazine Razpotja is published in Nova Gorica.
Костанжевица төбесі
Қаланың оңтүстігінде Костаньевица төбесі орналасқан, онда Анамыздың Жариялану шіркеуі және 17 ғасырлық францискан монастыры бар, онда өткен шақтан қалған құндылықтар сақталған. Бурбондардың соңғы мүшелері, француз корольдік отбасы, шіркеудің астындағы склепте жерленген (Шарль X өзі, оның отбасы мүшелері және оның ұлы Луи Антуан де Франс, оның немересі Анри д'Артуа, Луидің туысы (Луи Антуан да, Анри де ешқашан патша ретінде таққа отырмаған)). Ол 1830 жылғы революциядан кейін Франциядан қашып, Горицияда пана тапты және соңында сол жерде қайтыс болды. Сондай-ақ, онда Пьер Луи Жан Казимир де Блакас, Бурбон ақсұлуы да жерленген, ол да жер аударылуда қайтыс болды (1839 жылы).
To the south of the town stands Kostanjevica Hill, home to the Church of the Annunciation of Our Lady and a 17th century Franciscan monastery with rich treasures from the past. The last members of the Bourbons, the French royal family, are buried in a crypt beneath the church (Charles X himself, and members of his family and entourage including his son Louis Antoine de France, and his grandson Henri d'Artois, nephew of Louis (neither Louis Antoine nor Henri ever reigned as kings)). He fled France following the revolution in 1830, finding refuge in Gorizia, and eventually died there. Also buried there is Pierre Louis Jean Casimir de Blacas, a Bourbon nobleman who also died in exile (in 1839).
Света Гора
Костанжевица төбесінің қарсысында, қаланың солтүстігінде 450 жылдан бері қажыларды тартып келе жатқан қасиетті тау – Света Гора елді мекені орналасқан. Одан ашылатын көрініс ерекше, ашық күндері Истрия, Венеция, Доломит, Камник және Юлиан Альп тауларына дейін көруге болады. Таудың шаңырағында әсем базилика, кейде концерттер өткізілетін францискандық монастырь және Изонзо шайқастарының мұражайы бар.
Opposite Kostanjevica Hill, north of the town is the settlement of Sveta Gora with Holy Mount a peak that has attracted pilgrims for 450 years. The view from there is exceptional, and on a clear day visitors can see as far as Istria, Venice, the Dolomites, and the Kamnik and Julian Alps. The mountain top is home to a magnificent basilica, where concerts are occasionally held, a Franciscan monastery, and a museum of the Battles of the Isonzo.