Кіріспе

Мемлекеттің нәтижелерінің жақсы болуымен ақталуын қорғайтын философиялық аргументтер, мемлекеттік тұрақтылықты моральдық жақсылық деп қарастыратын салдарлық теория. Мемлекетті ақтау – мемлекет немесе үкімет үшін заңды биліктің бастауы. Әдетте, мемлекетті ақтау мемлекеттің не үшін болуы керек екенін, сондай-ақ заңды мемлекеттің не істеуге құқығы бар және не істемеуі керек екенін түсіндіреді. Мемлекеттің салдарлық ақтаулары белгілі бір институттар құрылғанда қандай нәтижелерге қол жеткізілетініне баса назар аударады. Олар утилитаризм сияқты салдарлық теорияларға негізделген. Салдарлық теориялар мен утилитаризмді кейде шатастырады, бірақ утилитаризм – салдарлық теориялардың кең отбасының бір ғана мүшесі. Салдарлық теориялар, әдетте, әрекеттің дұрыстығы немесе бұрыстығы оның нәтижелері қанағаттандырарлық болған-болмағанына байланысты деп санайды. Олар көбінесе белгілі бір әрекеттердің өзінен дұрыс немесе бұрыс екенін айтатын деонтологиялық моральдық теорияларға қарсы қойылады.

Мемлекеттік негіздемелер

Заң және саяси теорияда мемлекет немесе егемендік – белгілі бір үкіметтің заңдылығын бекітетін институт. Кейде заңдылық туралы пікірталастар мистикалық сипатқа ие болуы мүмкін, мысалы, патшалардың құдайдан берілген құқық деп мәлімдеуі сияқты. Әртүрлі саяси философиялар мемлекеттің ішкі ұйым ретінде күшті монополиялауына қатысты әртүрлі пікірлер білдіреді. Мысалы, нәтижешілдер мемлекет көпірлер салады деп айтуы мүмкін. Олар осы көпірлер мемлекет болмағанда салынбаған болар ма және оларды пайдаланушылар бағалай ма деп сұрайды. Егер көпірлер басқа жағдайда салынбаған болса және олар пайдаланушылар үшін құнды болса, онда мемлекеттің болуы негізделген болып есептеледі. Мемлекеттің заңдылығына күмәнданатын немесе оны жоққа шығаратын философ этикалық алғышарттарға сұрақ қою арқылы жауап беруі мүмкін, мысалы, осы көпірді салған жұмысшылар оны салуға бұйрық берген үкімет немесе жеке мердігерлерге пайда әкелген инвесторлар тарапынан қанауға ұшырады дейді. Философтың қанау туралы деонтологиялық теориясы болуы мүмкін. Басқаша айтқанда, күмәнданушы көпірдің жақсы нәтиже бергенін мойындауы мүмкін, бірақ нәтижешілдік тұрғысынан да аргумент әлсіз дейді. Ол тіпті анархиялық жағдайда одан да жақсы көпір салынған болуы мүмкін деп мәлімдеуі мүмкін. Бұл қарсы аргумент мүмкіндік шығыны мәселесін көтеріп, тұтас мәселені экономикалық ой-өріс жаттығуына айналдырады.