Кіріспе

Aunay sur Odon (onɛ syʁ ɔdɔ̃, сөзбе-сөз Aunay on Odon) – Францияның солтүстік-батысындағы Нормандия аймағындағы Кальвадос департаментіндегі бұрынғы коммуна. 2017 жылдың 1 қаңтарында ол Les Monts d'Aunay жаңа коммунасымен біріктірілді. Коммуна «Гүлдейтін қалалар мен ауылдар» ұлттық кеңесінің «Гүлдейтін қалалар мен ауылдар» конкурсында екі гүлмен марапатталды.

География

Коммуна Арморика массивінің төбелерінің етегінде, Одон өзенінің бастауынан бірнеше шақырым шығысқа қарай орналасқан. Ол Каен жазығы, Бессин және Вируа бокажы арасындағы Пре-Бокаж аймағының орталық бөлігінде жатыр, сонымен қатар Вируа бокажымен де байланысты. Бірнеше округтік жолдардың тоғысқан жерінде орналасқан агломерация Виллерс-Бокажға оңтүстікке, Каенге оңтүстік-батысқа және Вирге солтүстік-шығысқа қарай орналасқан. D8 жолы солтүстік-шығысқа қарай Бауквей мен Каенге жетеді. D6 жолы солтүстіктегі Аунайды Виллерс-Бокажбен, ал оңтүстік-шығыстағы Тюри-Аркурмен байланыстырады. D54 жолы солтүстік-батыста Каагнес пен Каумон-л'Эвентеге ауыл арқылы, Рукамп, Ле-Плесси-Гриму және оңтүстіктегі Конде-сюр-Нуароға дейін созылады. D26 жолы оңтүстік-батыста Данву-ла-Ферьер және Эстри арқылы Вирге барады. D213 жолы шығыста Курводонға дейін жетеді, ал D234 жолы Боннемейзонға қызмет көрсету үшін тармақталады. D214 жолы солтүстікке Лонгвиллеге барады. D291A жолы батысқа Ла-Биньеге барады. Аунай-сюр-Одон Орна өзенінің су жинау алабында орналасқан, оның саласы – Одон өзені коммунаны батыстан солтүстікке кесіп өтеді және көршілес Ондефонтен коммунасынан бастау алады. Оны бірнеше шағын салалар толықтырады, мысалы, шығыста Курводонмен шекараны белгілейтін Дуветт және солтүстік-батыс шекарадағы Руиссо-дю-Валь-Буке. Ең биік нүктесі оңтүстікте, Рукамппен шекарада, Пье-де-ла-Брюйер деп аталатын жерге көрініс беретін орман ішінде орналасқан. Ең төменгі нүктесі Одон өзенінің коммунадан солтүстікке шығуына сәйкес келеді. Коммунаның шамамен сегізден бірі қалалық, оңтүстік бөлігі орманды, ал қалған бөлігі бокажбен жабылған. Францияның батыс бөлігіндегідей, Аунай-сюр-Одонда да мұхиттық климат басым. Ең жақын метеостанция солтүстік-батыстағы Каен-Карпикеде орналасқан. Алайда, Пре-Бокаж аймағындағы жылдық жауын-шашын мөлшері ерекшеленеді, Аунай-сюр-Одонда ол шамамен 950 мм құрайды.

Топонимика

1142 жылы бұл орын castellum Alnei деп тіркелген. Ол латын тіліндегі "көктал" деген мағынаны білдіретін "Alnus" сөзінен туындаған. 1895 жылы Одон өзені жанындағы Ауне коммунасы Ауне-сюр-Одон болып өзгерді. Одон өзені қаланың батысынан ағып өтеді.

Тарих

Қала Галло-рим дәуірінде пайда болған, өйткені ол Вьеудан Авраншке және Баеудан Конде-сюр-Нуарға дейінгі ежелгі бағдарлардың тоғысқан жерінде орналасқан. Уэйстің "Роман де Ру" романында Англияны Жеңімпаз Уильяммен бірге жаулап алуға қатысқан Алней лорды туралы айтылады. Оның 12 ғасырдағы қамалының қалдықтары, қазіргі Пети-Пье-дю-Буаға қарап тұр, Арсис де Камонттың Кальвадостың монументалды статистикасының үшінші томында (1857) сипатталған. Бұл бекініс Жүз жылдық соғысқа дейін қолданылып, Бертран дю Гесклин тарапынан қиратылған. 1131 жылы қалада Джордан мен Лус де Сей, сондай-ақ Нормандияның констеблі Ричард Оммет құрған аббатхана салынды. Алғашқыда Савиньи аббаттығына тәуелді болған ол 12 ғасырдың соңында цистерциандыққа айналды. Діни соғыстарда ауыр зақымдарға ұшырады. 1938 жылдың 1 наурызында жолаушылар тасымалы тоқтатылды. Жүк тасымалы тек Журкеге дейін ғана шектелді, содан кейін толығымен тоқтатылды. Желі де пайдасыздықтан жабылды. Бүгінде Рю де ла Гарь жоғалған теміржолдың ескерткіші болып табылады. 1944 жылы, қала Кан мен Вир және Бае мен Фале арасындағы тоғысқан жерде болғандықтан, одақтастардың екі стратегиялық бомбалауына ұшырады. 12 маусымда екі толқын ұшақтар қала орталығын толығымен қиратып, жүздей адамның өмірін алды. 14-15 маусым түнінде қала тағы бір бомбалау толқынымен толығымен жайрандады. Қала толығымен қирады, жалғыз аман қалған ғимарат – шатқал мұнарасы болды. Тұрғындардың 25 пайызынан астамы қаза тапты. Жаңа қаланы салу жұмыстары тез ұйымдастырылды, ал 1947 жылдың 23 қарашасында Қайта құру және қала құрылысы министрлігінің басқарушысы Керйсел мырза жаңа қаланың алғашқы тасын қалады. 1951 жылы сәулетші П. Дюрельдің басшылығымен құрылыс аяқталды.

Полиция

Мобильдік жандармерия эскадрильясы (EGM 24/3) Ауней-сюр-Одонда дислокацияланған.

Білім

Аунай-сюр-Одонда балабақша және мемлекеттік бастауыш мектеп бар. Орта білім беру Шарль Лематр колледжі арқылы жүзеге асырылады, онда жалпы білім беру және кәсіптік білім беру бөлімдері де ашылған.

Демография

Коммуна тұрғындары француз тілінде Онелер немесе Онездер деп аталады.

Экономика және туризм

Ауне-сюр-Одон Бокаж Норман туристік аймағының бір бөлігі. Туристтік кеңселерден қала бойынша экскурсияларға қатысуға болады. Норман Швейцариясына кіре берісте жаяу және велосипед жолдары бар.

Ескерткіштер мен ескерткіштер

Ауней аббаттығы: 12 ғасырдағы цистерциандық аббаттықтың қалдықтары. Мотта мен Бейли қамалы. 20 ғасырда қайта салынған Сент-Самсон шіркеуі. Ол бұрынғы шіркеудің орнында, ол да Сент-Самсонға арналған еді, бірақ 1944 жылдың маусым айында одақтастардың бомбалауынан дерлік толығымен қирады. Арцис де Комон бұрынғы шіркеуді 16 ғасырдың соңымен байланыстырды. 1951-1952 жылдары қайта салынған шіркеуде төрт суретшінің жұмысын біріктірген команда жасаған тұтас иконографиялық жиынтық бар: бағдарлама жетекшісі Жак Ле Шевалье, Морис Рошер және Пол мен Жак Бони.

Іс-шаралар мен іс-шаралар

Коммуна гүлденген қалалар мен ауылдар сайысында екі гүлді жеңіп алған гүлді қала. AIPOS қауымдастығы Ауне-сюр-Одон және Виллерс-Бокаж коммуналарында жыл сайын мәдени маусымды ұйымдастырады. Музыка, театр және би өнерлері. Маусымның ашылу шарасы көбінесе тегін болады. Ал қалғандарына жазылу немесе кіру билеті қажет. Cinema Paradiso – кооперативтік кәсіпорын және соңғы кинофильмдерді көрсетеді.

Спорт

Аунь-сюр-Одонның спорттық одағы Төменгі Нормандия лигасында футбол командасын ұстап, аудандық дивизионда екінші орынға ие болды. 2007 жылдан бері Аунь-сюр-Одонның Спорт және Демалыс клубы Мобильді жандармерия эскадрильясының спорт клубы болып табылады. "Аунай Виллерс Эврси" (ALAVE) атқарушы спорт клубы 40 жылдан бері жастарға қызмет көрсетуде. Клуб ең көп балғамен лақтырушыларымен танымал, олар бірнеше рет Франция чемпионатына іліккен. Aunay VTT барлық жерлерге арналған велосипедтерге осы спортты тамашалауға мүмкіндік береді.

Коммунамен байланысты танымал тұлғалар

Ксенофонт Хеллуин (1820-1895), суретші, Канның Көркем өнер мұражайының кураторы. Пол Жюль Тило (1834-1904), хирург және анатомист. Чарльз Лелон (1891-1970), 400 метрге қашықтыққа жүгіруде маманданған спортшы, 1912 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегері. Гордон Зола (1964 жылы туған), пародист жазушы. Анай Бесконд (1987 жылы туған), француз биатлоншысы. Франсуа Ришар, Ришар Леноар (1765-1839) және Жозеф Леноар Дюфрен (1768-1806) Аунэй аббаттығындағы иірім зауытының иелері болған.