Екінші дүниежүзілік соғыстағы неміс жүк көтергіш ұшағышы
Messerschmitt Me 321 Gigant
Messerschmitt Me 321 Gigant – 2-дүниежүзілік соғыста қолданылған неміс жүк көтергіш ұшағы. Тұру қиындығы, осалдығы және жеткілікті буксирлеушінің болмауы себебімен тиімсіз болды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс жүк планері
German cargo glider
Messerschmitt Me 321 Gigant – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жасалған және қолданылған ірі неміс жүк планері. Ірі масштабты шабуылдарды қолдау мақсатымен жасалған Me 321, қолайлы сүйрегіш ұшақтардың жеткіліксіздігі, ұшу кезіндегі жоғары осалдығы және базада да, сондай-ақ мақсатты қону алаңдарында да қиын басқарылуы себепті өте шектеулі пайдаланылды. Me 321 бірқадамды түрде жеті қозғалтқышты Messerschmitt Me 323 Gigant-қа жетілдірілді, бұл жердегі басқарумен байланысты кейбір мәселелерді шешті, бірақ жүк көлемі азайды. Барлық түрлерінің операциялары кезінде жерден және әуеден атылу қаупі үнемі бола берді.
The Messerschmitt Me 321 Gigant was a large German cargo glider developed and used during World War II. Intended to support large scale invasions, the Me 321 had very limited use due to the low availability of suitable tug aircraft, high vulnerability whilst in flight, and its difficult ground handling, both at base and at destination landing sites. The Me 321 was developed, in stages, into the six engined Messerschmitt Me 323 Gigant, which removed some of the problems with ground handling, although the payload was reduced. Vulnerability to ground fire and aerial attack remained a constant problem during operations of all variants.
Даму
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ұлыбританияға болуы мүмкін шабуылға дайындық кезінде (Теңіз арыстаны операциясы) Люфтваффенің көлік басқармасы, өзінің негізгі ұшағы Юнкерс Ю 52-ден гөрі, жүк пен әскер тасымалдауға арналған, сыйымдылығы жоғары ұшаққа мұқтаждық бар екенін анықтады. 1940 жылдың желтоқсанында Теңіз арыстаны операциясының жоспарлары тоқтатылып, КСРО-ға шабуыл жоспарлау (Барбаросса операциясы) басталғанда, көлік ұшақтарының қажеттілігін қанағаттандырудың ең тиімді жолы – планерлерді пайдалану екені белгілі болды. Сондықтан, Люфтваффе Техникалық бюросы Junkers және Messerschmitt ұшақ құрастыру компанияларына "Grossraumlastensegler" ("ірі сыйымдылықтағы көлік планері") тез әзірлеу үшін тендер жариялады. Техникалық талаптарға сәйкес, планер 88 мм-лік зеңбірек пен оның тракторын, немесе орта танкты тасымалдауға қабілетті болуы керек еді. Жобаның коды "Projekt Warschau" (Варшава жобасы) деп белгіленді, ал Junkers компаниясына "Warschau Ost" және Messerschmitt компаниясына "Warschau Süd" кодтары берілді. Junkers компаниясы жасаған Ju 322 Mammut жобасы, компания толығымен ағаштан жасалған конструкцияны пайдалануды шешкендіктен сәтсіз аяқталды. Нәтижесінде, Messerschmitt компаниясының осы көлік планерін жасау жобасы келісімшартты жеңіп алды. Бастапқыда RLM Me 263 белгісін алған, бірақ бұл белгі нөмірі кейіннен 1945 жылы жасалған екінші буын ракеталық истребитель үшін қайта қолданылды (қараңыз: RLM): Messerschmitt Me 263. Бұл ұшақтың нөмірі Me 321-ге ауысқанда, бұл нөмір "бос болып" қалды.
During the preparations for a possible invasion of Britain during World War II (Operation Sea Lion) the Luftwaffes Transport Command saw an obvious need existed for a larger capacity cargo and troop carrying aircraft than its mainstay, the Junkers Ju 52. When the plans for Operation Sea Lion were shelved in December 1940, and planning began for the invasion of the USSR (Operation Barbarossa), the most cost effective solution to the need for transport aircraft was found to be to use gliders. Accordingly, the Technical Bureau of the Luftwaffe issued a tender for rapid development of a Grossraumlastensegler ("large capacity transport glider") to the aircraft manufacturers Junkers and Messerschmitt. The specification called for the glider to be capable of carrying either an 88 mm gun plus its tractor, or a medium tank. The codename Projekt Warschau (Project Warsaw) was used, with Junkers being given the codename Warschau Ost and Messerschmitt Warschau Süd. The Junkers design, the Ju 322 Mammut was unsuccessful, though, due to the company opting to use all wood construction. Messerschmitt's design for this transport glider consequently secured the contract for the company. Initially given the RLM designation Me 263, this designation number was later reused (see: RLM) for the second generation rocket fighter developed in 1945: Messerschmitt Me 263. That number was "freed up" when the number for this aircraft was switched to Me 321.
Дизайн
Me 263 машинасы Mannesmann компаниясы ұсынған болат құбырлардан жасалған, ағаш тіреулермен және матамен жабылған конструкцияға ие болды. Бұл оны жылдам құрастыруға және қажет болған жағдайда оңай жөндеуге мүмкіндік берді, сонымен қатар салмағын азайтты. Me 263 машинасы Me 321 деп қайта аталды және оның үлкен өлшемдеріне байланысты "Гигант" (алып) деген лақап атқа ие болды. Оның алдыңғы бөлігі жоғары көтерілген және екі қақпақ есіктен тұрды, оларды пандустарды пайдаланған кезде көлік құралдарының кіруіне немесе шығуына мүмкіндік беру үшін тек іштен ғана ашуға болады. Ju 52 машинасымен салыстырғанда, Me 321 машинасының жүк көтеру аумағы алты есе үлкен болды. Жүк қоймасының ұзындығы 11 метр, ені 3 метр, биіктігі 3,4 метрді құрады және ол максималды 20 тонна салмақты жүк тасымалдауға арналған. Жүк кеңістігі стандартты неміс теміржол платформасының жүк көлемін қайталайтын етіп жобаланған, бұл теміржолмен тасымалданатын кез келген жүкті Me 321 машинасына орналастыруға мүмкіндік берді. Сонымен қатар, оны жолаушылар тасымалына пайдаланған жағдайда, толық жабдықталған 200 сарбазға дейін сыйымды болатын. Me 321 машинасы екі Bf 109 басты дөңгелегі алдыңғы бөлігінде және екі Junkers Ju 90 басты дөңгелегі артқы бөлігінде орналасқан, сонымен қатар төрт кеңейтілетін шанада қонуға арналған қондырғымен жабдықталған. Me 321 V1 прототипінің алғашқы сынақ ұшуы 1941 жылдың 25 ақпанында жүзеге асты, ол Ju 90 машинасымен сүйретілді. Ұшқыш – Мессершмиттің сынақ ұшқышы Карл Баур болды, ал машина 3 тонна балласт тасымалдады. Баур басқарудың қиын болғанын және жауап берудің баяу болғанын хабарлады. Олар қосалқы ұшқыш пен радиооператорды орналастыру үшін кабинаны кеңейтуге және екі басқару құрылғысын орнатуға шешім қабылдады. Сонымен қатар, үлкен артқы жапсырмаларды жылжытуға көмектесетін электрлік сервомоторлар орнатылды, ал қосымша сынақтар тежеу парашютін қосуға әкелді. Сынақ ұшулары көтерілу қиындықтарымен толы болды, өйткені Junkers Ju 90 жеткілікті қуатқа ие емес еді, ал уақытша шара ретінде үш Bf 110 ауыр истребителі пайдаланылды, олар "Troikaschlepp" деп аталатын V формациясында бірге ұшып кетті. Бұл өте қауіпті маневр болды, сондықтан Эрнст Удет Эрнст Хайнкельден әуеден сүйреудің жақсы әдісін табуын сұрады. Хайнкель жауабында Heinkel He 111Z Zwilling (Егіздер) ұшағын жасады, ол екі He 111 ұшағын жаңа "орталық" қанат бөлімі арқылы біріктірді, сонымен қатар бесінші қозғалтқыш қосылды. Қанат астына орнатылған, сұйық монопропеллентті Walter HWK 109 500 Starthilfe зымырандық көтеруге көмектесетін қондырғылар да қиын жерлерден көтерілуге көмектесті.
The Me 263 had a framework of steel tubing provided by the Mannesmann company, with wooden spars and a covering of doped fabric. This allowed for quick construction and easy repair when needed and also saved weight. The Me 263 was redesignated the Me 321 and was nicknamed Gigant (Giant) due to its huge size. Its nose stood over high, and was made up of two clamshell doors, which could only be opened from the inside, when ramps would be used to allow vehicles to drive in or out. Compared to the Ju 52, the Me 321 offered a load area six times larger. The cargo hold was 11 m (36 ft) long, 3 m (10 ft) wide and 3.4 m (11 ft) high, and could accommodate a gross cargo weighing up to The cargo space had been designed to replicate the load space of a standard German railway flatcar, allowing any cargo that could travel by rail to fit into an Me 321. In addition, if used as a passenger transport, it could accommodate up to 200 fully equipped soldiers. The Me 321 was fitted with a jettisonable undercarriage comprising two Bf 109 mainwheels at the front and two Junkers Ju 90 main wheels at the rear and was intended to land on four extendable skids. The first flight of the prototype Me 321 V1 took place on 25 February 1941, towed into the air by a Ju 90. It was piloted by Messerschmitt test pilot Karl Baur, and carried 3 tonnes (3 tons) of ballast. Baur reported that the controls were heavy and responses sluggish. They decided to enlarge the cockpit to accommodate a co pilot and radio operator, and dual controls were fitted. Electric servo motors were also fitted to assist in moving the huge trailing edge flaps and further tests caused a braking parachute to also be added. The test flights were plagued by take off difficulties, since the Junkers Ju 90 was not powerful enough, and as an interim measure three Bf 110 heavy fighters were used, in a so called Troikaschlepp, with the trio of twin engined fighters taking off together in a V formation. This was a highly dangerous manoeuvre and Ernst Udet asked Ernst Heinkel to come up with a better aerial towing method. Heinkel responded by creating the Heinkel He 111Z Zwilling (Twins), which combined two He 111 aircraft through the use of a new "center" wing section with a fifth engine added. Underwing mount, liquid monopropellant Walter HWK 109 500 Starthilfe rocket assisted take off booster units were also used to assist take off from rough fields.