Кіріспе

Расизмді псевдонауылдық негіздеу. Ғылыми расизм, кейде биологиялық расизм деп аталады, – адамзатты "расалар" деп аталатын биологиялық жағынан ерекшеленетін таксондарға бөлуге болатын, жалған ғылыми сенім. Сондай-ақ, эмпирикалық дәлелдер расизмді (растық кемсітушілік), нәсілдік төмендік немесе нәсілдік артықшылықты қолдауға немесе ақтауға бар екенін көрсетеді. 20 ғасырдың ортасына дейін ғылыми расизм ғылыми қауымдастықта қабылданған, бірақ қазір ғылыми емес деп саналады. Ғылыми расизм антропологияны (әсіресе физикалық антропологияны), краниометрияны, эволюциялық биологияны және басқа да псевдоғылымдарды дұрыс қолданбайды, бұрмалайды немесе оларды қиыстырады. Ол антропологиялық типтерді ұсынғаннан кейін, адам популяцияларын физикалық жағынан ерекшеленетін адам расаларына жіктейді, олардың кейбіреулері басқаларынан жоғары немесе төмен деп есептелуі мүмкін. Ғылыми расизм 1600 жылдардан бастап Екінші дүниежүзілік соғыстың соңына дейінгі кезеңде кең таралған, ал 19 ғасырдың ортасынан 20 ғасырдың басына дейінгі еуропалық және американдық академиялық жазбаларда ерекше көзге түсті. 20 ғасырдың екінші жартысынан бастап ғылыми расизм ескірген деп сынға алынып, күмәндандырылды, бірақ нәсілдік санаттардың бар екендігіне және маңыздылығына, сондай-ақ жоғары және төмен расалардың иерархиясына сенуге негізделген нәсілшіл көзқарастарды қолдау немесе бекіту үшін жиі қолданылып келеді. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін ғылыми расизм теориялық және практикалық тұрғыдан ресми түрде айыпталды, әсіресе ЮНЕСКО-ның 1950 жылғы "Раса мәселесі" атты алғашқы нәсілшілдікке қарсы мәлімдемесінде: "Расаның биологиялық фактісі мен 'раса' туралы мифті ажырату керек. Барлық практикалық әлеуметтік мақсаттар үшін 'раса' көбінесе биологиялық құбылыс емес, әлеуметтік миф. 'Раса' мифі адам мен қоғамға зор зиян келтірді. Соңғы жылдары ол көптеген адам өмірін құртты және сансыз азаптарға себеп болды". Сол кезде адам эволюциялық генетикасы мен физикалық антропологияның дамуы антропологтардың арасында адам расалары биологиялық емес, әлеуметтік-саяси құбылыс деген консенсусқа келді. "The Bell Curve" (1994) сияқты қазіргі заманғы теорияларға қатысты ғылыми расизм термині көбінесе теріс мағынада қолданылады. Сынаушылар мұндай еңбектер қол жетімді дәлелдермен расталмаған, раса мен интеллект арасындағы генетикалық байланыс сияқты нәсілшілдік тұжырымдарды ұсынады деп мәлімдейді. "Расалық саналы" журнал ретінде құрылған "Mankind Quarterly" сияқты басылымдар ғылыми расизмнің платформасы ретінде қарастырылады, өйткені олар адам эволюциясы, интеллект, этнография, тіл, мифология, археология және раса туралы маргиналды түсіндірмелерді жариялайды.

Ағартушылық ойшылдар

Ағарту дәуірінде (1650-жылдардан 1780-жылдарға дейінгі кезең) моногендік және полигендік тұжырымдары кең тарады, бірақ олар 19 ғасырда ғана эпистемологиялық тұрғыдан жүйелендірілді. Моногендік барлық нәсілдердің бір жалғыз бастауы бар деген пікірді қамтиды, ал полигендік – әр нәсілдің жеке бастауы бар екенін айтады. 18 ғасырға дейін "раса" және "түр" сөздері мағынасы жағынан бірдей қолданылған.

Франсуа Бернье

Франсуа Бернье (1620–1688) – француз дәрігері және саяхатшы. 1684 жылы ол адамзатты «расаларға» бөліп, адамдарды, әсіресе әйелдерді, терісінің түсі және бірнеше басқа физикалық белгілері бойынша ажырататын қысқаша эссе жариялады. Бұл мақала Еуропадағы ең алғашқы академиялық журнал – «Journal des Savants» журналында «Жердің әртүрлі түрлер немесе оны мекендейтін адамның «расалары» бойынша жаңа бөлінісі» деген атпен анонимді түрде жарияланды. Эсседе ол төрт түрлі расаны бөліп көрсетті: 1) бірінші расаға Еуропа, Солтүстік Африка, Таяу Шығыс, Үндістан, Оңтүстік-Шығыс Азия және Америка халықтары кірді; 2) екінші раса Сахарадан оңтүстікке орналасқан африкалықтардан тұрды; 3) үшінші раса шығыс және Солтүстік-Шығыс Азиялықтардан құралды; 4) төртінші раса – саам халқы. Француз салондық мәдениетінің өнімі болған бұл эссе әйелдердің әр түрлі сұлулығына ерекше мән берді. Бернье өзінің бұл жаңа жіктемесінің негізі – әлемнің әртүрлі бөліктеріне жасаған саяхаттарындағы жеке тәжірибесі екенін баса айтты. Бернье маңызды генетикалық айырмашылықтар мен қоршаған орта факторларына байланысты болатын кездейсоқ айырмашылықтарды ажыратты. Сондай-ақ, ол соңғы критерий кіші топтарды ажырату үшін де маңызды болуы мүмкін екенін ұсынды. Оның расалық типтерді биологиялық жіктеуі физикалық белгілерден аспауға тырысты, сонымен қатар климат пен тамақтанудың адамдар арасындағы әртүрліліктің дәрежесін түсіндірудегі рөлін де мойындады. Бернье «адам түрлері» тұжырымдамасын пайдаланып, тұтастай адамзатты расалық белгілер бойынша жіктеуді алғаш рет кеңейтті, бірақ ол өзі ұсынған «расалар» арасында мәдени иерархия құрмады. Алайда, ол ақ еуропалықтарды басқа «расалардың» ауытқуы ретінде анық көрсетті. Бернье идеологиясының Жоан Пау Рубиес «заманауи расалық дискурс» деп атаған нәрсенің пайда болуына қаншалықты әсер еткені талқыланды, ал Сип Стюрман оны қазіргі заманғы расалық ойдың бастамасы деп санайды. Ғылыми қауымның көптеген өкілдері оның көзқарастарын қабылдамады және оларды «көңілді» немесе «алаңдатарлық» деп сипаттады.

Ричард Брэдли

Ричард Брэдли (1688–1732) – ағылшын натуралисі. Брэдли 1721 жылы жарық көрген «Табиғат туындыларының философиялық сипаттамасы» атты кітабында тері түсі және басқа да физикалық белгілеріне сүйене отырып, «адамдардың бес түрі» бар екенін айтты: сақалды ақ еуропалықтар; сақалсыз америкалықтар (үндістер); мыс түсті терісі, кішкентай көздері және түзу қара шашы бар адамдар; түзу қара шашы бар қара нәсілділер; және қырылған шашы бар қара нәсілділер. Брэдлидің бұл сипаттамасы кейіннен Линнейдің жіктемесіне әсер еткен болуы мүмкін деп есептеледі.

Лорд Кемес

Шотландтық адвокат Генри Хоум, лорд Кемс (1696–1782) полигенетист болды; ол Құдай Жер бетінде әртүрлі нәсілдерді бөлек аймақтарда жаратқан деп сенді. 1734 жылы жарық көрген "Адам тарихының очерктері" атты кітабында Хоум, қоршаған орта, климат немесе қоғамдық жағдай нәсілдік ерекшеліктерді түсіндіре алмайды, демек, нәсілдер әртүрлі, бөлек тектік қорлардан шыққан болуы керек деп мәлімдеді.

Джон Хантер

Джон Хантер (1728–1793), шотланд хирургі, негроидтық нәсілдің бастапқыда ақ түсті болып туатынына сенді. Ол уақыт өте келе, күннің әсерінен адамдардың терісі қарарып, "қара" болатынын ойлады. Хантер сондай-ақ, негрлердегі күйіктер мен жаралар ақ түске айналуы мүмкін екенін айтты, бұл олардың ата-бабаларының бастапқыда ақ түсті болғандығының дәлелі деп санайтын.

Чарльз Уайт

Чарльз Уайт (1728–1813), ағылшын дәрігері және хирург, нәсілдердің "Ұлы тізбекте" әртүрлі деңгейде орналасқанына сенді және адам нәсілдерінің бір-бірінен ерекше тегі бар екенін ғылыми тұрғыдан дәлелдеуге тырысты. Ол ақ және негрлер екі бөлек түр деп ойлады. Уайт полигенеге, яғни әртүрлі нәсілдер бөлек жаратылған деген идеяға сенеді. Оның "Адамның жүйелі түрленуі туралы есебі" (1799) осы идеяға эмпирикалық негіз берді. Уайт полиген теориясын француз натуралисі Жорж Луи Леклерк, Буффон графының араласу қабілеті туралы аргументін жоққа шығару арқылы қорғады, онда тек бір түр ғана шағылысуға қабілетті делінген. Уайт түлкі, қасқыр және шакал сияқты түрлердің будандарына мысал келтірді, олар жеке топтар болғанымен, араласа алатын. Уайт үшін әрбір нәсіл – жеке түр, ол өзінің географиялық аймағы үшін құдай тарапынан жаратылған. Буффон мен Блюменбах нәсілдік айырмашылықтардың пайда болуы туралы "дегенерация теориясына" сенді. Джеймс Хаттон мен ғылыми геологияның пайда болуына дейін көптеген адамдар Жердің жасы 6000 жыл ғана деп есептеген. Буффон Жердің ядросының моделі деп санайтын қыздырылған темір шарларымен тәжірибелер жүргізіп, Жердің жасы 75 000 жылға жетеді деген қорытындыға келді, бірақ Адам мен адамзаттың пайда болуына дейінгі мерзімді 8000 жылдан асырмады – бұл көптеген моногенестер қолдаған Ушер хронологиясының 6000 жылдығынан көп емес.

Кристоф Майнерс

Кристоф Майнерс (1747–1810) – неміс полигенетигі, әрбір нәсілдің жеке шығу тегі бар деп сенген. Майнерс әрбір нәсілдің физикалық, психикалық және моральдық ерекшеліктерін зерттеді және өз қорытындылары негізінде нәсілдердің иерархиясын құрды. Майнерс адамзатты екі бөлікке бөлді, оларды «әдемі ақ нәсіл» және «ұсқынсыз қара нәсіл» деп атады. «Адамзат тарихының сызбасы» атты кітабында Майнерс нәсілдің басты белгісі – сұлулық немесе ұсқынсыздық екенін айтты. Майнерс ақ нәсілді ғана әдемі деп санады, ал ұсқынсыз нәсілді төмен, әдепсіз және жануарларға ұқсас деп санады. Майнерс қараңғы, ұсқынсыз халықтардың ақ, әдемі халықтардан қалай ерекшеленетіні туралы жазды, олардың «көктемсіз» ізгіліктері мен «қорқынышты жамандықтары» жоқ екенін айтты. Майнерс негрлердің басқа нәсілдерге қарағанда аз ауыртпалық сезінетінін және эмоциялардың жетіспеуін болжады. Майнерс негрлердің жүйкелері қалың екенін, сондықтан басқа нәсілдер сияқты сезімтал емес екенін жазды. Ол тіпті негрлердің «ешқандай адамдық, тіпті жануарлық сезімі жоқ» деді. Майнерс бір адамның тірідей өртелуіне үкім шығарылған оқиғаны баяндады. Өртеудің жартысынан кейін, негр түтік тартуды сұрады және өртелу жалғасқанда ештеңе болмағандай түтік тартты. Майнерс негрлердің анатомиясын зерттеді және негрлердің барлығы ет жейтін жануарлар екеніне, оның негрлердің басқа нәсілдерге қарағанда тістері мен жауы үлкен екеніне байланысты қорытынды жасады. Майнерс негрлердің бас сүйегі үлкен, бірақ миы басқа нәсілдерге қарағанда кішірек екенін мәлімдеді. Майнерс негрлердің нашар тамақтануы, өмір салты және моральдық қағидалардың болмауы салдарынан Жердегі ең дені сау емес нәсіл екенін ойлады. Майнерс американдықтардың тамақтануын зерттеді және олардың кез келген «жаман қалдықтармен» тамақтанатынын және көп мөлшерде алкоголь ішетінін айтты. Ол олардың бас сүйектері соншалықты қалың болғандықтан, испан қылыштарының лезбілері олардың үстінде сынғанын сенді. Майнерс американдықтардың терісі өгіз терісінен қалың екенін де айтқан. және құл иесі. Оның ғылыми нәсілшілдікке қосқан үлесін көптеген тарихшылар, ғалымдар және зерттеушілер атап өтті. Макгилл медицина журналында жарияланған мақалада былай делінген: «Джефферсонның, Дарвинге дейінгі ең ықпалды нәсіл теориясының бірі, афроамерикалықтардың анық «жетіректігін» анықтау үшін ғылымға шақыруы ғылыми нәсілшілдіктің дамуындағы аса маңызды кезең болып табылады». «Нью-Йорк Таймс» газетінде жазған тарихшы Пол Финкельман былай деп сипаттады: «Джефферсон ғалым ретінде қара түс «қанның түсімен» байланысты болуы мүмкін деп ойлады және қара адамдар «дене мен ақыл-ой қабілеттері жағынан ақтардан төмен» деген қорытындыға келді». «Виргиния штатына арналған жазбаларында» Джефферсон қара нәсілді адамдарды былайша сипаттады: Олар аз ұйықтауға мұқтаж сияқты. Қара, күн бойы ауыр еңбек кейін, түн ортасына дейін отыруға ең аз ойын-сауық, немесе одан кейін, ол таңертең бірінші таңертеңмен болуы тиіс білгенде, бірақ. Олар кем дегенде батыл, әрі батыл. Бірақ бұл олардың алдын ала ойламай, қауіп-қатерден көздерін аулақ ұстағандарынан болуы мүмкін. Олар бар кезде, олар ақ адамдардан гөрі салқын немесе тұрақтылықпен өтпейді. Олар әйелдеріне қарағанда қызу, бірақ махаббат олармен сезім мен сезімнің нәзік қоспасынан гөрі құштарлықпен күтеді. Олардың қайғысы уақытша. Бізге көктегі өмірді рақыммен немесе қаһармен бергені күмәнді болып табылатын сансыз азаптар аз сезіледі және олармен бірге тез ұмытылады. Жалпы, олардың өмір сүруі ой елегінен гөрі сезімге көбірек қатысады деп ойлаймын. Оларды есте сақтау, ойлау және қиял қабілеттерімен салыстыра отырып, менің ойымша, олар есте сақтау жағынан ақтарға тең; ақыл-ой жағынан, әлдеқайда төмен, өйткені менің ойымша, Евклидтің зерттеулерін іздеп табуға және түсінуге қабілетті адам [қара] табылмайды; және қиялдан олар жай, дәмсіз және аномальді, сондықтан мен тек күдік ретінде қаралардың, бастапқыда ерекше нәсіл болса да, уақыт пен жағдайларға байланысты ерекшеленсе де, ақтарға тән мен ақыл-ойының дарында төмен екендігін алға тартамын. Алайда 1791 жылы Джефферсонға білімді қара математик Бенджамин Баннекердің хаты мен альманахы берілген кезде, оның қара нәсілділердің ақыл-ойға қабілетті екендігі туралы бұрынғы күдіктерін қайта бағалауға тура келді. Қара интеллектінің бар екендігіне ғылыми дәлел тапқанына қуанып, Джефферсон Баннекерге былай деп жазды: «Сіз көрсеткендей, табиғат біздің қара бауырларымызға басқа адамдардың түсімен тең таланттар бергенін көруді меннен артық ешкім қаламайды, және олардың жетіспеушілігінің көрінуі Африка мен Америкадағы олардың төмендеген жағдайына байланысты ғана екенін білемін. Мен шындықпен айта аламын, олардың денесі мен санасын олардың қазіргі жағдайының кемістігі және басқа ескеруге тиіс жағдайларға дейін көтеру үшін жақсы жүйе басталуын артық қаламаймын».

Сэмюэл Стенхоуп Смит

Сэмюэл Стенхоуп Смит (1751–1819) – американдық пресвитериан пасторы және 1787 жылы жарық көрген «Адамзаттың тері түсі мен дене бітімінің әртүрлілігіне себептер туралы эссе» еңбегінің авторы. Смит негрлердің терісінің пигментациясы – тропикалық климаттың салдарынан өт көп бөлінуінен туындаған, бүкіл денеге тараған үлкен күйе екенін айтқан.

Франц Игнац Прунер

Франц Игнац Прунер (1808–1882) – неміс дәрігері, офтальмолог және антрополог, Египеттегі негрлердің нәсілдік құрылымын зерттеген. 1846 жылы жазған кітабында Прунер негр қанының египеттіктердің моральдық сипаттамасына теріс әсер ететінін айтты. Ол 1861 жылы негрлер туралы монография жариялады. Негрлердің қаңқасының басты ерекшелігі – прогнатизм дей отырып, оның негрлердің маймылмен туыстығын көрсететінін мәлімдеді. Сондай-ақ, негрлердің миы маймылдардың миына өте ұқсас екенін, ал үлкен саусақтары қысқа болып келетінін, бұл ерекшелік негрлерді маймылдарға жақын етеді деп санады.

Физикалық антропологиядағы нәсілдік теориялар (18501918)

Карл Линней құрған ғылыми жіктеу, кез келген адам нәсілдік жіктелу жүйесі үшін қажет. 19 ғасырда біржолғы эволюция, немесе классикалық әлеуметтік эволюция – батыс еуропалық мәдениеттің адамның әлеуметтік-мәдени эволюциясының жоғары нүктесі екенін ұсынған, бәсекелес әлеуметтану және антропологиялық теориялардың қосылысы болды. Христиандық Киелі кітап құлдықтың дұрыс екенін дәлелдеу үшін түсіндірілді және 1820 жылдардан 1850 жылдарға дейін Соғысқа дейінгі Оңтүстік Америка Құрама Штаттарында, Ричард Фурман және Томас Р. Кобб сияқты жазушылар, негрлер кемтар жаратылған, демек құлдыққа лайық деген ойды күшейту үшін жиі пайдаланды. Гобино кейіннен германдық халықтарды (la race germanique) сипаттау үшін "арийлер" терминін қолданды. Гобиноның еңбектері нацистік партияға да ықпал етті, олар оның еңбектерін неміс тілінде жариялады. Олар нацизмнің "жоғары нәсіл" теориясында маңызды рөл атқарды.

Герберт Хоуп Рисли

"Расалық ғылым" қолдаушысы болған отарлық әкімші Герберт Хоуп Рисли (1851–1911) үнді халқын арий және дравид тайпаларына, сондай-ақ жеті кастаға бөлу үшін мұрын енінің оның биіктігіне қатынасын пайдаланды.

Эрнст Геккель

Дарвиннің көптеген жақтастары сияқты Эрнст Геккель (1834–1919) лингвист және полигенолог Август Шлейхердің идеяларына негізделген эволюциялық полигенез ілімін қабылдады, онда бірнеше түрлі тіл топтары сөйлей алмайтын, адамға дейінгі Урменшеннен (неміс тілінде «алғашқы адамдар») бөлек пайда болды, ал олар өз кезегінде маймылдан тараған. Бұл тілдер жануардан адамға өтуді аяқтады, және әр тілдің басты тармағының ықпалымен адамдар жеке түрлерге айналды, оларды расаларға бөлуге болады. Геккель адамзатты он расаға бөлді, олардың ішінде еуропалық раса ең жоғарысы болды, ал бастамалы расалардың құрылысы жойылуға бейімделген. Геккель адамзаттың тегі Азияда деп жазғандықтан, Азиядан шығу теориясын да қолдады; ол Хиндустанның (Оңтүстік Азия) алғашқы адамдардың пайда болған нақты орны деп сенді. Геккель адамдардың Оңтүстік-Шығыс Азияның приматтарымен тығыз байланысты екенін айтты және Дарвиннің Африка жөніндегі гипотезасын қабылдамады. Геккель сондай-ақ, негрлердің басқа расаларға қарағанда аяқ-қолдары күштірек және еркін қозғалатынын жазды, бұл негрлердің маймылдармен туыстығын көрсетеді, себебі маймылдар ағаштарға шығуды тоқтатқанда, олар ағаштарды аяқ-қолдарымен ұстайды. Геккель негрлерді «төрт қолды» маймылдармен салыстырды. Геккель негрлердің жабайы, ал ақ адамдардың ең өркениетті екеніне сенді.

Лапуж пен Хердердің ұлтшылдығы

19 ғасырдың соңында ғылыми расизм грек-римдік евгениканы Фрэнсис Гальтонның ерікті евгеника тұжырымдамасымен үйлестіріп, басқа әлеуметтік-саяси дискурстар мен оқиғалардың ықпалымен құрылған, мәжбүрлеуші, иммигранттарға қарсы үкіметтік бағдарламалардың бір түрін жасады. Мұндай институционалдық расизм френология арқылы іске асырылды, яғни физиономия бойынша мінез-құлықты анықтау; бас сүйектері мен қаңқаларды зерттеу. Осылайша, қара нәсілділер мен басқа да түрлі терілі адамдардың бас сүйектері мен қаңқалары маймылдар мен ақ нәсілділер арасында қойылды. 1906 жылы пигмей Ота Бенга Нью-Йорк қаласындағы Бронкс зообағында маймылдар мен жануарлармен бірге "Жоғалған буын" ретінде көрсетілді. Ең ықпалды теоретиктердің қатарында "антропосоциологияны" ұсынған антрополог Жорж Вахер де Лапуж (1854–1936) және "жарыс" ұғымын ұлтшылдық теориясына қолданған Иоганн Готфрид Хердер (1744–1803) болды, осылайша этникалық ұлтшылдықтың алғашқы тұжырымдамасы қалыптасты. 1882 жылы Эрнест Ренан этникалық немесе нәсілдік талаптарға негізделмеген, "бірге өмір сүруге деген құлшынысқа" негізделген ұлтшылдықпен Гердерге қарсы шықты (Қоғамдық ұлтшылдыққа қараңыз). Ғылыми расизм дискурсы Германиядағы Deutsche Volk сияқты "ұлттық нәсілдердің" тарихи бар екендігін және "француз нәсілінің" мыңжылдықтар бойы бар болған базалық "арий нәсілінің" бір тармағы екендігін айтты, нәсілдік шекараларға параллель геосаяси шекараларды қолдауға шақырып.

Краниометрия және физикалық антропология

Голландиялық ғалым Питер Кампер (1722–89), алғашқы краниометриялық теоретик, "краниометрияны" (ішкі бассүйек көлемін өлшеу) нәсілдік айырмашылықтарды ғылыми тұрғыдан негіздеу үшін пайдаланды. 1770 жылы ол адам түрлері арасындағы интеллектіні өлшеу үшін беттік бұрыш тұжырымын ұсынды. Беттік бұрыш екі сызық арқылы анықталды: мұрыннан құлаққа дейінгі көлденең сызық; және жоғарғы жақ сүйегінің ілгегінен маңдайдың ілгегіне дейінгі тік сызық. Кампердің краниометриясы бойынша, ежелгі мүсіндер (грек-римдік идеал) 90 градус бұрышқа, ақтар 80 градусқа, қаралар 70 градусқа, ал орангутан 58 градусқа ие болды – осылайша ол адамзат үшін нәсілшілдік биологиялық иерархия құрды, тарихты декаденттік тұрғысынан қарастырғандай. Мұндай ғылыми нәсілшілдік зерттеулерді табиғатты зерттеуші Этьен Жоффруа Сент-Илер (1772–1844) және антрополог Поль Брока (1824–1880) жалғастырды.

Сэмюэл Джордж Мортон

XIX ғасырда американдық физикалық антрополог, дәрігер және полигенолог Сэмюэл Джордж Мортон (1799–1851) бүкіл әлемнен адам бас сүйектерін жинап, логикалық жіктеу жүйесін құруға тырысты. Заманауи нәсілшіл теорияның ықпалымен доктор Мортон, нәсілдік зиялылық қабілетін бас сүйегінің ішкі көлемін өлшеу арқылы анықтай алатынын айтты, сондықтан үлкен бас сүйегі үлкен миды, демек жоғары зиялылық қабілетін көрсетеді. Керісінше, кішкентай бас сүйегі кішкентай миды, демек төмен зиялылық қабілетін көрсетеді; осылайша жоғары және төмен деңгейлер белгіленді. Ежелгі Египет катакомбаларынан табылған үш мумияны қарастырғаннан кейін Мортон, кавказдықтар мен негрлердің үш мың жыл бұрын-ақ ерекшеленгенін тұжырымдады. Киелі кітаптарда Нұхтың кемесі Арарат тауына мың жыл бұрын ғана тоқтағаны айтылғандықтан, Мортон Нұхтың ұлдары жер бетіндегі барлық нәсілдердің пайда болуын қамтамасыз ете алмайды деп мәлімдеді. Мортонның полигенез теориясына сәйкес, нәсілдер бастапқыда бөлек болды. Мортонның "Crania Americana" еңбегінде, оның мәлімдемелері краниометриялық деректерге негізделген: кавказдықтардың миы орташа есеппен 87 куб дюйм, ал американдықтардың миы орташа есеппен 82 куб дюйм, ал негрлердің миы орташа есеппен 78 куб дюйм болды. Джейсон Льюис және оның әріптестері Мортонның бас сүйектері жинағын қайта талдағанда Майкл сияқты қорытындыға келді; алайда, олар Мортонның нәсілшіл тұжырымдарынан бас тартып, "зерттеулер қазіргі заманғы адамдардың айырмашылықтары көбінесе үздіксіз, дискретті немесе "нәсілдік" емес екенін көрсетті, және қазіргі заманғы адамдардың көп бөлігі популяциялар ішінде, емес арасында өзгереді" деді. 1873 жылы Париж антропологиялық қоғамын құрған Пол Брока (P. Broca) мәйіттерді өлшеу кезінде ми салмағын өлшегенде, "Crania Americana" еңбегінде жазылған өлшемдердің сол үлгісін тапты. Қара нәсіл мен ақ нәсіл, зиялылық пен ми көлемі арасындағы айырмашылықты ұсынған басқа тарихи зерттеулерге Бин (1906), Малл (1909), Перл (1934) және Винт (1934) кіреді.

Николас Паласиос

Тынық мұхиты соғысынан (1879–1883) кейін Чилидің үстем сыныбы арасында нәсілдік және ұлттық басымдық идеялары күшейді. 1918 жылы жарық көрген кітабында дәрігер Николас Паласиос чилилік нәсілдің бар екенін және оның көршілес халықтардан жоғары тұратынын дәлелдеді. Оның пікірінше, чилиліктер – екі жауынгер нәсілдің қосындысы: жергілікті мапучелер мен Испанияның вестготтары, олар түп тамырымен Швецияның Гёталанд аймағынан шыққан. Паласиос медициналық тұрғыдан Оңтүстік Еуропадан Чилиге иммиграцияға қарсы шығып, Оңтүстік Еуропалық текті метистердің "ақыл-есін басқару қабілетінен" айырылғанын және қоғам үшін ауыр жүк екенін айтты.

Моногендік және полигендік

Сэмюэл Мортонның ізбасарлары, әсіресе доктор Джозиа К. Нотт (1804–1873) және Джордж Глиддон (1809–1857) доктор Мортонның идеяларын «Адамзат түрлері» (1854) еңбегінде одан әрі дамытты, Мортонның зерттеулері полигенез тұжырымын қолдайды деп мәлімдеді (адамзаттың жеке генетикалық тарихы бар; нәсілдер эволюциялық жағынан байланыссыз), бұл қазіргі заманғы адамның көп аймақтық тегі туралы гипотезаның алдындағы теориясы. Алайда, Мортонның өзі полигенезді қабылдауға құлшынбады, себебі ол христиандық жаратылыс мифіне қарсы келетін теологиялық мәселе тудыратын еді. Кейін, 1871 жылы жарық көрген «Адамның түп-тегі» еңбегінде Чарльз Дарвин жалғыз тектік гипотезаны ұсынды, яғни моногенезді – адамзаттың ортақ генетикалық тарихы бар, нәсілдер бір-бірімен байланысты, бұл Нотт пен Глиддонның полигенез тұжырымына қарама-қарсы болды.

Типологиялар

Адамның түрлі нәсілдерін жіктеу үшін қолданылған алғашқы типологиялардың бірі - Жорж Вашер де Лапуж (1854–1936), евгеника теоретигі, 1899 жылы «Арий және оның әлеуметтік рөлі» (L'Aryen et son rôle social) атты еңбегін жариялаған. Осы кітабында ол адамзатты әртүрлі, иерархиялық құрылымдағы нәсілдерге бөлді, «арийлік ақ нәсіл, долихоцефалиялық» есімді жоғары тұрған нәсілден бастап, «брахицефалиялық», «орташа және белсенді емес» нәсілге дейін (оның ең жақсы өкілдері – Оңтүстік Еуропаның католик шаруалары) жіктеді. Бұл екі нәсілдің арасында Вашер де Лапуж «Homo europaeus» (тевтондық, протестанттық және т.б.), «Homo alpinus» (оверньдік, түрік және т.б.) және соңында «Homo mediterraneus» (неаполитандық, андалус және т.б.) түрлерін анықтады. Лапуж еврейлердің арийлер сияқты долихоцефалиялық екенін айтты, бірақ осы себепті оларды қауіпті деп санады; олар арийлік аристократияны ығыстыруға батыл тұрған жалғыз топ болды деп есептеді. Вашер де Лапуж нацистік антисемитизм мен нацистік расистік идеологияның маңызды шабыттандырушыларының біріне айналды. Вашер де Лапуж жасаған жіктеме Уильям З. Риплидің 1899 жылы жарық көрген «Еуропаның нәсілдері» (The Races of Europe) кітабында да көрініс тапты, бұл кітап американдық ақ үстемдік идеологиясына зор әсер етті. Рипли тіпті Еуропаның картасын құрлық тұрғындарының бас индексіне сәйкес жасады. Ол американдық евгенист Мэдисон Грантқа үлкен ықпал етті. Сонымен қатар, Индиана университетінің профессоры Джон Эфронның сөзіне сүйенсек, XIX ғасырдың соңында «иудейге қарсы пікірлерді ғылыми тұрғыдан негіздеу» үрдісі пайда болды, еврейлерді еркек айыры, патологиялық истерия және нимфоманиямен айыптады. Сонымен қатар, Джозеф Якобс немесе Сэмюэл Вайсенберг сияқты еврейлер де еврейлердің ерекше нәсіл екеніне сеніп, осы жалған ғылыми теорияларды қолдады. Джозеф Деникер (1852–1918) Уильям З. Риплидің басты қарсыласы болды; Рипли, Вашер де Лапуж сияқты, еуропалық халық үш нәсілден тұратынын айтса, Деникер еуропалық халықты он нәсілден (алты негізгі және төрт кіші нәсіл) құратынын ұсынды. Одан әрі, ол «нәсіл» ұғымының күдікті екенін және оның орнына кейін Джулиан Хаксли мен Альфред С. Хаддонның еңбектерінде кеңінен қолданылған «этникалық топ» терминін қолдануды ұсынды. Сонымен қатар, Рипли Деникердің «нәсіл» идеясын «тип» деп атау керек деп мәлімдеді, өйткені ол көптеген нәсілдік жіктемелерге қарағанда биологиялық тұрғыдан аз қатаң болды.

Нордизм

Джозеф Деникердің расистік теорияға қосқан үлесі – La Race nordique («Норд нәсілі») – жалпылама, нәсілдік қордың сипаттамасы болды, оны американдық евгеник Мэдисон Грант (1865–1937) әлемдік өркениеттің ақ нәсілдік қозғалтқышы ретінде ұсынды. Риплидің үш нәсілдік еуропалық халық моделін қабылдаған, бірақ «тевтон» нәсілінің атауын ұнатпаған ол «la race nordique» терминін «норд нәсілі» деп транслитерациялады, бұл 1910 және 1920 жылдары танымал болған нәсілдік жіктеу теориясына негізделген, құрастырылған нәсілдік иерархияның ең жоғары сатысы болды. Швециядағы Растық биология мемлекеттік институты (швед. Statens Institut för Rasbiologi) және оның директоры Герман Лундборг нәсілшілдік зерттеулермен белсенді айналысты. Сонымен қатар, Орал-Алтай тілдеріне қатысты алғашқы зерттеулердің көп бөлігі Швециядан шығысқа қарай орналасқан еуропалық халықтардың азиялық және, демек, төменгі нәсілге жататындығын дәлелдеу әрекеттерімен байланысты болды, бұл отаршылдық, евгеника және нәсілдік гигиенаны ақтауға мүмкіндік берді. Америкалық евгеник, заңгер және әуесқой антрополог Мэдисон Гранттың «Ұлы нәсілдің құлауы» (немесе «Еуропа тарихының нәсілдік негізі») атты кітабы 1916 жылы жарық көрді. Кітаптың әсері зор болғанымен, алғашқыда көп назарсыз қалды және бірнеше рет қайта қаралып, жаңартылды. Дегенмен, кітап иммиграцияны шектеуді жақтаған адамдар тарапынан ғылыми нәсілшілдік деп аталатын құбылысты ақтау үшін пайдаланылды.

Құрама Штаттардағы құлдықты ақтау

Америка Құрама Штаттарында ғылыми расизм Атлантикалық құл саудасына қарсылықты басу үшін африкалық құлдықты ақтады. Александр Томас және Самуэлл Силлен қара нәсілді еркектерді "примитивті психологиялық құрылымы" салдарынан құлдыққа ерекше бейімделген деп сипаттады. 1851 жылы Луизиана штатында дәрігер Сэмюэл А. Картрайт (1793–1863) құлдардың қашу әрекеттерін "драпетомания" деп атады – емделуге жататын психикалық ауру, ол былай деп жазды: "дұрыс медициналық кеңес беріліп, қатаң сақталған жағдайда, көптеген негрлердің қашып кетуінің бұл зиянды әдетін толығымен болдырмауға болады". Драпетомания (қашқан құлдың құмарлығы) термині грек сөздерінен шыққан: δραπέτης (drapetes, 'қашқан құл') және μανία (mania, 'ессіздік, ашушаңдық'). Картрайт сондай-ақ дизаэстезия аэтиопиканы сипаттады, оны қарауылдар "жамандық" деп атады. 1840 жылғы АҚШ халық санағында солтүстіктегі еркін қара нәсілділердің психикалық ауруға шалдығу деңгейі оңтүстіктегі құлдарға қарағанда жоғары екені көрсетілді. Американдық Статистикалық Қауымдастық кейінірек санақтың қателігін анықтаса да, ол аболиционистерге қарсы саяси құралға айналды. Оңтүстік құл сатушылары қашқан негрлер "психикалық бұзылыстардан" зардап шегеді деген қорытындыға келді. Америка Азамат соғысы кезінде (1861–1865) нәсілдер араласу мәселесі ақ және қара нәсілдер арасындағы физиологиялық айырмашылықтарды зерттеуге себеп болды. Жосия Кларк Нотт, Джордж Робинс Глиддон, Роберт Нокс және Сэмюэл Джордж Мортон сияқты алғашқы антропологтар қара нәсілдің ақ адамдардан өзгеше адам түрі екенін ғылыми тұрғыдан дәлелдеуге тырысты; ежелгі Египеттің билеушілері африкалық емес; және аралас нәсілді ұрпақтар (нәсілдер араласуының нәтижесі) физикалық әлсіздікке және сүйексіздікке бейім. Азамат соғысынан кейін оңтүстік (Конфедерация) дәрігерлері қара еркін адамдардың (бұрынғы құлдардың) жоғалып бара жатқанын, олар еркін адам болудың талаптарына сай келмейтінін дәлелдеген зерттеулерге негізделген ғылыми расизм оқулықтарын жазды – яғни, қара нәсілділер құлдықтан пайда тапқан. "Медициналық Апартеид" кітабында Гарриет А. Вашингтон 19 ғасырда қара нәсілділерге қатысты екі түрлі көзқарас кең таралғанын атап өтті: олардың кемтарлығы және "басынан аяғына дейін кемшіліктері бар" деген сенім, сондай-ақ олардың алғашқы жүйке жүйелерінің примитивті болуы салдарынан шынайы ауырсыну мен азапты сезінбейтіні (соның салдарынан құлдық ақталады) деген ой. Вашингтон ғалымдардың осы екі көзқарас арасындағы қайшылықты қабылдамағанын атап өтті, былай деп жазды: он сегізінші және он тоғызыншы ғасырларда ғылыми расизм – бұл ғылымның өзі болды және оны елдің ең беделді институттарының ең данышман адамдары жариялады. Басқа, логикалық медициналық теориялар африкалықтардың теңдігін атап өтті және қара денсаулығының нашарлығын оларды қорлағандардың кінәсіне жатқызды, бірақ олар құлдықты және онымен бірге біздің ұлтымыздың табысты өмір салтын ақтаған медициналық философияның ықпалына ие бола алмады. Азамат соғысы аяқталғаннан кейін де кейбір ғалымдар құлдық институтын расалық дамуға топография мен климаттың әсерін келтіре отырып, ақтауға тырысты. 1869–1906 жылдары Гарвард университетінің көрнекті геологы Натаниел Шейлер 1905 жылы "Адам және Жер" атты кітап жариялады, онда әртүрлі құрлықтардың физикалық географиясы сипатталып, осы геологиялық орталар осы кеңістіктерде тұратын адам расаларының интеллектуалдық қабілетімен және күшімен байланыстырылды. Шейлер Солтүстік Американың климаты мен геологиясы құлдық институтына өте қолайлы екенін айтты.

Оңтүстік Африка апартеид

Ғылыми расизм Оңтүстік Африкада апартеид орнатуда маңызды рөл атқарды. Оңтүстік Африкада 1904 жылы "The essential Kafir" атты еңбегін жариялаған Дадли Кидд сияқты ақ ғалымдар "африкалықтардың санасын түсінуге" тырысты. Олар Оңтүстік Африкадағы ақ және қара нәсілдер арасындағы мәдени айырмашылықтар мидың физиологиялық ерекшеліктерінен туындауы мүмкін деп санады. Кидд африкалықтарды ертедегі ақ зерттеушілердің "жетілмеген балалар" деп есептегенінен гөрі, "жаман өсіп, өшпенділікке ұшыраған" деп санады. Ол африкалықтарды бір жағынан "мүлдем кемтар", екінші жағынан "өте тапқыр" деп сипаттады. Оңтүстік Африкадағы кедей ақтар мәселесі жөніндегі Карнеги комиссиясы Оңтүстік Африкада апартеидті орнатуда шешуші рөл атқарды. Карнеги корпорациясының президенті Фредерик Кеппелге жіберілген бір хаттамада, "егер жергілікті тұрғындарға толық экономикалық мүмкіндік берілсе, олардың ең қабілеттілері ақтардың ең нашарларынан озып кететініне күмән жоқ" делінген. Кеппелдің осы есепті жасау жобасын қолдауының себебі – қазіргі нәсілдік шекараларды сақтау туралы алаңдауы болды. 20 ғасырдың басында ақ американдықтар және әлемнің басқа бөліктеріндегі ақтар кедейлік пен экономикалық дағдарыс нәсілге қарамастан адамдарға әсер ететініне алаңдады. Келесі онжылдықтарда жарияланған есепте ақ нәсілдік мақтаныш жоғалту қаупі туралы қорқыныш білдірілді, әсіресе кедей ақтар "африкандану" процесіне қарсы тұра алмайтынына назар салынды.

Соғыс аралығынан Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін

Ғылыми расизм 20 ғасырдың басында да жалғасты, жақын арада интеллектіні сынау нәсілдік салыстырулардың жаңа көзіне айналды. Екінші дүниежүзілік соғысқа (1939–45 жж.) дейін ғылыми расизм антропологияда кең таралды және евгеника бағдарламаларын, міндетті стерилизацияны, нәсіл аралас маңыздағы заңдарды және Еуропа мен АҚШ-тағы көші-қон шектеулерін негіздеу үшін пайдаланылды. Нацистік Германияның (1933–45 жж.) соғыс қылмыстары мен адамзатқа қарсы қылмыстары ғылыми расизмді академиялық ортада дискіредитациялады, бірақ оған негізделген расистік заңнама кейбір елдерде 1960 жылдардың соңына дейін күшінде болды.

Алғашқы интеллект тестілеуі және 1924 жылғы иммиграциялық заң

1920 жылдарға дейін әлеуметтік ғалымдар ақ нәсілділердің қара нәсілділерден жоғары екеніне келісім білдірген, бірақ ақтарға басымдық беретін әлеуметтік саясатты қолдау үшін оны дәлелдеудің қажеттілігін сезінді. Олар бұл үшін интеллектті сынаудың ең тиімді жол екенін ойлады. Тестілерді ақ нәсілділерге тиімді етіп интерпретациялау арқылы, бұл тест жасаушылардың зерттеу нәтижелері барлық азшылық топтарды өте жағымсыз бейнеледі. 1908 жылы Генри Годдард Бине интеллект тестін француз тілінен аударды, ал 1912 жылы Эллис аралына келген иммигранттарды тестілеуді бастады. Кейбір деректер бойынша, Годдард иммигранттарды зерттеу барысында ресейліктердің 87 пайызы, еврейлердің 83 пайызы, венгрлердің 80 пайызы және итальяндықтардың 79 пайызының ақыл-ойы жетілмеген және ақыл жасы 12-ден төмен екенін анықтаған. Кейбір мамандар бұл ақпаратты заң шығарушылар "дәлел" ретінде пайдаланып, көп жылдар бойы әлеуметтік саясатқа әсер еткенін айтады. Бернард Дэвис өзінің мақаласының бірінші сөйлемінде Годдард зерттеуге қатысқандардың топтарының әдеттегі өкілдері емес екенін, олар күдікті интеллектуалдық кемістіктеріне байланысты іріктелгенін жазған. Дэвис Годдард тестке қатысушылардың төмен IQ көрсеткіштері генетикалық емес, қоршаған ортаның салдары болуы мүмкін екенін айтқан, сондай-ақ Годдард "олардың балалары орташа интеллектке ие болады және дұрыс тәрбиеленсе, жақсы азаматтар болады деп сенімдіміз" деген қорытындыға келгенін атап өтті. 1996 жылы Америка Психологиялық Ассоциациясының ғылыми кеңесі IQ тестілерінің ешқандай этникалық/жарыстық топтарға қатысты кемсітушілік тудырмайтынын мәлімдеді. Стивен Джей Гулд өзінің "Адамның қате өлшемі" атты кітабында интеллектті тестілеу нәтижелері 1924 жылғы Иммиграциялық заңның қабылдануында маңызды рөл атқарғанын мәлімдеді. Алайда, Марк Снайдерман мен Ричард Хернштейн Конгресс жазбаларын және Иммиграциялық заңға қатысты комитет отырыстарын зерттегеннен кейін, " [интеллектті] тестілеу қауымдастығы өз қорытындыларын 1924 жылғы заңдағыдай иммиграциялық шектеу саясатын қолдау ретінде қарастырмады, ал Конгресс интеллектті тестілеуге ешқандай назар аударған жоқ" деген қорытындыға келді. Хуан Н. Франко Снайдерман мен Хернштейннің қорытындыларына қарсылық білдірді. Франконың сөзіне göre, Снайдерман мен Хернштейн интеллект тестілерінің нәтижелерінен алынған деректер 1924 жылғы Иммиграциялық заңды қабылдауға қолданылмағанын мәлімдегенмен, IQ тесті нәтижелері заң шығарушылар тарапынан ескерілген. Франко мына фактіні атап көрсетті: Иммиграциялық заң қабылданғаннан кейін, 1890 жылғы халық санағынан алынған ақпарат әртүрлі елдерден келген иммигранттардың пайыздық үлесіне негізделген квоталарды белгілеу үшін пайдаланылды. Осы деректерге сүйене отырып, заң шығарушылар Оңтүстік және Шығыс Еуропадан келген иммигранттардың АҚШ-қа кіруін шектеді, ал Солтүстік және Батыс Еуропадан келген иммигранттарға рұқсат берді. 1900, 1910 немесе 1920 жылғы халық санағы деректерін пайдалану АҚШ-қа Оңтүстік және Шығыс Еуропадан келген иммигранттардың көп санын әкелген болар еді. Алайда, Франко 1890 жылғы халық санағы деректерін пайдалану Конгресске Оңтүстік және Шығыс еуропалықтарды (сол кездегі IQ тестілерінде Батыс және Солтүстік еуропалықтарға қарағанда нашар нәтиже көрсеткен) АҚШ-тан шығаруға мүмкіндік бергенін атап өтті. Франко Снайдерман мен Хернштейннің бұл мәселе бойынша жүргізген жұмыстары интеллект тестілеуінің иммиграциялық заңдарға әсер еткенін дәлелдемегенін де жоққа шығармағанын мәлімдеді.

Швеция

1905 жылы нәсілдік гигиенаны насихаттау үшін алғашқы қоғам – неміс нәсілдік гигиена қоғамы құрылғаннан кейін, 1909 жылы әлемдегі үшінші швед қоғамы Svenska sällskapet för rashygien ретінде құрылды. Қоғам швед парламентарийлері мен медициналық институттарды лоббилеу арқылы 1921 жылы Швеция мемлекеттік нәсілдік биология институты нысанында мемлекеттік институт құру туралы жарлық қабылдауға қол жеткізді. Бұл институт Швецияда «растық ғылымды» зерттеудің ең көрнекті мекемесі болды. Мақсаты – евгеника мен нәсілдік гигиенаны зерттеу арқылы қылмыстылықты, алкоголизмді және психикалық проблемаларды емдеу болатын. Институттың екінші президенті Гуннар Дальберг институтта жүргізілген ғылымның дұрыстығына күдікпен қарады және институтты генетикаға бағытталған зерттеулерге қайта бағыттады. 1958 жылы институт жабылып, барлық қалған зерттеулер Уппсала университетінің Медициналық генетика кафедрасына көшірілді. (1922 жылы алғаш рет жарияланған) және де (de) «Раса және жан» («Rasse und Seele») (1926 және 1934 жылдар аралығында әртүрлі атаулармен жарияланған) атты еңбектерінде неміс, скандинав немесе арий халқының басқа, төмен санаттағы топтардан өзгешеліктерін ғылыми тұрғыдан анықтауға тырысты. Германия мектептері нацистік кезеңде осы кітаптарды оқулықтар ретінде пайдаланды. 1930 жылдардың басында нацистер әлеуметтік дарвинизмге негізделген нәсілдік ғылыми риториканы шектеуші және дискриминациялық әлеуметтік саясатын ілгерілету үшін қолданды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде нацистік нәсілшіл сенімдер АҚШ-та айыпталып, Рут Бенедикт сияқты боазиандар институционалдық билігін нығайтты. Соғыстан кейін Холокосттың және нацистердің ғылыми зерттеулерді теріс пайдалануының (мысалы, Йозеф Менгеленің этикалық бұзушылықтары және Нюрнберг процесінде ашылған басқа да соғыс қылмыстары) ашылуы ғылыми қауымдастықтың көп бөлігін расизмді ғылыми тұрғыдан қолдаудан бас тартуға итермеледі. Нацистердің евгеника бағдарламасын насихаттау евгеникалық стерилизацияны насихаттаудан басталды. «Neues Volk» журналында психикалық аурулардың көрінісі және мұндай туулардың алдын алу маңыздылығы туралы мақалалар жарияланды. Ақыл-есі кем балалардың суреттері сау балалардың суреттерімен салыстырылды. «Das Erbe» фильмі тұқым қуалайтын аурулардың алдын алу туралы заңның заңдылығын дәлелдеу үшін табиғаттағы қақтығысты көрсетті. Бала «халықтың ең маңызды қазынасы» болғанымен, бұл барлық балаларға, тіпті неміс балаларына да қатысты емес, тек тұқым қуалайтын кемшіліктері жоқ балаларға ғана қатысты. Нацистік Германияның нәсілдік негіздегі әлеуметтік саясаты евгеника арқылы арий нәсілінің жақсаруын нацистік идеологияның орталық тұсы етіп қойды. «Өмірге лайық емес өмір» (link=no) деп танылған адамдар – еврейлер, қылмыскерлер, дегенеративтілер, диссиденттер, әлсіз ақылдылар, гомосексуалистер, жұмыссыздар, ақылсыз және әлсіздер, тұқым қуалау тізбегінен жою үшін таңдалды. Олар әлі де «арийлер» саналғанымен, нацистік идеология славяндарды (яғни поляктар, орыстар, украиндер және т.б.) германдық үлкен нәсілге қарағанда төмен санатқа жатқызып, оларды қуғынға салуға, құлдыққа түсіруге немесе тіпті жоюға лайық деп есептеді. Адольф Гитлер «еврей» болғандықтан интеллект коэффициентін (IQ) тестілеуге тыйым салды.

Америка Құрама Штаттары

20 ғасырда "төмен" саналатын топтардың физикалық және психикалық кемістігін дәлелдеуге тырысқан ғылыми расизм концепциялары еріксіз стерилизация бағдарламаларын ақтауға негіз болды. Гарри Х. Лафлин сияқты евгенистер ұсынған мұндай бағдарламалар АҚШ Жоғарғы Сотында Бак пен Белл ісінде (1927) конституциялық деп танылды. Барлығы 60 мыңнан 90 мыңға дейін американдықтар еріксіз стерилизацияға ұшырады. Лотроп Стоддарт иммиграцияның қаупі деп есептеген мәселелер туралы көптеген нәсілшіл кітаптар жариялады, оның ең танымалдары – 1920 жылғы "Ақ әлемнің үстемдігіне қарсы түстердің күшеюі". Осы кітабында ол әлемдегі нәсілге қатысты ахуалды баяндап, әлемдегі "түсті" халықтардың санының күрт өсуіне және Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін және отаршылдықтың құлауынан кейін "ақ әлемнің үстемдігінің" әлсіреуіне назар аударды. Стоддардтың талдауы әлемдік саясат пен жағдайларды "ақ", "сары", "қара", "үнді" және "қоңыр" халықтарға және олардың өзара қарым-қатынасына бөлді. Стоддардтың пікірінше, нәсіл және тұқым қуалаушылық тарих пен өркениеттің басты қозғаушы күштері болып табылады, ал "ақ" нәсілдің "түсті" нәсілдермен жойылуы немесе сіңірілуі Батыс өркениетінің құлауына әкеледі. Мэдисон Грант сияқты Стоддард ақ нәсілді үш негізгі топқа бөлді: скандинавтық, альпілік және жер орталық. Ол олардың барлығын жақсы нәсіл деп есептеді және түсті нәсілдерден әлдеқайда жоғары тұрды, бірақ скандинавтық ең үлкені екенін және оны евгеника арқылы сақтау қажет екенін айтты. Гранттан айырмашылығы, Стоддард еуропалықтардың қайсысы басқаларынан артық екендігімен (солтүстік теориясы) көп айналыспады, бірақ әлемді жай ғана "түсті" және "ақ" нәсілдерден тұратын дүние ретінде қарастырып, "аралас нәсілдік" деп атаған мәселеге көбірек мән берді. Ұлы көші-қон мен Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Гранттың нәсілдік теориясы АҚШ-та Стоддардтың үлгісіне жақын үлгінің пайдасына қанағаттандырылмады. 1930 жылдан 1961 жылға дейін Американдық физикалық антропологтар қауымдастығының президенті болған Карлтон С. Кунның "Еуропаның нәсілдері" (1939) жарияланымы үлкен әсер етті. Кун қазіргі заманғы адамдардың көп аймақтық тегін жақтады. Ол Homo sapiens-ті бес негізгі нәсілге бөлді: кавказоидтық, монголоидтық (үндістерді қоса), австралоидтық, конгоидтық және капоидтық. Кунның ойлау мектебі Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін негізгі антропологияда күшейе түскен қарсылыққа тап болды. Эшли Монтегю, әсіресе, оның "Адамның ең қауіпті мифы: Нәсілдің жаңылысы" еңбегінде Кунды айыптауда белсенді болды. 1960 жылдары Кунның тәсілі антропологияның негізгі ағымында ескірді, бірақ оның жүйесі оның шәкірті Джон Лоуренс Энджелдің 1970 жылдарға дейінгі жарияланымдарында пайда бола берді. 19 ғасырдың соңында Плессиге қарсы Фергюсон (1896) АҚШ Жоғарғы Сотының шешімі – "бөлек, бірақ тең" доктринасы бойынша нәсілдік сегрегацияның конституциялық заңдылығын бекітті, бұл дәуірдің расизміне және шешімге халықтың қолдауына интеллектуалдық негіз болды. Кейіннен, 20 ғасырдың ортасында Жоғарғы соттың Браун ісі бойынша Топека білім беру кеңесіне (1954) қатысты шешімі нәсілдік сегрегацияның "қажеттілігі" туралы нәсілдік аргументтерді, әсіресе мемлекеттік мектептерде жобадан шығарды.

1945 жылдан кейін

1954 жылы, Плессиге қарсы Фергюсон ісі бойынша АҚШ-тағы нәсілдік сегрегацияны қолдағаннан кейін 58 жыл өткен соң, американдық қоғамдық және ғылыми пікірлер ғылыми нәсілшілдік және оның әлеуметтанулық тәжірибесі өзгерді және оның заңды ғылыми мақсаты жоқ деп танылды. 1966 жылдың сәуір айында Алекс Хейли Playboy журналы үшін американдық нацистік партияның негізін қалаушы Джордж Линкольн Роквеллмен сұхбаттасты. Роквелл қара нәсілділердің ақ нәсілділерге қарағанда төмен екендігіне сенгенін 1916 жылғы Г.О. Фергюсонның ұзақ зерттеуімен негіздеді, онда қара нәсілді студенттердің ақыл-ойының көрсеткіші олардың ақ нәсілдік тегінің пайыздық үлесімен байланысты екендігі айтылды. Роквелл: «Таза негрлер, үштен екісі таза, мулаттар мен квадрондар шамамен 60, 70, 80 және 90 пайыз ақ нәсілдік интеллектілік тиімділікке ие», - деді. Кейін Playboy журналы сұхбатты «расизмнің жалған ғылыми негіздемесі» деп жариялады. ЮНЕСКО сияқты халықаралық ұйымдар нәсіл туралы ғылыми білімнің жай-күйін жинақтап, нәсілдік қақтығыстарды шешуді шақыратын резолюциялардың жобасын жасауға тырысты. 1950 жылғы «Жыныс мәселесі» еңбегінде ЮНЕСКО нәсілдік санаттардың биологиялық негізі туралы идеяны жоққа шығармады, керісінше нәсілді былай анықтады: «Биологиялық тұрғыдан алғанда, нәсіл – Homo sapiens түрін құрайтын популяциялардың бірі ретінде анықталуы мүмкін», олар кеңінен кавказдық, монголоид, негроид нәсілдері ретінде анықталды, бірақ «қазіргі таңда интеллект сынақтары бізге туа біткен қабілет пен қоршаған ортаның, оқыту мен білім берудің нәтижесі арасындағы қауіпсіз айырмашылықты анықтауға мүмкіндік бермейді» деді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ғылыми расизмді ғылыми қауым негізінен жоққа шығарғанымен, кейбір зерттеушілер соңғы онжылдықтарда расалық үстемдік теорияларын ұсынуды жалғастырды. Бұл авторлар өздерінің еңбектерін ғылыми деп қарағанмен, расизм терминіне қарсылық білдіруі мүмкін және «расалық реализм» немесе «расизм» сияқты терминдерді артық көруі мүмкін. 2018 жылы британдық ғылыми журналист және жазушы Анжела Сайни бұл идеялардың негізгі ағымға оралуы туралы қатты алаңдаушылық білдірді. Сайни бұл идеяны 2019 жылы шыққан «Жоғары: нәсілдік ғылымның оралуы» атты кітабымен жалғастырды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі расизм туралы ғылыми зерттеушілердің бірі – Артур Дженсен. Оның ең көрнекті еңбегі – «g факторы: ақыл-ой қабілеті туралы ғылым» – онда ол қара нәсілді адамдар ақ нәсілділерге қарағанда ақылды емес деген теорияны қолдайды. Дженсен нәсілге негізделген білім берудегі айырмашылықты қолдап, педагогтар «оқушылардың табиғатының барлық фактілерін толықтай ескеруі керек» деп мәлімдеді. Дженсенге берілген жауаптарда оның қоршаған ортаға мән бермеуі сынға алынды. Психолог Сандра Скар Дженсеннің еңбегін «өздерінің кемшіліктерімен сәтсіздікке ұшыраған қара нәсілді адамдардың бейнелерін ойлап табу» деп сипаттады. Пионерлік қордың президенті (Раса, эволюция және мінез-құлық) және Дженсеннің g факторының қорғаушысы Дж. Филипп Раштонның ғылыми нәсілшілікті жалғастыратын бірнеше басылымдары бар. Раштон «расалардың ми өлшеміне байланысты айырмашылықтары олардың өмір тарихының әртүрлі нәтижелерінің негізі болып табылады» деп дәлелдейді. Раштонның теориясын Глейд Уитни сияқты басқа да ғылыми расистер қорғайды. Уитни африкалық ұрпақты адамдар арасындағы қылмыстың жоғары деңгейін ішінара генетикаға жатқызуға болатындығын көрсететін еңбектер жариялады. Уитни бұл тұжырымға әр түрлі аймақтардағы африкалықтар арасында қылмыстың жоғары деңгейін көрсететін деректерді негізге ала отырып келді. Басқа зерттеушілер генетикалық қылмыстың нәсілдік байланысын жақтаушылар әлеуметтік және экономикалық айнымалыларды елемейтінін, өзара байланыстылықтан қорытынды шығаратынын атап өтті. Кристофер Бранд Артур Дженсеннің нәсілдік ақыл-ойының айырмашылығы туралы еңбегінің жақтаушысы болды. Брэндтің «G факторы: жалпы интеллект және оның әсерлері» деген кітабында қара нәсілді адамдар ақ нәсілділерден ақыл-ой жағынан төмен екендігі айтылған. Оның пікірінше, IQ айырмашылығын жоюдың ең жақсы жолы – IQ төмен әйелдерді IQ жоғары еркектермен ұрпақ құруға шақыру. Брэндтің кітабын баспагер қайтарып алды, ал ол Эдинбург университетіндегі лауазымынан босатылды. Психолог Ричард Линн ғылыми нәсілшілдік теориясын қолдап, бірнеше мақалалар мен кітап жариялады. «IQ және Ұлттар байлығы» кітабында Линн ұлттық ЖІӨ негізінен ұлттық орташа IQ арқылы анықталады деп мәлімдейді. Ол бұл тұжырымға орташа IQ мен ЖІӨ арасындағы байланысты негізге ала отырып, Африка елдерінің төмен интеллекті олардың өсуінің төмен деңгейіне себеп болады деді. Линнның теориясы өзара байланысты статистика арасындағы себеп-салдар қатынасын атрибуттау үшін сынға алынды. Линн ғылыми расизмді тікелей қолдайды, 2002 жылғы «Тері түсі және афроамерикалықтардың интеллекты» атты мақаласында «афроамерикалықтардың интеллектуалдық деңгейі көбінесе кавказоидтық гендердің үлесімен анықталады» деп ұсынады. «IQ және Ұлттар байлығы» сияқты, Линнның әдістемесі кемшіліктері бар және ол жай ғана өзара байланыстылықтан себеп-салдар қатынасын көрсетеді. Қазіргі заманғы ғылыми расизмнің басқа да көрнекті жақтаушыларына Чарльз Мюррей және Ричард Хернштейн («Қоңырау қисығы»); және Николас Уэйд («Мазасыз мұра») кіреді. Уэйдтің кітабы ғылыми қауымнан күшті сынға ұшырады, 142 генетик және биолог Уэйдтің еңбегін «біздің саламыздан зерттеулерді адамдық қоғамдар арасындағы айырмашылықтар туралы аргументтерді қолдау үшін қолдану» деп сипаттаған хатқа қол қойды. 2020 жылдың 17 маусымында Elsevier Дж. Филипп Раштон мен Дональд Темплердің 2012 жылы Elsevier журналы Personality and Individual Differences журналында жариялаған мақаласын қайтарып алғанын хабарлады. Мақалада адамдардағы агрессия мен сексуалдыққа тері түсінің қатысы бар екенін көрсететін ғылыми дәлелдер бар екені жалған түрде айтылған. Неміс зоологиялық қоғамы жариялаған Йена декларациясы адам расасының идеясын жоққа шығарады және 20 ғасыр ғалымдарының нәсілдік теорияларынан алшақтайды. Декларацияда адам популяциялары арасындағы генетикалық вариация олардың ішіндегіден кішкентай екендігі көрсетіледі, бұл «расалар» биологиялық тұрғысынан жарамсыз екенін көрсетеді. Бұл мәлімдемеде дәстүрлі нәсілдік жіктемелерге сәйкес келетін ешқандай нақты гендер немесе генетикалық маркерлер жоқ екендігі атап өтіледі. Сондай-ақ, «расалар» идеясы ғылыми фактілерге емес, расизмге негізделгендігі де көрсетілген. Кларенс Гравли диабет, инсульт, қатерлі ісік және төмен салмақты туу сияқты медициналық жағдайлардың таралуына әлеуметтік көзқараспен қарау керек деп жазады. Ол бұл айырмашылықтардың себебі расалар арасындағы генетикалық айырмашылықтар емес, әлеуметтік теңсіздіктер екенін айтады. Ол әртүрлі популяциялық топтар арасындағы генетикалық айырмашылықтар климат пен географияға негізделгенін, нәсілге емес, және нәсілдік теңсіздіктердің дұрыс емес биологиялық түсіндірмелерін ауыстыруға шақырады. Джонатан Маркс «Ғылым расистік пе?» кітабында расалар бар екенін, бірақ олардың биология саласындағы табиғи жіктемесі жоқ екенін де айтады. Раса санаттарын белгілеу үшін «бір тамшы ережесі» сияқты мәдени ережелер құрылуы керек, тіпті олар біздің түрлер ішіндегі табиғи үлгілерге қарсы болса да. Маркс жазғандай, ғалымдар тараған расистік идеялар ғылымды расистік етеді. Харриет Вашингтонның «Медициналық апартеид» кітабында қара нәсілді адамдарға медициналық зерттеулер мен тәжірибелерде жасалған зұлсалы көрсетілген. Қара нәсілді адамдар келісім формаларындағы түсініксіз тілді пайдалану және емдеудің тәуекелдері мен жанама әсерлерін тізбеу арқылы медициналық тәжірибелерге қатысуға алдандырылды. Вашингтон қара нәсілді адамдарға жеткілікті денсаулық сақтау қызметтерінен айырылғандықтан, олар көбінесе медициналық көмекке зәру болды және медициналық тәжірибешілер осы қажеттілікті пайдаланды деді. Вашингтон сондай-ақ, емдеулер жетілдірілгеннен және жақсартылғаннан кейін қара нәсілді адамдар осы емдеулерден ешқашан пайда көрмегенін атап өтті. 2018 жылғы Американдық адам генетикасы қоғамының (ASHG) мәлімдемесі «қайта оралуына» алаңдаушылық білдірді.