Дравград тарихы: Көтеріліс пен ұлттық ояну очеркі

Кіріспе

Дравоград () — Австрия шекарасына жақын, Словенияның солтүстігіндегі шағын қала. Дравоград муниципалитетінің орталығы болып табылады. Драва өзенінің Межа және Мислиня өзендерімен қосылатын жерінде орналасқан. Ол Каринтияның дәстүрлі словендық аймақтарының және үлкен Каринтия статистикалық аймағының құрамына кіреді.

Тарих

976 жылдан бастап Дравоград аймағы Каринтия герцогтығының құрамына кірді. Неміс тіліндегі Unterdrauburg атауы Драва өзенінің Каринтиядан шығып, көршілес Штирия герцогтығына құйылатын жерін көрсетеді. Бұл атау Каринтияның Тироль графымен батыс шекарасындағы өзен бойында орналасқан Обердраубургқа сәйкес келеді. Дравоград атауы 19 ғасырда словен ұлттық жаңару кезеңінде пайда болды. Бұрын қаланың жергілікті словен тіліндегі атауы Traberk болған, ол неміс тіліндегі Drauburg сөзінен туындаған. 19 ғасыр Каринтия словендерінің ұлттық ояну дәуірі болды, сонымен қатар словен және неміс ұлтшылдығының күшеюімен бірге жүрді. 1918 жылы Аустро-Венгрия монархиясы тарағаннан кейін Дравоградтың оңтүстігіндегі барлық аймақ майор Франьо Малгай басқаратын словен еріктілерінің күштерімен басылып алынды, олар жаңадан құрылған словендер, хорваттар және сербтер мемлекеті атынан әрекет етті. Алайда, Дравоград қаласының өзі Германия-Австрияның қалдық мемлекеті атынан әрекет ететін еріктілердің бақылауында қалды. 1918 жылдың желтоқсан айының ортасында Дравоградты словен генералы Рудольф Майстер басқаратын еріктілер күштері басып алды. 1919 жылғы Сен-Жермен келісіміне сәйкес Дравоград Сербтер, хорваттар және словендер Корольдігінің (кейін Югославия) құрамына кірді. Екі дүниежүзілік соғыс аралығында Дравоград аймағында маңызды индустриализация процесі жүрді. 1930 жылдары әлемдік экономикалық дағдарыстың салдарынан әлеуметтік шиеленіс күшейді, сондай-ақ неміс этникалық азшылығы мен словен тілінде сөйлейтін көпшілік арасындағы шиеленіс те артты. 1930 жылдардың соңында нацистік қозғалыс Дравоградтағы неміс қауымына еніп, словен көпшілігінің наразылығын тудырды. Нацистік ұйым мен Сокол қозғалысының жергілікті бөлімдері арасындағы физикалық қақтығыстар жиі болды. 1939 және 1940 жылдары Дравоград муниципалитетінде патриоттық және ұлтшыл словен ұйымдары ұйымдастырған екі ірі анти-нацистік митингі өтті, олардың көпшілігі солшыл бағытта болды. 1941 жылдың сәуірінде Югославияға шабуыл жасағаннан кейін Дравоградты Вермахт әскерлері басып алды және нацистік Германияның Каринтиялық Рейхсгауына қосты. Словения тілінің қолданылуына тыйым салынды, барлық словен ұйымдары таратылды, көптеген словендер Германияның орталық бөлігіне немесе Сербиядағы әскери әкімшілік басқаратын аймаққа жер аударылды. Жергілікті словен саяси белсенділері өлім жазасына кесілді немесе нацистік концлагерьлерге жіберілді. 1941 жылдың шілдесінде жергілікті суретші Франьо Голоб құпия анти-нацистік қарсылық ұясын құрды, бірақ ол көп ұзамай ашыққа шықты. Одан кейін бұл аймақтағы антигермандық қарсылықтың одан әрі дамуына кедергі келтірген қатыгезді репрессиялар жүргізілді. 1943 жылдың ортасында Югослав партизандарының қарсылық қозғалысы Дравоград аймағында нығая бастады, 1944 жылға қарай нацистік биліктің қатыгезді репрессиясына қарамастан күшейе түсті. 1945 жылдың 14-15 мамырындағы неміс капитуляциясы мен Поляна шайқасынан кейін бүкіл аймақ партизандардың бақылауына көшті. Коммунистік кезеңде Дравоград аймағы өзінің өндірістік қуатын одан әрі дамытты. 1991 жылдың маусым және шілде айларындағы Словения тәуелсіздігі үшін болған онкүндік соғыста Дравоград аймағында бірнеше шайқастар болды.

From 976 onwards the Dravograd area was part of the Duchy of Carinthia. The German name Unterdrauburg denoted the place where the Drava River left Carinthia and flowed into the neighbouring Duchy of Styria. It corresponded with Oberdrauburg up the river at Carinthia's western border with the County of Tyrol. The name Dravograd was invented during the Slovene national revival in the 19th century. Previously, the local Slovene name of the town was Traberk, a derivative of the German name Drauburg. The 19th century was a period of national awakening of the Carinthian Slovenes, and also of the rise of competing nationalisms: Slovene and German. After the dissolution of the Austro Hungarian Monarchy in 1918, the whole area south of Dravograd was occupied by the Slovene volunteer forces of Major Franjo Malgaj, acting in the name of the newly established State of Slovenes, Croats and Serbs. The town of Dravograd itself however remained in the hands of the volunteers acting in the name of the German Austrian rump state. In mid December 1918, Dravograd was seized by the volunteer forces of Slovene General Rudolf Maister. Per the 1919 Treaty of Saint Germain, Dravograd became part of the Kingdom of Serbs, Croats and Slovenes (the later Yugoslavia). In the interwar period, the area of Dravograd witnessed an important process of industrialization. In the 1930s, social tensions grew as the consequence of the world economic crisis, as did the tensions between the small ethnic German minority and the Slovene speaking majority. In the late 1930s, the Nazi movement started penetrating the German community in Dravograd, triggering the reaction of the Slovene majority. Physical violence between the pro Nazi organization and the local section of the Sokol movement were common. In 1939 and in 1940, two mass anti Nazi rallies were held in the municipality of Dravograd, organized by patriotic and nationalist Slovene organizations, mostly of left wing orientation. In April 1941, after the Invasion of Yugoslavia, Dravograd was occupied by Wehrmacht forces and incorporated into the Carinthian Reichsgau of Nazi Germany. The use of the Slovene language was prohibited, all Slovene organizations were abolished, and numerous Slovenes were deported to central Germany or to the area governed by the Military Administration in Serbia. Local Slovene political activists were either executed or deported to Nazi concentration camps. In July 1941, the local artist Franjo Golob organized an underground anti Nazi resistance cell, which was however soon discovered. Violent repression followed, which hindered the further development of anti German resistance in this area. In mid 1943, the Yugoslav Partisans resistance movement started taking roots in the Dravograd area, which grew stronger by 1944, despite the brutal repressions of the Nazi authorities. Upon the German Instrument of Surrender and the nearby Battle of Poljana on 14/15 May 1945, the whole area was controlled by the Partisans. In the communist period, the Dravograd area further developed its industrial capacities. During the Ten Day War of Slovenian independence in June and July 1991, some fighting took place in the Dravograd area.

Көлік

Дравоград теміржол станциясы 1863 жылы ашылған Марибордан Италиядағы Инниченге (Сан-Кандидо) дейінгі Drautalbahn теміржол желісінде орналасқан. Марибордан Австрия шекарасына дейін өтетін №3 тас жол қаладан өтеді, және сол жерден Цельеге қарай №10 тас жол тармағы бөлінеді.

Дравоград су электр станциясы

Драва өзеніндегі электр стансасы 1941 және 1944 жылдар аралығында Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде немістер салдырған. 1994 жылы жаңарту жұмыстары басталды, нәтижесінде нетто қуаты 26,2 МВт-қа дейін артты. Бүгінде электр стансасы 8,9 метрлік су басымен жылына 142 миллион кВт/сағат электр энергиясын өндіре алады. Төрт 24 метрлік су төгу құрылысының жалпы сыйымдылығы 5400 м³/с суға дейін жетеді. Салыстыру үшін, электр стансасының құрылысынан бері тіркелген ең жоғары су ағыны, 2012 жылғы су тасқыны кезінде өлшенген, 2570 м³/с құрады. Су төгу құрылыстары арасында үш турбиналық бөлім орналасқан. Стаңканың су қоймасы 10,2 километрге созылып, Австриядағы Лавамундтағы электр стансасына дейін жетеді және 5,6 миллион м³ суды қамтиды. Бұл электр стансасы Словениядағы Драва өзеніндегі сегіз электр стансасының бірі және оны Dravske Elektrarne Maribor компаниясы басқарады.