Кабул халықаралық әуежайының тарихы мен қазіргі жағдайы

Кіріспе

Кабул қаласына жақын халықаралық әуежай, Ауғанстан.

Кабул халықаралық әуежайы Ауғанстанның Кабул қаласының солтүстік бөлігінде орналасқан. Бұл елдің маңызды халықаралық әуежайларының бірі, онда жүзден астам әскери және азаматтық ұшақтарға сыйымдылық бар. Қазіргі уақытта оны БАӘ-де тіркелген GAAC Holding және Ауғанстанның Көлік және азаматтық авиация министрлігі басқарады. Әуежай бастапқыда Хваджа Раваш әуежайы деп аталды, себебі ол Хваджа Раваш аймағында салынған. 1960 жылы Кеңес Одағы терминал және бетонды ұшу-қону жолағын салғаннан кейін Кабул әуежайы деп аталды. 2014 жылдан 2021 жылға дейін Хамид Карзай халықаралық әуежайы деп аталды. Ол Ariana Airlines және Kam Air әуе компаниялары үшін хаб ретінде қызмет етеді. Flydubai және Air Arabia сияқты халықаралық компаниялар да жолаушылар тасымалын жүзеге асырады. Turkish Airlines әуе компаниясы 2024 жылдың мамыр айының соңында рейстерін бастауды жоспарлап отыр. 2000-шы жылдарда жаңа халықаралық терминал ашылды, сонымен қатар әуежай маңында АҚШ Қарулы Күштері және НАТО-ның Халықаралық қауіпсіздікке көмектесу күштері (ISAF), кейіннен Резолютивті қолдау миссиясы (RS) пайдаланған бірнеше әскери базалар салынды. Ауған әуе күштері де онда базаға ие, ал Ауғанстан ұлттық полициясы жолаушылар терминалдарының қауіпсіздігін қамтамасыз етті. 2021 жылы АҚШ бастаған күштердің шығарылуына дейін әуежай Қытай, Үндістан, Иран, Пәкістан, Ресей, Тәжікстан, Түркия, Өзбекстан және Парсы шығанағы аймағына жоспарлы рейстерді жүзеге асырды. 2016 жылғы мәліметтерге сәйкес, әуежайдан ең көп тасымалданған бағыт – БАӘ-дегі Дубай, онда кемінде төрт жолаушылар авиакомпаниясы, ал кейбіреулері күніне бірнеше рейспен қызмет көрсетеді. Кабулға жақын маңызды әуежайлардың қатарында солтүстікке орналасқан көршілес Парван провинциясындағы Баграм әуе базасы, шығысқа қарай Нангархар провинциясындағы Жалалабад әуежайы, оңтүстік-шығысқа қарай Хост провинциясындағы Хост халықаралық әуежайы және солтүстік-батысқа қарай Бамян провинциясындағы Бамян әуежайы бар.

Тарих

Кабул әуежайы 1920 жылдары Аманулла ханның патшалығы кезінде салынды, онда Ауғанстанның әуе күштері мен Ауғанстан почтасының ұшақтары орналасқан. Оны 1960 жылы кеңес инженерлері жаңғыртты. Әуежай жергілікті жерде Хваджа Раваш әуежайы деп аталды, себебі ол Хваджа Раваш аймағында салынған. Шетелдік туристер Кабул әуежайы арқылы Ауғанстанға келе бастады. Бұл дәуір 1978 жылғы Саур төңкерісінен кейін, әсіресе 1979 жылғы Кеңес Одағының басып кіруінен кейін аяқталды. 1979-1989 жылдардағы совет-афған соғысы кезінде әуежайды Кеңес Армиясы және Ауғанстанның бұрынғы президенті Мұхаммед Нәжібулланың әскери күштері пайдаланды. 1992 жылдан кейін азаматтық соғыс кезінде әуежайдың басқаруы әртүрлі тараптар арасында ауысты. 1996 жылдың қарашасына қарай Мулла Мұхаммед Омар басқаратын Ауғанстанның Ислам Эмираты әуежайды иеленді, 2001 жылдың соңына дейін, АҚШ Ауғанстанға басып кіргеннен кейін қаладан қашып кеткенше. Талибан үкіметі кезіндегі халықаралық санкцияларға байланысты әуежай 1990 жылдардың соңында жабылды, халықаралық рейстер өте шектеулі болды. 11 қыркүйек шабуылдарынан кейін АҚШ Ауғанстанға басып кіргеннен кейін Кабул әуежайын АҚШ және коалициялық күштер бомбалады. ISAF бақылауға алғаннан кейін әуежай жылдар бойы баяу дамытыла бастады. 2005 жылы жаңа радар жүйесі орнатылды, оны 2010 жылы АҚШ Федералдық авиация басқармасы жаңартты. 2008 жылдың қарашасында Жапонияның халықаралық ынтымақтастық агенттігінің көмегімен салынған, халықаралық рейстерге арналған 35 миллион долларлық жаңа терминал ашылды. Бұл терминалда екі реактивті көпір бар. Сол кездегі Ауғанстан президенті Хамид Карзай ашылу салтанатына қатысты. Жаңа терминал халықаралық рейстерге ресми түрде 2009 жылдың маусым айында ашылды. Ескі терминал қайта жаңартылып, ішкі рейстерге пайдаланылды. 2010 жылы жолаушылар ағыны жылына 100 000-ға жетіп, күніне 300 адамды құрады. 2012 жылдың басында радар жүйесі Ауғанстанның барлық әуе кеңістігін қамтуға дейін жаңартылды. 2014 жылдың қазан айында Ауғанстанның Ұлттық Ассамблеясы әуежайға бұрынғы Ауғанстан президенті Хамид Карзайдың есімін беруді ұсынды, оның елді қайта құруға қосқан үлесін мойындап, қызмет мерзімі аяқталғаннан кейін бір ай өткен соң. Бұл шешімді жаңа президент Ашраф Ғанидің кабинеті мақұлдады, ол құрылысты Хамид Карзай халықаралық әуежайы деп атады. Солтүстік жақтағы лагерь – Кабул әуежайының құрылысы аяқталып, 2008 жылдың қазан айында АҚШ Қарулы Күштеріне тапсырылды. Онда Ауғанстан әуе күштерінің (AAF) басқару орталықтары орналасқан, сонымен қатар тұрғын үйлер, әкімшілік, операциялық, техникалық қызмет көрсету және демалыс нысандары бар. Жобаға екі жаңа ангар кешені, жаңа рульдік жол және тұрақ кірді. Бұл Ауғанстан әуе күштерінің штабы және негізгі базасы (1-ші немесе 201-ші эскадрилья). Бірінші ангар 2008 жылдың қаңтар айында Әуе күштеріне тапсырылды. Екінші ангар сол жылдың соңында аяқталды.

Kabul Airport was originally built during the Kingdom of Amanullah Khan in the 1920s, which housed aircraft of the Afghan Air Force and Afghan Post. It was modernized in 1960 by Soviet engineers. The airport was locally named Khwaja Rawash Airport because it was built in the area called Khwaja Rawash. Foreign tourists began visiting Afghanistan via Kabul Airport. This era ended after the 1978 Saur Revolution, especially after the 1979 Soviet invasion. The airport was used by the Soviet Army during the Soviet–Afghan War from 1979 to 1989, and by the military forces of the former President of Afghanistan, Mohammad Najibullah. Control of the airport switched between different sides during the civil war after 1992. By November 1996, the Islamic Emirate of Afghanistan governed by Mullah Muhammad Omar was in possession of the airport, until late 2001 when they fled the city after the U. S. invasion of Afghanistan. Due to international sanctions during the Taliban government, the airport was closed in the late 1990s, with very limited international flights. Following the U. S. invasion of Afghanistan after the September 11 attacks, Kabul Airport was bombed by United States and coalition forces. After the ISAF took over control, the airport began to be developed slowly over the years. A new radar system was installed in 2005, which was upgraded by the U. S. Federal Aviation Administration in 2010. A new $35 million terminal for international flights was inaugurated in November 2008, built with aid from the Japan International Cooperation Agency. This terminal has two jetbridges. The then Afghan President Hamid Karzai attended the inauguration ceremony. The new terminal was officially opened to international flights in June 2009. The existing terminal has been refurbished and used for domestic flights. Passenger movements reached 100,000 per year by 2010 or 300 per day. In early 2012, the radar system was upgraded to cover Afghanistan's entire air space. In October 2014, the National Assembly of Afghanistan proposed naming the airport after former Afghan President Hamid Karzai, a month after his tenure ended, in recognition of his services and contributions to the country's rebuilding. This decision was approved by the Cabinet of the new President Ashraf Ghani, which renamed the structure as Hamid Karzai International Airport. The North Side Cantonment – Kabul Airport facility was completed and turned over to the United States Armed Forces in October 2008. It houses the command facilities for the Afghan Air Force (AAF), and includes housing, administrative, operations, maintenance and recreation facilities. The project included two new hangar complexes, a new taxiway and ramps. It is the headquarters and main base (1st or 201st Wing) of the Afghan Air Force. The first hangar facility was turned over to the AAF in January 2008. The second hangar was completed later that year.

2021 жылы НАТО Ауғанстандан шығады

Шілде айының 2021 жылы талибандар Ауғанстанның көптеген аудандарын, соның ішінде Кабул әуежайының маңындағы аудандарды басып алды. Түркия әуежайда қауіпсіздікті қамтамасыз етуге дайын екенін мәлімдеді. АҚШ және НАТО күштері де әлі де әуежайда орналасқан болатын. Бірнеше аптадан кейін Кабул талибандардың бақылауына көшті, бұл жүздеген адамдардың елден қашуға тырысып, әуежайға ағылуына себеп болды. Жүздеген адамнан тұратын қалың жұрт әуежайдан ұшып бара жатқан ұшақтарға күшпен кіруге тырысқан кезде жеті адамның қаза болғаны хабарланды. АҚШ әскерлері ұшу-қону жолағына қалың жұрттың жүгіріп кірмеуі үшін ауаға оқ атты. 2021 жылдың 16 тамызында АҚШ қауіпсіздік жөніндегі кеңесшісінің орынбасары әуежайды қорғау үшін қосымша күштерді жөнелткенін хабарлады. Пентагон АҚШ Орталық командасының басшысы генерал Кеннет Ф. Маккензи Катарда талибандардың жетекшілерімен кездескенін растады. Талибандар Кабул халықаралық әуежайы арқылы эвакуация үшін Маккензидің қойған талаптарына келісті. Кабул түскеннен кейін Ауғанстан Ұлттық Армиясы мен Ауғанстан Ұлттық Полициясы өздерінің бекеттерін тастап кетті. АҚШ және одақтас күштері кейіннен осы бекеттерді басып алды. 2021 жылдың 16 тамызында Кабул әуежайынан барлық коммерциялық рейстер мерзімі белгісіз тоқтатылды. 2021 жылдың 26 тамызында Кабул әуежайының сыртындағы жарылыста 100-ден астам адам қаза тапты. Ірак және Левант Ислам мемлекетінің Хорасан филиалы (ISIS-K) жауапкершілікті өз мойнына алды. АҚШ әскерлерінің соңғы тобы 30 тамыздың түн ортасында әуежайдан кетіп, АҚШ-тың 20 жылдық соғысқа қатысуын аяқтады. Содан кейін талибандар әуежайды бақылауға алды. Талибандардың шамамен есептеуі бойынша, әуежайға келтірілген зиян шамамен 350 миллион долларды құрады. Әуежайдың талибандар басшысы Абдул Хади Хамадан кейіннен эвакуация кезінде әуежай терминалына келтірілген зиянның 1 миллион долларды құрағанын мәлімдеді. Талибандар билікті басып алғаннан кейін әуежай жабылды. Эвакуация кезінде инфрақұрылымының көп бөлігі зардап шекті немесе жойылды. Катардың сыртқы істер министрі Мохаммед бин Абдулрахман бин Джасим Аль Тани Катар әуежайды мүмкіндігінше тезірек қайта ашуға көмектесу үшін Ауғанстанға техникалық көмек жібермек екенін мәлімдеді. Түркияның сыртқы істер министрі Мевлүт Чавушоғлу талибандар және басқа елдер Түркиядан әуежайдағы операцияларды қайта бастауға көмек сұрағанын айтты. Нидерландының сыртқы істер министрі Сигрид Кааг өкіметінің Түркия мен Катарды әуежайды қайта ашуға қолдау көрсетуге дайын екенін мәлімдеді. Осы арада, әуежайдың қауіпсіздігі 3 қыркүйекте топтың арнайы күштерінің Аль-Фатах бригадасына тапсырылды. 4 қыркүйекте әуежай Ariana Afghan Airlines әуекомпаниясының Кабул мен Герат, Мазари-Шариф және Кандагар қалалары арасындағы ішкі рейстері үшін, сондай-ақ басқа елдерден гуманитарлық көмек қабылдау үшін қайта ашылды. Бұл Катардан келген техникалық топтың әуежайдың ұшу-қону жолағын жөндеу жұмыстарын аяқтағаннан кейін болды. Талибандар өкілі Забиулла Муджахид 6 қыркүйекте Түркия мен Катар әуежайдан барлық рейстерді қайта бастауға тырысатынын мәлімдеді. 2021 жылдың 8 қыркүйегінде әуежайдың NOTAM кеңсесі NOTAM шығарды, онда әуежай 03:30 мен 13:30 аралығында жұмыс істейтіні көрсетілген. Сол күні шығарылған қосымша NOTAM-дар әуежайдың аспаптық қону жүйесінің жұмыс істеп жатқанын және әуежайдың басқару мұнарасының қайтадан жұмыс істеп жатқанын көрсетті. 9 қыркүйекте Қатар Әуе Жолдарының 113 шетел азаматын Ауғанстаннан эвакуациялаған рейсіне АҚШ пен талибандардың ынтымақтастығы нәтижесінде әуежайға қонуға және одан ұшуға рұқсат берілді. Бұл талибандар әуежайды толық бақылауға алғаннан кейінгі алғашқы рейс болды. Осы арада талибандар әуежайдың атын Кабул халықаралық әуежайы деп өзгертіп, бұрынғы Ауғанстан президенті Хамид Карзайға жасалған сілтемені жойды. Mahan Air әуежайға рейстерді 15 қыркүйекте қайта бастады, бұл Иран мен Ауғанстан арасындағы коммерциялық рейстердің қайта жандануын білдірді. Сыртқы істер министрлігі 26 қыркүйекте әуежайдағы мәселелер шешілгенін мәлімдеді және халықаралық әуе компанияларын рейстерді қайта бастауға шақырды, толық ынтымақтастыққа уәде берді.

In July 2021, the Taliban took over many areas in Afghanistan, including those near Kabul Airport. Turkey announced that it would provide security at the airport. U. S. and NATO forces were still deployed at the airport as well. A few weeks later, Kabul fell into the hands of the Taliban, prompting hundreds of people to flee to the airport in an attempt to leave the country. Seven people were alleged to have died at the airport after the crowds consisting of hundreds of people tried to forcibly enter planes leaving the airport. US forces fired in the air to prevent the crowds running onto the tarmac and runways. On 16 August 2021, the US Deputy Security Advisor announced the deployment of more forces to secure the airport. The Pentagon confirmed the head of U. S. Central Command, General Kenneth F. McKenzie Jr., met Taliban leaders in Qatar. The Taliban officials agreed to terms set by McKenzie for refugees to flee using the Kabul International Airport. Following the fall of Kabul, the Afghan National Army and the Afghan National Police abandoned their posts. U. S. and allied forces subsequently took over the posts. On 16 August 2021, all commercial flights from Kabul Airport were cancelled indefinitely. On 26 August 2021, more than 100 people were killed in an explosion outside Kabul Airport. The Islamic State of Iraq and the Levant Khorasan (ISIS K) claimed responsibility. The last American forces departed from the airport around midnight on 30 August, ending U. S. involvement in the 20 year war. The Taliban subsequently took control of the airport. Rough estimates by the Taliban calculated the damage to the airport at around $350 million. Abdul Hadi Hamadan, the Taliban head of the airport, later stated that the damage to the airport's terminal alone due to the evacuation was $1 million. Following the Taliban takeover, the airport was closed. Much of its infrastructure had been degraded or destroyed during the evacuation. According to Qatari Minister of Foreign Affairs Mohammed bin Abdulrahman bin Jassim Al Thani, Qatar was to send technical assistance to Afghanistan to help reopen the airport as soon as possible. Mevlüt Çavuşoğlu, the Minister of Foreign Affairs of Turkey, stated that the Taliban and other countries had requested Turkey for help in resuming operations at the airport. The Minister of Foreign Affairs of the Netherlands, Sigrid Kaag, stated that her government was willing to support Turkey and Qatar in reopening the airport. Meanwhile, the security of the airport was handed over to the Al Fatah Brigade of the special forces of the group on 3 September. The airport reopened for Ariana Afghan Airlines' domestic flights between Kabul and the cities of Herat, Mazar i Sharif and Kandahar, as well as for receiving aid from other countries, on 4 September, following work carried out by a technical team from Qatar, which repaired the airport's runway. Taliban spokesman Zabiullah Mujahid stated on 6 September that Turkey and Qatar were trying to restart all flights from the airport. On 8 September 2021, a NOTAM was issued by the airport's NOTAM office, indicating that the airport is operating between 03:30 and 13:30 Coordinated Universal Time. Additional NOTAMs issued that day indicate that the airports instrument landing system is operative and that the airport's tower is operating again. A Qatar Airways flight evacuating 113 nationals of other countries from Afghanistan was allowed to land at and depart from the airport on 9 September due to cooperation between the United States and the Taliban, marking the first such flight since the Taliban had completely taken over the facility. Meanwhile, the Taliban renamed the airport to Kabul International Airport, eliminating the reference to former Afghan President Hamid Karzai. Mahan Air resumed flights to the airport on 15 September, marking resumption of commercial flights between Iran and Afghanistan. The Ministry of Foreign Affairs on 26 September announced that the problems at the airport had been resolved and asked international airlines to resume their flights, promising full cooperation.

Мекемелер

Әуежайда екі терминал бар: 1960 жылы ашылған бастапқы және 2008 жылы ашылған жаңа ғимарат. 2008 жылы ашылған терминал халықаралық рейстерге, ал 1960 жылы Совет одағында салынған бастапқы терминал ішкі рейстерге пайдаланылады. Ұшу-қону жолағы бойындағы бірнеше ангарлар әскери ұшақтарға арналған. Азаматтық (немесе транзиттік) ұшақтарға арналған ангарлар жоқ. Әуежайда жеті тікұшақ алаңы бар, олар көбінесе әскери мақсаттар үшін қолданылады. Өрт сөндіру жабдықтары бар. Өрт сөндіру техникасының қазіргі сыйымдылығы суға дейін жетеді және өрттің шығуына қарсы күресу үшін биіктікке жетуге қабілетті.

Көлік

Автобустар, таксилер және жеке көліктер әуежайға және одан қайтару үшін көлік қызметін ұсынады. Төрт қатарлы тас жол әуежайды Кабул қаласына қосып тұрады.

Азаматтық

1962 жылғы 2 қаңтарда Иран Әуе Жолдарының 123 рейсі, жүк рейсімен ұшып бара жатқан Douglas DC-3, Кабулдан ұшып кетуге тырысқанда апатқа ұшырады. Ұшып-қону кезінде капитан 1-ші қозғалтқышта ақаулық байқады, содан кейін ұшақ ұшу-қону жолағының сол жағына қарай бұрылды. Апаттан аулақ болу үшін капитан ұшақты көтеріп, бірақ әуежайдан бұруға тырысқанда, қанаты жерге тиіп, ұшақ құлады. Екі экипаж мүшесі де аман қалды. 1969 жылғы 15 қаңтарда Ariana Afghan Airlines авиакомпаниясының Douglas DC-3 YA AAB ұшағы, сондай-ақ Ariana авиакомпаниясына тиесілі Douglas DC-6 YA DAN ұшағымен жерде соқтығысып, жөндеуге келмейтіндей зақымдануға ұшырады. 1984 жылғы 21 қыркүйекте Ariana Afghan Airlines авиакомпаниясының McDonnell Douglas DC-10 30 ұшағы Кабул әуежайына жақындағанда жарылғыш оқтарға түсті. Барлық жолаушылар мен экипаж оқиғадан аман қалды. 1990 жылғы 12 маусымда Aeroflot авиакомпаниясының Ил-76 ұшағы 22500 фут (6858 м) биіктікте зымыранға түсті, нәтижесінде екі қозғалтқыш тоқтады. Ұшақ Кабулда қатты қону жолағында, қақпақтарын түсірмей мәжбүрлі түрде қонды. Барлығы 10 экипаж мүшесі аман қалды. 1992 жылғы 29 мамырда Ariana Afghan Airlines авиакомпаниясының Ту-154 ұшағы Кабулға қонғанда зымыранға түсті. Ұшақтың алдыңғы бөлігі зақымдалды, бірақ ол қауіпсіз қонды. Барлық жолаушылар мен экипаж аман қалды. 1998 жылғы 19 наурызда Ariana Afghan Airlines авиакомпаниясының Boeing 727-200 ұшағы Кабулға түсетін кезінде 3000 фут (914 м) биіктіктегі Sharki Baratayi тауына құлады. Борттағы 10 экипаж мүшесі мен 35 жолаушының барлығы қаза тапты. 2005 жылғы 3 ақпанда Phoenix Aviation компаниясымен орындалған Kam Air рейсі 904, Boeing 737-200, нашар ауа-райы жағдайында Кабулға жақындағанда радардан жоғалып кетті, нәтижесінде Ауған Ұлттық Армиясы 96 жолаушы мен 8 экипаж мүшесін іздеу операциясын бастады. Ұшақтың қирандылары екі күннен кейін Кабулдың шығысындағы тауларда табылды, борттағы 104 адамның барлығы қаза тапты. 2010 жылғы 17 мамырда Pamir Airways авиакомпаниясының 112 рейсімен, Pamir Airways компаниясына тиесілі Antonov An-24 ұшағымен байланыс Кундуз әуежайынан ұшып шыққаннан кейін он минуттан кейін үзілді. Төрт күнге созылған іздеу жұмыстарынан кейін ұшақтың қирандылары Кабулдан 19 шақырым жерде табылды. Борттағы 39 жолаушы мен 5 экипаж мүшесінің барлығы қаза тапты. 2014 жылғы 8 мамырда Ariana Afghan Airlines авиакомпаниясының 312 рейсі, Boeing 737-400, әуежайға қонғаннан кейін ұшу-қону жолағынан шығып кетті. 312 рейсі Үндістанның Дели қаласынан басталып, Кабулға жоспарлы жолаушылар рейсімен орындалды. Қону кезінде ұшақ 29-шы ұшу-қону жолағынан асып, тегіс емес жерге түсті. Ұшақ қатты зақымдалып, алты жолаушы жеңіл жарақат алды.

On 2 January 1962, Iran Air Flight 123, a Douglas DC 3 on a cargo flight, crashed while attempting to take off from Kabul. During the take off roll the captain noticed a malfunction in the number 1 engine followed by the aircraft veering to the left of the runway. To avoid a crash, the captain pulled the aircraft up into the air, but while attempting to turn the aircraft away from the airport, a wing struck the ground followed by a crash. Both crew members survived. On 15 January 1969, Douglas DC 3 YA AAB of Ariana Afghan Airlines was damaged beyond economic repair in a ground collision with Douglas DC 6 YA DAN, also of Ariana. On 21 September 1984, a McDonnell Douglas DC 10 30 of Ariana Afghan Airlines was hit by explosive bullets while on approach to Kabul Airport. All passengers and crew survived the incident. On 12 June 1990, an Ilyushin Il 76 of Aeroflot was struck by a missile while flying at 22500 feet (6858 m) causing two engines to shut down. The aircraft made a forced landing in Kabul with no flaps on an unpaved runway. All 10 crew survived. On 29 May 1992, an Ariana Afghan Airlines Tupolev Tu 154 was struck by a missile while landing at Kabul. The nose of the aircraft was damaged but it landed safely. All passengers and crew survived. On 19 March 1998, a Boeing 727 200 of Ariana Afghan Airlines crashed into the 3000 feet (914 m) Sharki Baratayi mountain while descending into Kabul. All 10 crew and 35 passengers on board died. On 3 February 2005, Kam Air Flight 904, a Boeing 737 200 operated by Phoenix Aviation, vanished from radar screens on approach to Kabul in poor weather, sparking a massive Afghan National Army search operation for the 96 passengers and 8 crew. The wreckage of the aircraft was found two days later in the mountains east of Kabul, all 104 people on board had been killed. On 17 May 2010, all contact with Pamir Airways Flight 112, an Antonov An 24 operated by Pamir Airways, was lost ten minutes after departure from Kunduz Airport. After search efforts lasting four days, wreckage from the flight was located 12 mile (19 km) from Kabul. All 39 passengers and five crew on board the flight died. On 8 May 2014, Ariana Afghan Airlines Flight 312, a Boeing 737 400, ran off the runway after landing at the airport. Flight 312 originated in Delhi, India and operated on a scheduled passenger service to Kabul. On landing the aircraft overshot runway 29, coming to rest on uneven terrain. The aircraft was heavily damaged and six passengers were slightly injured.

Әскери

1985 жылдың 11 наурызында Кеңес Әуе күштеріне қарасты Антонов Ан-30 ұшағы Панджшер аңғарының оңтүстігіндегі Кабул ауданында әуе суретке түсіру миссиясын орындады. Әуежайға қайтып келе жатқанда, ұшаққа “Стрела” зымырасы тиді. Ұшқыш Баграм әуе базасына шұғыл қонуға тырысты, бірақ биіктік тым жоғары болды. Зымыраның соққысынан туған өрт, аэронды басқару жүйесіне жетіп, ұшқыштар бақылауды жоғалтты. Бес экипаж мүшесінің үшеуі қауіпсіз эвакуацияланды, ал қалған екеуі қаза тапты. 1986 жылдың 29 қарашасында Кабулдан ұшып шығып бара жатқан Кеңес Әуе күштеріне қарасты Антонов Ан-26 ұшағына “Стингер” зымырасы тиді. Ұшақ Ауғанстанның Жалалабад қаласына бірнеше тонна С-24 зымырасы мен 400 кг жарылғыш зат тасымалдап бара жатқан еді. Жеті экипаж мүшесінің барлығы қаза тапты. 1987 жылдың 21 қазанында Кеңес Әуе күштеріне қарасты Антонов Ан-12БК ұшағы нашар көріну жағдайында ұшып бара жатқанда Миль Ми-24 тікұшағымен соқтығысты. Ұшақ сол кездегі Өзбек КСР-інің астанасы Ташкентке бағыт алған еді. 19 жолаушы мен экипаж мүшесінің 18-і қаза тапты. 1987 жылдың 21 желтоқсанында Кеңес Әуе күштеріне қарасты Антонов Ан-26 ұшағына “Стингер” зымырасы тиді, ол ұшып көтерілгеннен кейін қауіпті биіктікке шығу үшін айналып тұрғанда. Бірінші қозғалтқышқа тиіп, жанармай багі соққыға ұшырады. Кабинаға түтін енді. Экипаждың алты мүшесі парашютпен секірді. Капитан жерге тым жақын секіргендіктен парашютын аша алмады және құлау салдарынан қаза тапты. 1988 жылдың 24 маусымында Кеңес Әуе күштеріне қарасты Антонов Ан-26 ұшағына моджахедтердің оғы тиді. Ұшақ Кабулда құлап, бортындағы алты экипаж мүшесінің бірі қаза тапты. 1992 жылдың 28 тамызында Кеңес Әуе күштеріне қарасты Ил-76МД ұшағына Ресей елшілігінің қызметкерлерін тасымалдау кезінде бас тартқан моджахедтердің зымырасы тиді. 2008 жылдың 5 тамызында Біріккен Араб Әмірліктері Әуе күштеріне қарасты Lockheed C-130H Hercules ұшағы Кабулға қонғанда ұшу-қону жолағынан шығып кетіп, ұшақтың алдыңғы бөлігінде өрт шықты. Ұшақ Ауғанстанға гуманитарлық көмек жеткізіп жатқан еді. Барлық экипаж мүшелері аман қалды. 2021 жылдың 16 тамызында АҚШ Әуе күштеріне қарасты Boeing C-17 Globemaster III ұшағы ұшып кеткен кезде, 2021 жылғы талибандардың шабуылынан қашуға тырысқан адамдардың көпшілігі ұшақтың қасында жүгіріп, оған жабысып тұрғаны көрінді. Ұшақ әуеге көтерілді, адамдар әлі де ұстанып тұрды, кем дегенде екеуі ұшақтан құлап, белгісіз саны, мүмкін, қону доңғалағы жиырылғанда қаза тапты. Дөңгелек бөлігінде адам денелерінің қалдықтары табылды. Оқиға АҚШ және халықаралық БАҚ-та кеңінен жарияланды.

On 11 March 1985, an Antonov An 30 of the Soviet Air Force was on an aerial photography flight in the Kabul area south of the Panjshir Valley. Upon returning to the airport, the aircraft was struck by a Strela missile. The captain tried to make an emergency landing at Bagram Airbase but was too high. A fire ignited by the missile strike then reached the aileron controls causing the pilots to lose control; three of the five crew members evacuated the aircraft safely, but the other two crew members died. On 29 November 1986, a Soviet Air Force Antonov An 26 was hit by a Stinger missile while climbing out of Kabul. The aircraft was carrying several tons of S 24 rockets and 400 kg of explosives to Jalalabad in Afghanistan. All seven crew members perished. On 21 October 1987, a Soviet Air Force Antonov An 12BK collided with a Mil Mi 24 helicopter while taking off in poor visibility. The aircraft was heading for the capital city of then Uzbek Soviet Socialist Republic, Tashkent; 18 of the 19 passengers and crew died. On 21 December 1987, a Soviet Air Force Antonov An 26 was hit by a Stinger missile while circling to a safe altitude shortly after take off. The number one engine was hit, puncturing the fuel tank. Smoke entered the cabin. All six crew members parachuted out; the captain jumped too close to the ground to open his parachute and died upon impact. On 24 June 1988, a Soviet Air Force Antonov An 26 was hit by bullets fired from Mujahideen rebels. The aircraft crashed in Kabul, killing one of the six crew members on board. On 28 August 1992, a Soviet Air Force Ilyushin Il 76MD was hit by a renegade Mujahideen rocket while boarding Russian embassy staff. On 5 August 2008, a Lockheed C 130H Hercules of the United Arab Emirates Air Force overran the runway upon landing in Kabul, causing a fire in the forward section of the aircraft. The aircraft was carrying aid to Afghanistan. All crew members survived. On 16 August 2021, as a Boeing C 17 Globemaster III of the United States Air Force was taking off, crowds of people trying to escape the 2021 Taliban offensive were seen running alongside and clinging onto the aircraft. The aircraft lifted up into the air with people still holding on, with at least two dying after falling from the aircraft and an unknown number possibly crushed and killed by the landing gear retracting; human remains were found in the wheel well. The incident was widely reported in U. S. and international media.

Әуе кемесімен байланысты емес

1984 жылғы 31 тамызда Ауғанстан партизандары бірнеше "Аэрофлот" ұшақтары жолаушыларды алып жатқан әуежайда бомба жарып, 28 адамды өлтіріп, 350 адамды жарақаттады. 2009 жылғы 8 қыркүйекте жергілікті уақыт бойынша сағат 8:22 шамасында әуежайдың әскери базасының кіреберісі жанында жанкешті бомбалық шабуыл болды. 2014 жылғы 3 шілдеде Талибан жауынгерлері әуежайға екі зымыран атқан, нәтижесінде төрт тікұшақ қирады. Сол төрт тікұшақтың бірі Ауғанстан президенті Хамид Карзайға тиесілі болды. 2015 жылғы 29 қаңтарда жергілікті уақыт бойынша кешкі уақытта әуежай сыртында қарулы адам үш американдық қорғаныс мердігерін және бір ауған азаматын өлтірді. 2015 жылғы 17 мамырда Талибан жасаған әуежай кіреберісіндегі жанкешті бомбалық шабуыл салдарынан үш адам қаза тауып, он сегіз адам жарақат алды. 2021 жылғы 26 тамызда Кабул әуежайында ИГИЛ К жасаған екі жарылыстан 185-тен астам адам қаза тапты, оның ішінде кем дегенде 13 АҚШ әскери қызметкері және 90 ауған азаматы болды. 2021 жылғы 29 тамызда әуежай маңында екі жарылыс болды, олардан түтін көтерілді, олардың бірінен бала зардап шекті. Бұл жарылыстар АҚШ президенті Джо Байден Кабулда тағы бір террористик шабуыл болуы мүмкін екені жөнінде ескерткеннен кейін бірнеше сағаттан соң орын алды. 2021 жылғы 30 тамызда ИГИЛ К-нің зымырандарынан қорғау үшін әуежайды қорғаған бірнеше зымыранға қарсы, артиллерия және минометтік жүйелерді істен шығару үшін термит бомбалары қолданылды.