Кіріспе

16-шы, 19-шы ғасырлардағы Батыс кемелері үшін жапон термині, 2008 жылғы роман. "Қара кемелер" (黒船, Эдо кезеңіндегі термин) – 16-шы және 19-шы ғасырларда Жапонияға келген Батыс кемелеріне берілген атау. 1543 жылы португалдықтар Гоа мен Нагасакині байланыстыратын сауда жолын құрып, алғашқы байланыстарды орнатты. Бұл саудамен айналысқан үлкен карактардың қабырғасы қара шайырмен боялған, содан кейін бұл термин барлық Батыс кемелерін білдіретін болды. 1639 жылы христиандық ой-пікірдің ықпалынан туған көтерілісті басудан кейін, биліктегі Токугава шогунаты оқшаулану саясатын, Сакокуты қабылдады. Бұл "жабық мемлекет" кезеңінде батыстықтардың Жапониямен байланысы Нагасакидегі Деджима аралындағы голланд саудагерлерімен ғана шектелді. 1844 жылы Нидерланды королі Вильгельм II Жапонияны құрлықта да саудаға ашуға шақырды, бірақ бұл ұсыныс қабылданбады. 1853 жылдың 8 шілдесінде АҚШ Әскери-теңіз күштері Эдо шығанағына төрт әскери кеме жіберіп, Жапония Батыспен сауда жасамайынша, шабуыл жасаймыз деп үміттендірді. Кемелер – "Миссисипи", "Плимут", "Саратога" және "Сускеханна", коммодор Мэтью Перридің басшылығымен Жапонияны ашу экспедициясының құрамында болды. Экспедиция 1853 жылдың 14 шілдесінде Жапонияның Канагава префектурасындағы Урага портына (қазіргі Йокосука) жетті. Олардың қабырғалары қара болмаса да, көмірмен жұмыс істейтін бу машиналары қара түтін шығарды. Олардың келуі екі жүз жылдан астам уақыт бойы өзін-өзі оқшаулаудан кейін елдің саяси диалогқа қайта ашылуын білдірді. Батыс елдерімен сауда бес жылдан кейін Достық және сауда шартымен жалғасты. Осыдан кейін курофунэ оқшауланудың аяқталуының символына айналды.

Бірінші курофун кемелері: nau do trato

1543 жылы Жапонияға португал саудагерлері келіп, Батыспен алғашқы байланыстарды бастады. Көп ұзамай олар Гоадағы штаб-пәтерін Малакка арқылы Нагасакиге жалғастыратын сауда жолын құрды. Ірі карактар кемелері гүлденген "Нанбан саудасына" қатысты, олар еуропалық саудагерлердің заманауи өнертабыстарын, мысалы, тазартылған қант, оптика және атыс қаруларын әкелді; осы атыс қарулары, аркебустар, Сенгоку кезеңінің маңызды жаңалықтарына айналды – қатал ішкі соғыс кезеңінде – және олардың үлгісі қайта жасалды. Кейін олар үшбұрышты саудаға қатысып, Жапониядан күміс пен Макао арқылы Қытайдан жібек алмасты. Португалдықтар осы саудамен айналысатын 1200-1600 тонналық карактар кемелерін "нау до трато" ("келісім кемесі") немесе "нау да Китай" деп атады. Бұл атау 1603 жылы құрастырылған алғашқы батыс-жапон сөздігі "Ниппо Дзисё" кітабына жазылған. 1549 жылы испан миссионері Франциск Ксавье Жапонияда иезуит миссиясын бастады. Христиан діні жаңа саудамен қатар таралып, 300 000 шаруа мен кейбір даймё (феодалдық әмірлер) арасында жақтастар тапты. 1637 жылы христиандық ықпалға байланысты деп айыпталған Шимабара көтерілісі басып жаныштырылды. Португал саудагерлері мен иезуит миссионерлеріне қарсы шектеулер күшейді, және олар 1639 жылы қуылғанға дейін Дедзима аралымен шектелді. Токугава сёгунаты Сакоку (鎖国) деп аталатын оқшаулану саясатына қайта оралды, бұл көптеген шет елдермен байланысқа тыйым салды. Тек Қытай, Корея, Рюкю аралдары және Голландиямен шектеулі сауда мен дипломатиялық қатынастар сақталды. Сакоку саясаты 1853 жылға дейін, коммодор Перри келгенге және Жапонияның "ашылуына" дейін күшінде болды.

Қаңтарлық дипломатия

Комодор Перридің басым әскери күші Американың Жапониямен сауда жасауға рұқсат беретін шартты келісудегі негізгі фактор болды, осылайша 200 жылдан астам уақытқа созылған Сакоку кезеңіне нүкте қойылды. Бұл кезеңде Жапониямен сауда жасауға голландтар, корейлер, қытайлар және айнулар ғана құқылы болған. Эдо шығанасына төрт кеменің кіріп, қара түтін шығарып, өз күшімен қозғалатындығын көрген жапондықтар үлкен қорқынышқа ұшырады. Перри жағалаудан келген Нагасакиге – сыртқы сауданың ресми портына – көшу туралы өтініштерді қабылдамады және егер оған құнығуға рұқсат берілмесе, кемелерін тікелей Эдоға алып барып, қаланы толықтай өртеумен қорқытты. Соңында, ол Курихамаға құнығып, хатын тапсырып кетті. Келесі жылы Канагава конвенциясында Перри сегіз қара кемеден тұратын флотымен қайта оралды. Бұл Америка Құрама Штаттарының теңіз күшінің күшін көрсету және келісімге қол жеткізгенше қайта кетпеуін жариялау үшін жасалды. Осы уақыт аралығында, шенеуніктердің талқылауынан кейін, Жапония үкіметі соғыстан аулақ болу және АҚШ-пен келісімге келуге шешім қабылдады.