Кіріспе
декоративтік әрекет
Group of matched tableware or flatware for one diner
Table setting (laying a table) or place setting refers to the way to set a table with tableware—such as eating utensils and for serving and eating. The arrangement for a single diner is called a place setting. It is also the layout in which the utensils and ornaments are positioned. The practice of dictating the precise arrangement of tableware has varied across cultures and historical periods.
Бір адамға арналған үйлесімді ыдыс-аяқ жиынтығы
Group of matched tableware or flatware for one diner
Table setting (laying a table) or place setting refers to the way to set a table with tableware—such as eating utensils and for serving and eating. The arrangement for a single diner is called a place setting. It is also the layout in which the utensils and ornaments are positioned. The practice of dictating the precise arrangement of tableware has varied across cultures and historical periods.
Үстел жаю (үстелге ыдыс-аяқ қою) немесе бір орындық дегеніміз – тамақ ішу құралдары, сондай-ақ дастарқанға қойылатын және тамақ ішуге арналған ыдыстарды пайдалана отырып, үстелді дайындау тәсілі. Бір адамға арналған дастарқан жиынтығы – бір орындық деп аталады. Бұл сонымен қатар ыдыстар мен әшекейлердің орналасу схемасы болып табылады. Ыдыс-аяқтарды нақты орналастыру ережелері әртүрлі мәдениеттерде және тарихи кезеңдерде өзгеріп келген.
Group of matched tableware or flatware for one diner
Table setting (laying a table) or place setting refers to the way to set a table with tableware—such as eating utensils and for serving and eating. The arrangement for a single diner is called a place setting. It is also the layout in which the utensils and ornaments are positioned. The practice of dictating the precise arrangement of tableware has varied across cultures and historical periods.
Орнын белгілеу
Бейресми жағдайларда әдетте аз ыдыс-аяқ қолданылады, бірақ олардың орналасуы ресми жағдайлардағы орналасуға ұқсас болады. Ыдыстарды тамақ ішу ретімен, қолданылу тәртібіне сәйкес орналастырады. Батыс елдерінде шанышқы, тарелка, май пышағы және салфетка әдетте тарелканың сол жағына, ал пышақтар, қасықтар, шыны ыдыстар, кеселер мен ілгешектер оң жағына қойылады. (Ал Арменияда ресми жағдайларда шанышқы тарелканың оң жағына, ал Түркияда бейресми жағдайларда, пышақ болмаған жағдайда шанышқы тарелканың оң жағына қойылады). Соустар мен тағамдарды қоятын ыдыстар қолданылған жағдайда, дастарқанға немесе, көбірек ресми жағдайда, жанындағы үстелге қойылады.
Бейресми
Көңіл көтеру ортасында азырақ құрал-жабдық қолданылады және тағамдар тікелей үстелге қойылады. Кейде кесе мен табақ қасықтың оң жағына, үстел жиегінен шамамен 30 см немесе 12 дюйм қашықтықта орналастырылады. Көбінесе, аспаптық жағдайда мата салфетка шарап стаканының ішінде болуы мүмкін. Дегенмен, салфетка сақиналары сияқты бұйымдар Ұлыбританияда, Испанияда, Мексикада немесе Италияда өте сирек кездеседі.
Ресми
Ыдыс-аяқ үстел шетінен 20 см немесе 8 дюймдей қашықтықта ішке қарай орналастырылады, барлығы бірдей көзге көрінбейтін түзу сызыққа немесе орта сызыққа қойылады. Ең сыртқы жағындағы ыдыстарды бірінші болып қолдану керек (мысалы, әуешай қасық немесе салатқа арналған шанышқы, содан кейін кешкі асқа арналған шанышқы және пышақ). Пышақ жүздері табаққа қарай бұрылады. Стакандар пышақтардың үстінен шамамен 2,5 см жоғары орналастырылады, қолданылу ретімен: ақ шарап, қызыл шарап, десерт шарабы және суға арналған стакан.
Салтанатты кешкі ас
Ең салтанатты кешкі ас ас үйден ұсынылады. Тамақ келген кезде, әрбір орындыққа орталық тарелкадан (кешкі ас кезінде сервировкалық тарелка немесе кешкі тарелка, түскі ас кезінде сервировкалық тарелка немесе түскі тарелка) қоса нан орамасы (әдетте нан тарелкасында, кейде салфеткада), салфетка және жабдықтар (орталық тарелканың оң жағында пышақтар мен қасықтар, сол жағында шанышқылар) қойылады. Кофе «батлер сервисі» стилінде демитасс кеселерде ұсынылады, әр кесе тұтқасының оң жағына қасық қойылады. Салтанатты кешкі асқа аспаздық ыдыстар мен құралдары дастарқанға қойылмайды. Батыста осы ережеден жалғыз ерекшелік – Испания корольдік сарайында қабылданған, содан кейін Австрия сарайы да қабылдаған хаттама, онда барлық жабдықтар әрбір қонақ үшін орталық тарелканың оң жағына қойылады. Ас үйден ұсынылмаған, азырақ салтанатты кешкі ас кезінде десерт шанышқысы мен қасығы тарелканың үстіне қойылуы мүмкін, шанышқы оңға, ал қасық солға қаратылып қойылады.