Кіріспе
Британдық Корольдік теңіз күштерінің HMS St Vincent – 20 ғасырдың басында Корольдік теңіз күштері үшін салынған үш дредноут тізіміндегі жетекші кеме. 1910 жылы қолданысқа енгізілгеннен кейін, ол өзінің барлық қызметін Жеке және Ұлы флоттарда өткізіп, көбінесе флагмандық кеме ретінде тағайындалды. 1916 жылғы мамырда Ютландия шайқасына қатысып, неміс тізімді крейсеріне зақым келтірді, сондай-ақ бірнеше айдан кейін 19 тамыздағы шешімсіз қақтығысқа қатысты. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі оның қызметі көбінесе Солтүстік теңіздегі кезекшілік және жаттығулардан тұрды. Соғыс аяқталғаннан кейін кеме ескірген деп танылды және резервке алынып, оқу кемесі ретінде пайдаланылды. St Vincent 1921 жылы металл тескілеуге сатылып, келесі жылы бөлшектелді.
HMS St Vincent was the lead ship of her class of three dreadnought battleships built for the Royal Navy in the first decade of the 20th century. After commissioning in 1910, she spent her whole career assigned to the Home and Grand Fleets, often serving as a flagship. Aside from participating in the Battle of Jutland in May 1916, during which she damaged a German battlecruiser, and the inconclusive action of 19 August several months later, her service during World War I generally consisted of routine patrols and training in the North Sea. The ship was deemed obsolete after the war and was reduced to reserve and used as a training ship. St Vincent was sold for scrap in 1921 and broken up the following year.
Дизайн және сипаттама
Сент-Винсент класының конструкциясы алдыңғы кластың конструкциясы негізінде жасалған, бірақ оған қуаттырақ қарулар қосылып, өлшемдері мен қорғанысы сәл арттырылды. Сент-Винсенттің жалпы ұзындығы 536 фут (163 м), ені 84 фут (26 м), ал қалыпты су тартылымы 28 фут (9 м) болды. Ол қалыпты жүктемеде және толық жүктемеде суға батты. 1911 жылы экипажы 756 офицер мен сарбазды, ал 1915 жылы 835 адамды құрады. Сент-Винсент екі Парсонс тікелей жетекті бу турбинасымен жабдықталған, әрқайсысы екі пропеллер білігін 18 көмірлі Babcock & Wilcox қазандықтарынан алынған бу арқылы қоздырды. Турбиналардың қуаты жоғары жылдамдыққа жетуге мүмкіндік берді. 1909 жылғы 17 желтоқсанда теңіз сынақтары кезінде кеме ең жоғары жылдамдыққа жетті. Сент-Винсент круиздік жылдамдықпен жүру үшін жеткілікті көмір мен отын майын алып жүрді.
Қару-жарақ және бронь
Сент-Винсент класы бес қос пулемет мұнарасында орналасқан он БЛ Mk XI зеңбірегімен жабдықталған, олардың үшеуі ортасызда, ал қалған екеуі қанатты мұнаралар ретінде орналасқан. Екіншілік, немесе торпедаға қарсы қару-жарақ, жиырма БЛ Mk VII зеңбірегінен тұрды. Осы зеңбіректердің екеуі алдыңғы және артқы орталық мұнаралардың үстіне, ал қалған ондауы қанатты мұнараларға қорғаныссыз орнатылған. Барлық зеңбіректер жеке орналасқан. Фридман QF Mark III зеңбірегін 40 калибрлі зеңбірек ретінде көрсетеді және 50 калибрлі БЛ Mark VII зеңбірегі барлық ерте дредноуттарды қаруландырғанын айтады. Кемелер сонымен қатар үш 18 дюймдік (450 мм) торпеда түтігімен жабдықталған, біреуі әрбір бортында және үшіншісі кормада орналасқан. Ютландия шайқасынан кейін кеме корпусына қосымша бронь қосылды. 1917 жылдың сәуір айында Сент-Винсентте 13 төрт дюймдік торпедаға қарсы қайық зеңбірегі, сондай-ақ бір төрт дюймдік және бір үш дюймдік зениттік зеңбірек орнатылды. Сол кезде кеме желкенді шарды пайдалану үшін модификацияланды. 1918 жылы жоғары бұрышты арақашықтық өлшегіш орнатылды және соғыс аяқталмас бұрын кормадағы торпеда түтігі алынып тасталды. 1907 жылдың 26 қазанында тапсырыс берілді. Сол күні Портсмут қаласындағы HM Dockyard кемежайында құрылысы басталды, 1908 жылдың 10 қыркүйегінде суға түсірілді және 1909 жылдың мамырында аяқталды. Қару-жарағымен қоса, құны әртүрлі дереккөздерде 1,721,970 фунт стерлингке бағаланды. 1910 жылдың 3 мамырында қолданысқа берілді және Отандық флоттың 1-ші дивизиясының кіші флагманы ретінде тағайындалды. Капитан Дуглас Николсон басқарды және король Георг V шілде айының соңында флотты аралаған кезде Торбейде болды. Сент-Винсент 1911 жылдың 24 маусымында Спитхедте өткен Коронация флотының парадына қатысты. 1912 жылдың 1 мамырында 1-ші дивизия 1-ші шайқас эскадрильясы болып қайта аталды. Кеме 9 шілдеде Спитхедте өткен Парламенттік теңіз тексеруіне қатысып, жыл соңында ұзақ жөндеу жұмыстарын бастады. 1914 жылдың 21 сәуірінде қайта қолданысқа берілді және 1-ші шайқас эскадрильясының екінші басшысының флагманы ретіндегі қызметін жалғастырды.
Бірінші дүниежүзілік соғыс
1914 жылдың 17-20 шілдесі аралығында «Сент-Винсент» кемесі шілде дағдарысына британдық жауап ретінде өткізілген сынақ мобилизациясына және флотты қарап тексеруге қатысты. 27 шілдеде Портлендке келген ол, екі күннен кейін, «Үйдегі флоттың» қалған бөлігімен бірге Скапа-Флоға баруға бұйрық алды. 1914 жылдың тамызында Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін «Үйдегі флот» «Ұлы флот» ретінде қайта ұйымдастырылып, адмирал Джон Джелликоудың басқаруына берілді. 1914 жылдың 22 қарашасының кешінде «Ұлы флот» Солтүстік теңіздің оңтүстік жартысында нәтижесіз іздеу жүргізді; «Сент-Винсент» вице-адмирал Дэвид Биттидің 1-ші крейсерлік эскадрильясын қолдап, негізгі күштермен бірге болды. Флот 27 қарашада Скапа-Флоға қайтып оралды. 1-ші ұрыс эскадрильясы Шетланд аралдарының солтүстік-батысына қарай жүріп, 8-12 желтоқсанда оқ ату оқуларын өткізді. Төрт күннен кейін «Ұлы флот» Скарборо, Хартлпул және Уитбиге жасалған неміс шабуылы кезінде шықты, бірақ «Ашық теңіз флотымен» байланыс орната алмады. «Сент-Винсент» және «Ұлы флоттың» қалған бөлігі 25-27 желтоқсанда Солтүстік теңізде тағы бір іздеу жүргізді. Джелликоның кемелері, соның ішінде «Сент-Винсент», 1915 жылдың 10-13 қаңтарында Оркни және Шетланд аралдарының батысында оқ-дәрілік жаттығулар жасады. 23 қаңтар күні кешке «Ұлы флоттың» көп бөлігі Биттидің ұрыс крейсерлерін қолдау үшін теңізге шықты, бірақ флот келесі күні Доггер Банкі шайқасына қатысу үшін тым алыс болды. 7-10 наурызда «Ұлы флот» Солтүстік теңіздің солтүстігінде іздеу жүргізіп, оқу маневрлерін өткізді. Тағы бір ұқсас теңіз саяхаты 16-19 наурызда жасалды. 11 сәуірде «Ұлы флот» Солтүстік теңіздің орталық бөлігінде күзеттік қызмет атқарды және 14 сәуірде портқа оралды; аймақта тағы бір күзеттік қызмет 17-19 сәуірде өткізілді, содан кейін 20-21 сәуірде Шетланд аралдарының жанында оқ-дәрілік жаттығулар жасалды. «Ұлы флот» 17-19 мамыр және 29-31 мамыр күндері Солтүстік теңіздің орталық бөлігінде неміс кемелерін кездестірмей, іздеу жүргізді. 11-14 маусым аралығында флот Шетландтың батысында оқ ату және ұрыс жаттығуларын өткізді. Король Георг V 8 шілдеде Скапаға келген сапарында «Сент-Винсент» кемесіндегі 2-ші дивизияның барлық әскери қызметшілерін тексерді. Ол сол айда флагмандық кеме қызметінен босатылып, жеке кемеге айналды.
Ютландия шайқасы
Ұлы флоттың бір бөлігін алдап, жою мақсатында 16 дрейдноуттан, 6 пре-дрейдноуттан және қолдау кемелерінен құралған Ашық теңіз флоты 31 мамыр күні таңертең Джейд шығанағынан шықты. Флот контр-адмирал Франц фон Хиппердің 5 жауынгерлік крейсерімен бірге сапарлады. Корольдік флоттың 40-шы бөлімі операция жоспарларын қамтитын неміс радиохабарламаларын ұстап алып, шифрлады. Жауап ретінде Адмиралтейство 28 дрейдноуттан және 9 жауынгерлік крейсерден тұратын Ұлы флотқа түнгі шабуылға өтуді бұйырды, мақсаты – Ашық теңіз флотын тоқтатып, жою болатын. Сент-Винсент, капитан Уильям Фишердің басқаруымен, осы кезде 1-ші ұрыс эскадрильясының 5-ші дивизионына бекітілді. 14:20-ден кейін Фишер Ұлы флоттың флагманына кемесінің Ашық теңіз флоты қолданатын жиілікте күшті радиосигналдарды бақылап отырғанын, яғни немістердің жақын жерде екенін хабарлады. Қосымша сигналдар 14:52-де анықталды. Ұлы флот 18:15-те батальондық шеккенге өту үшін колоннадан шығып, 5-ші дивизион артқа жақын орналасты. Батальондық шеккенде алдыңғы қатардан жиырмасыншы кеме болған Сент-Винсент, флот жауынгерлік крейсерлердің орналасуына мүмкіндік беру үшін баяулауға мәжбүр болғандықтан, алдағы кемелерді басып кетпеу үшін қысқа уақытқа тоқтады. Жалпы шайқастың алғашқы кезеңінде кеме 18:33-те негізгі қаруларынан зақымдалған жеңіл крейсерге бірнеше оқ атып, бірақ тиген оқтардың саны белгісіз болды. 18:40 мен 19:00 аралығында кеме екі рет бұрылып, кемеге жетпеген торпедалар деп болжаған нысандардан қашқан. 19:10-да Сент-Винсент бастапқыда неміс жауынгерлік кемесіне атып, бірақ ол жауынгерлік крейсер екені анықталды, ол тұманға сіңгенге дейін екі рет нысанаға тиді. Алғашқы бронебойғыш, қапталған (APC) снаряд, әдетте, рикошет болып, көпірдің үстіңгі корпусына тиді. Ол лазаретті қиратты және айналасындағы құрылысқа және корпусқа аздап зақым келтірді, нәтижесінде шағын су ағыны болды. Басқару мұнарасындағы бір адам сынықтан жарақат алды. Екінші оқ кеме артқы жағындағы екі қабатты мұнараның артқы бронясын тесіп, оны қиратты және экипаж тез сөндірген шағын өрттің басталуына себеп болды. Бұл Сент-Винсенттің шайқас кезіндегі соңғы оқ атуы болды. Кеме шайқас кезінде барлығы 98 дюймдік снарядты (90 APC және 8 қарапайым сүйір, қапталған) атып жіберді.
Кейінгі қызмет
Ұрыс аяқталғаннан кейін кеме 4-ші ұрыс эскадрильясына жіберілді. 1918 жылғы 24 сәуірде «Сент-Винсент» Шотландияның Инвергордон қаласында жөндеуден өтіп жатқанда, ол және дредноут Скапа-Флоу мен Оркней аралдарындағы күштерді нығайту үшін солтүстікке бағытталды. Бұл шара Германияның Жоғары теңіз флотының Норвегияға баратын конвойді тоқтату үшін соңғы рет солтүстікке шығуына жауап ретінде жасалды. «Мольтке» кемесінің қозғалтқышы зақымданғаннан кейін немістер кері қайтқандықтан, кеме порттан шыға алмады. 21 қарашада неміс флоты капитуляциялағанда кеме Розитте болды. 1919 жылғы наурыз айында кеме резервке алынып, Портсмутте артиллериялық оқу кемесіне айналды. «Сент-Винсент» маусым айында резервтік флоттың флагманы болды және желтоқсан айында Розитқа жіберілген кезде артиллериялық оқу кемесі қызметінен босатылды. 1921 жылғы наурыз айына дейін ол ескіргендіктен жоюға жіберілгенге дейін сол жерде қалды. 1921 жылғы 1 желтоқсанда ол «Стенли» кеме бұзу және құтқару компаниясына металл терісі үшін сатылды және 1922 жылғы наурызда бұзу үшін Дуврға сүйреліп әкелінді.