Кіріспе

Салық төлеуші – салық төлеуге міндетті жеке тұлға немесе ұйым (мысалы, компания). Қазіргі салық төлеушілердің идентификациялық нөмірі болады, ол үкімет тарапынан азаматтарға немесе фирмаларға беріледі. "Салық төлеуші" термині көбінесе салық төлейтін адамды сипаттайды. Салық төлеуші – қалалық немесе мемлекеттік салық органдарына төлемдер жасауға міндетті жеке тұлға немесе ұйым. Салықтар табыс салығы және/немесе жылжымайтын мүлік салығы (мысалы, үйлер мен көліктер) түрінде болуы мүмкін, сондай-ақ көптеген басқа да түрлері бар. Адамдар салық салынатын тауарлар мен қызметтерді төлеген кезде салық төлейді. "Салық төлеуші" термині көбінесе елдің жұмыс күшін білдіреді, ол салық арқылы мемлекеттік жүйелер мен жобаларды қаржыландырады. Салық төлеушілердің ақшасы мемлекеттік қаражаттың бір бөлігіне айналады, ол үкіметтің жеке немесе ұжымдық қажеттіліктерді қанағаттандыруға немесе болашаққа арналған пайда табуға жұмсайтын немесе инвестициялайтын барлық ақшаны қамтиды. Салық салу мақсатында, кәсіпкерлік субъектілері де салық төлеушілер болып табылады, олардың кірістері мен шығындары салық салуға жатады.

Салық төлеушілердің түрлері

Салық төлеушілерді екі негізгі санатқа бөлуге болады: жеке тұлғалар және корпорациялар. Корпорация – салық салу мақсатында меншік иелерінен бөлек құрылған заңды тұлға. Бұл негізгі санаттарды тағы да әртүрлі кіші санаттарға бөлуге болады. Жеке салық төлеушілер азамат немесе шетелдік деп жіктеледі (шетелдік – бұл елдің шекарасында тұратын, бірақ сол елдің азаматы емес адам). Азамат резидент азамат немесе резидент емес азамат болып жіктеледі. Корпорациялар отандық, шетелдік және серіктестік болып жіктеледі. Шетелдік корпорация резиденттік шетелдік корпорация немесе резидент емес шетелдік корпорация болады. Резиденттік шетелдік корпорация – бұл елде сауда немесе кәсіппен айналысатын шетелдік корпорация. Резидент емес шетелдік корпорация – ел ішінде сауда немесе кәсіппен айналыспайтын, бірақ елдегі көздерден табыс алатын шетелдік корпорация. Серіктестік – компанияның меншігі мен басқару жауапкершілігі екі немесе одан көп адам арасында бөлісетін бизнес құрылымы. Серіктестік меншік иелерінен бөлек заңды тұлға болып табылмайды, сондықтан серіктестік өзі салық төлемейді. Бұл жіктеу елдерге байланысты және өзгеріске ұшырауы мүмкін.

Салық төлеушілердің ақшасы

Салық төлеушілердің ақшасы федералды бюджеттегі баптарды қаржыландыруға көмектеседі. Салықтар арқылы жиналатын кірістер мен шығындар арасындағы айырмашылық бюджет тапшылығы деп аталады. Федералды үкімет бюджет тапшылығын жабу үшін қарызға алатын ақша ұлттық қарызды құрайды. Үкімет ақшаны түрлі мақсаттар үшін жұмсайды: теңсіздікті азайту ("әлеуметтік қорғау" бағдарламалары), өрт сөндіру, полиция, ұлттық қорғаныс сияқты қоғамдық игіліктерді ұсыну, білім беру және денсаулық сақтау (қажетті игіліктер) сияқты маңызды мемлекеттік қызметтерді қамтамасыз ету, қарыз бойынша пайыздық төлемдер, көлік және әскери шығындар. "Әлеуметтік қорғау" бағдарламалары – қарттарға, жұмыссыздарға, мүгедектерге және кедейлерге қосымша қаржылық көмек көрсететін бастамалар. Мысалдары: еңбек табысы бойынша салық жеңілдігі, балаға салық жеңілдігі, жұмыссыздыққа байланысты төлемдер, азық-түлік купондары, мектептегі тамақтандыру, аз қамтылғандарға баспана беруге көмек, энергияға көмек және тағы да басқалар. Федералды үкімет ақшаны негізгі төрт жолмен жұмсайды: тікелей төлемдер, гранттар, келісімшарттар және сақтандыру.

Салық төлеуден жалтару және салық төлеуден жалтару

Салық төлеушілер міндетті салықтарды төлемеу арқылы заңды бұза алады. Бұл қылмыс салықтан қашу деп аталады. Салықтан қашу – жеке тұлға, ұйым немесе корпорацияның өзінің толық салық міндеттемесін төлеуден қасақана жалтарған заңсыз әрекеті. Салықтан қашуға қатысқандар, әдетте, қылмыстық жауапкершілікке тартылып, айыппұл төлейді. Салық төлеуші кірісін жасырса немесе кірістің мөлшерін кем көрсетсе (нақты алған кірістен кем көрсету), мемлекеттік кіріс қызметіне (IRS) бизнес кірісі немесе шығыстары туралы жалған мәлімет берсе, тиіс салықты төлеуден қасақана бас тартса немесе салық сомасын едәуір төмендетіп көрсетсе (декларациядағы салық сомасы есептелген кіріс үшін төленуге тиіс сомадан кем болса) – бұл салықтан қашу болып есептеледі. Салықтан қашу, салықты заңды жолмен төмендету арқылы қаржылық жағдайын өзгерту мақсатындағы салықтан жалтарудан өзгеше.