Кіріспе

Мичиган штатындағы мемлекеттік тас жол, АҚШ-тың M 1, сондай-ақ Вудвард даңғылы деп те аталады, бұл АҚШ-тың Мичиган штатының Метро-Детройт аймағындағы солтүстік-оңтүстік бағытталған мемлекеттік магистральдық тас жол. "Детройттың Басты Көшесі" деп аталатын бұл тас жол Детройттен солтүстік-батысқа қарай Понтиакқа дейін созылады. Мичиган, Гранд Ривер, Гратиот және Джефферсон даңғылдарымен бірге, ол Детройттың бес маңызды даңғылының бірі. Бұл көшелер 1805 жылы судья Огастус Б. Вудвардпен жоспарланған, және Вудвард даңғылы оның құрметіне аталған. Федералдық тас жол басқармасы (FHWA) бұл тас жолды "Автомобильдік мұра жолы" деп тізімдеді, ол Ұлттық Көрікті Жолдар Бағдарламасындағы "Барлық Америкалық Жол" болып табылады. Мичиган Көлік департаменті (MDOT) оны "Pure Michigan" жолы деп таныды, және 1998 жылы АҚШ Конгресі тағайындаған MotorCities Ұлттық мұра аймағына қосылды. Бұл магистраль Детройттің шығыс және батыс бөліктерін бөліп тұрады және Interstate 94 (I 94, Edsel Ford Freeway) және M 8 (Davison Freeway) сияқты қаланың маңызды автокөлік магистральдарымен байланысады. Вудвард даңғылы M 102 (8 Mile Road) арқылы Детройттен шығып, Оукленд округіндегі қаланың солтүстік елді мекендері арқылы Понтиакқа қарай жалғасады. Оның арасында Вудвард даңғылы Детройттың бірнеше тарихи аудандарынан өтеді және аймақтағы көптеген кәсіпорындарға қол жеткізуді қамтамасыз етеді. Вудвард даңғылы деген атау Детройт, круиз мәдениеті және автомобиль өнеркәсібімен тығыз байланысты. Вудвард даңғылы 1805 жылғы Детройттегі Ұлы өрттен кейін құрылды. Бұл трасса Детройтті Понтиак, Флинт және Сагино қалаларымен байланыстырған үндік жол – Сагино жолының бағытын ұстанды. Сагино жолы, Мичиганның төменгі түбегінің ұшындағы Макино бұғазына дейін солтүстікке созылған Макино жолымен жалғасты. Автомобильдік жолдар дәуірінде Вудвард даңғылы Портленд, Мэннен Портленд, Орегонға дейін Канаданың Онтариосы арқылы жалғанған Теодор Рузвельт Халықаралық тас жолының бөлігі болды. Ол сондай-ақ Мичиган мен Флориданы байланыстырған Дикси тас жолының бөлігі болды. Вудвард даңғылы елдегі бірінші 1,6 шақырымдық бетонды жолдың орналасқан жері. Мичиган 1913 жылы Мемлекеттік магистральдық тас жол жүйесін құрғанда, бұл жол жүйеге енгізіліп, 1919 жылы M 10 ретінде нөмірленді. Кейіннен, АҚШ нөмірленген тас жолдар жүйесі құрылғаннан кейін, ол US 10 (АҚШ 10) тас жолының бөлігі болды. 1970 жылдан бері ол M 1 белгісін алып жүреді. Бұл жолда 1860 жылдардан 1950 жылдарға дейін трамвай қатынасы болды; 2017 жылы M 1 бөлігінде QLine деп аталатын жаңа трамвай желісі ашылды.

Маршрут сипаттамасы

Мичиган штатындағы басқа мемлекеттік автомобиль жолдары сияқты, Вудвард даңғылының M1 деп белгіленген бөлігі MDOT тарапынан күтіледі. 2021 жылы департамент жүргізген трафик сараптамасы бойынша, күніне орташа есеппен 68 359 көлік Роял Оук қаласындағы 14 Майл Роудтың оңтүстігінде, ал 15 909 көлік Детройт қаласындағы Чикаго бульварының солтүстігінде осы тас жолды пайдаланған. Бұл тас жолдың ең көп және ең аз көлік саны болып тіркелді. M1 тас жолының барлық бөлігі Ұлттық тас жолдар жүйесіне енгізілген, сондай-ақ Pontiac қаласындағы Вудвард даңғылының I 75 бизнес айналымы (BL I 75) және US 24 бизнес тас жолының (Bus. US 24) бөліктері де осы жүйеге кіреді. M1 тас жолының барлығы «Таза Мичиган» тас жолы және «Барлық Америкалық» тас жолы мәртебесіне ие.

Детройт пен Хайленд Паркі

Вудвард даңғылы Джефферсон даңғылымен қиылысудан басталады, Харт алаңының жанында, Детройт өзенінен шамамен 750 фут (229 метр) қашықтықта. Ол Хантингтон Плаза мен Ренессанс орталығының жанында орналасқан, General Motors (GM) бас кеңсесі де осы жерде. Вудвард даңғылының алғашқы бір шаршысы, Джефферсон даңғылы мен Ларнед көшесі арасында, жаяу жүргіншілерге арналған алаң – «Детройттың рухы» алаңы, қаланың символы ретінде қолданылатын осы аттас мүсіннің орны. Вудвард даңғылы өзеннен солтүстік-батысқа қарай, Детройт қаласының орталығы мен Қаржы ауданы арқылы өтеді. Жол бойында маңызды және тарихи орындар көп, соның ішінде бір Вудвард даңғылы, Күзетші ғимараты және The Qube сияқты көрнекті ғимараттар бар. Солтүстікке қарай Вудвард даңғылы Кампус Мартиус паркінің айналасынан өтеді және Ұлттық тарихи орындар тізіліміне (NRHP) енген сауда, коммерциялық және тұрғын үй ауданы – Төменгі Вудвард даңғылы тарихи ауданына кіреді. Бұл тарихи ауданнан кейін даңғыл Гранд Цирк паркінің ортасымен өтеді, парктің солтүстік шеті Адамс даңғылымен шектеледі, осы жерде мемлекеттік күтім басталады. Адамс даңғылының солтүстігінде Вудвард даңғылы M1 мемлекеттік магистралі болып табылады. Автожол Comerica Park және Ford Field-тің батысынан өтеді, олар тиісінше Бейсбол лигасының «Детройт Тайгерс» және Ұлттық футбол лигасының «Детройт Арыстандары» командаларының үйі. Вудворд тарихи Фокс театрынан өтеді, содан кейін I 75 (Фишер автожолы) арқылы тоғыспастан өтеді, екі автожолдың арасындағы қатынас жақын жердегі тоғысқан жерлерге жалғасатын сервистік жолдар арқылы жүзеге асырылады. Автожолдың солтүстігінде M 1 Ұлттық хоккей лигасының «Детройт Ред Уингс» және Ұлттық баскетбол қауымдастығының «Детройт Пистонс» командаларының үйі болып табылатын Little Caesars Arena-дан өтеді. Алты жолақты көше, магистраль Мидтаунның аралас тұрғын және коммерциялық аудандары арқылы өтеді, соның ішінде Мидтаун Вудвард тарихи ауданы, NRHP-де тіркелген тағы бір аудан. I 94-тің оңтүстігінде Вудвард Уэйн мемлекеттік университетінің кампусын, Детройт мемлекеттік кітапханасын және Детройт өнер институтын қамтитын Мәдени орталық тарихи ауданы арқылы өтеді. I 94-тің солтүстігінде Вудвард Нью-Центрден өтеді, бұл ауданда GM-нің бұрынғы бас кеңсесі Cadillac Place орналасқан. Нью-Центрден солтүстікке қарай магистральдің екі жағындағы аудандар өз құрамын өзгертеді, бұл аймақ негізінен тұрғын үйлерден тұрады. Вебб көшесі / Вудленд көшесі және Такседо көшесі / Теннисон көшесі қиылыстарының арасында Вудвард даңғылы алғаш рет Детройт қаласынан шығып, Детройттың ішіндегі Highland Park анклавына өтеді. M1 және M8 автомобиль жолдары Дависон автожолымен қиылысады. Вудвард Дэвисоннан өтіп, Хайленд Парктің орталық бизнес ауданынан оңтүстікке қарай өтеді. M1 сол ауданды кесіп өтіп, 1910 жылы ашылған тарихи Хайленд Парк Форд зауытының жанынан өтеді. Зауыттың құрастыру желісі автомобиль жасау үшін қажетті уақытты 12 сағаттан 93 минутқа дейін қысқартты және Фордқа машинаға деген сұранысты қанағаттандыруға мүмкіндік берді. Осы қиылыстан солтүстікке қарай Вудвард даңғылы бульварға, медианмен бөлінген көшеге кеңейеді, жолдың осы бөлігіндегі сол жақ бұрылыстар Мичигандық сол жақ маневрді медиандағы U бұрылыс кроссоверлерін пайдалану арқылы жасалады. Макниколс пен 7 Майл Роуд арасындағы Вудвард даңғылы Палмер Парк ауданындағы Детройт гольф клубының шығысынан өтеді. 7 Майлдан солтүстікке қарай, автомобиль жолы Мичиган штатының жәрмеңкесінің батысынан және Палмер Вудс тарихи ауданының шығысынан өтеді. Жәрмеңке алаңдарының солтүстік шеті M102 (8 Майл Роуд) орналасқан, бұл сонымен қатар Вудвард даңғылы екінші рет Детройттан шығады, екі бульвар үлкен тоғысқан жерде қиылысады. Жол 1999 жылы MDOT-тің «Таза Мичиган жолы» деп аталатын жолы және 2002 жылы 13 маусымда FHWA Ұлттық көрікті жолдар бағдарламасының ұлттық көрікті жолы деп танылды. Мұндай жолдардың ерекше ерекшеліктері бар және олар туристік бағыттар ретінде маңызды. 2002 жылы сол кездегі АҚШ-тың көлік министрі Норман Минета бұл жолдың мәртебесін жариялаған кезде: «Вудвард даңғылы әлемді дөңгелектерге отырғызды, Американың автомобиль мұрасы осы дәліз бойымен бейнеленеді» деді. Вудвард авенюілік іс-қимыл қауымдастығы (WA3), All American Road және Pure Michigan Byway атауларын және көршілес тарихи орындарды қорғаушы жергілікті агенттік, 2011 жылы FHWA-дан 45 000 доллар (шамамен $200) грант алды, M1 бойындағы Детройт пен Понтиак арасында 50 арнайы жол белгісін орнатуға. WA3 ұрлықтың алдын алу үшін осы белгілердің көшірмелерін сатады, ал түскен табыс киім-кешек және басқа тауарлардан алынған қаражатпен бірге Вудвард даңғылын көркейту қорына жұмсалады, бұл 2010 жылы құрылған арнайы қор, шоссе бойындағы 11 қауымдастықтың күтім жұмыстарын жүргізуге және даңғылдағы арнайы іс-шаралармен байланысты шығындарды өтеуге көмектеседі. Арнайы белгілермен қатар, WA3 FHWA гранттарын жолға қатысты суреттер салынған, күн энергиясымен жұмыс істейтін шамдармен жабдықталған «тағзымдарды» орнатуға жұмсады. 150 000 долларлық шыны және бетоннан жасалған мүсіндер Вудвард даңғылының медианында орналастырылып, жол бойындағы белгілі орындар ретінде және туристер үшін брендтік таңба ретінде қызмет етеді. Уэйн және Окленд округтеріндегі шоссе бойында 10-12 мүсін орнату жоспарлануда. Бұл өнер жобасы 2011 жылы Ұлттық көрікті жолдар сыйлығының «Жолдарды түсіндіру» номинациясында жеңіске жетті.

Дін, көңіл көтеру және көлік

Вудвордтың айналасындағы аймақ бір кезде "Пиети Хилл" деп аталған. "Детройт Ньюс" газетінің мәліметінше, 20 ғасырдың басында Вудвард даңғылында жексенбі күндері шіркеу қоңыраулары мен жылқының есілген дауысы ерекше естілген. Бұл елдегі екінші ірі театр ауданы болған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде бұл аймақта тәулік бойы жұмыс істейтін кинотеатрлар мен боулинг орталықтары да болды. Онтарионың Виндзор қаласындағы кешкі комендант сағатының салдарынан, соғыс жылдарында көптеген көрермендер канадалықтар болды. Олар америкалықтармен бірге осы орындарга жиі келіп, олардың көпшілігі Детройт аймағындағы заводтарда жұмыс істеді. Театр ауданы 1980 және 1990 жылдардағы жаңартулар мен жақсартулардың арқасында қайта жанданды, бұл қаладағы сахналық өнердің өркендеуіне әкелді. Ауданы елдегі екінші орында тұр. 21 ғасырда Вудвард даңғылының жанында жаңа спорттық және ойын-сауық ауданы құрылды. "District Detroit" деп аталатын бұл ауданға 2000 жылы салынған Comerica Park, 2002 жылы ашылған Ford Field және 2017 жылы пайдалануға берілген Little Caesars Arena кіреді, олар Детройттың төрт кәсіби спорт командасының үй ареналары болып табылады. Вашингтон университетінің (Сент-Луис) Спорттық бизнес бағдарламасының директоры Патрик Риш бұл ауданды Америкадағы кез келген қаладағы ең ықшам жиын деп атады. Вудвард даңғылының Детройттың автомобиль өнеркәсібімен байланысы 20 ғасырдың басына дейін жетеді. Бұл жол бойында шамамен 100 автомобиль компаниясы құрылған, бірақ 1910 жылы Форд өзінің машиналарын Вудвард даңғылының жанындағы Хайленд Парк зауытына көшіргенге дейін. Зауыт қызметкерлері жұмыстау үшін Вудвард даңғылындағы трамвай жүйесін пайдаланды. 1950 және 1960 жылдары автомобиль инженерлері өз машиналарын Вудвард даңғылында, 8 Майл мен Квадрат көлі арасында сынақтан өткізді; бұл іс-әрекетті жүзеге асыруға болатын жалғыз орын осы жол болды.

Вудвардтың армандық круизі

1848 жылы жолдың ағаштан тақтайға алмастырылуынан кейін, жас керушілер Вудвард даңғылы бойымен бір-бірімен жарысты. Олар бір-бірінің ат-көліктеріне тігіс тігіп, мейрамханадан мейрамханаға бәсекелесіп жүрді. Вудвард арман круизі әр жылдың тамыз айында Понтиак пен Ферндал қалалары арасындағы Вудвард даңғылында өтеді, ол 1950-ші және 1960-шы жылдардағы жас жүргізушілердің Вудвард даңғылында көліктерімен серуендеуінің ностальгиясын оятады. Бұл шара Детройттың автомобиль тарихын тойлау мақсатында әлемнің түкпір-түкпірінен классикалық автомобильдердің иелері мен жанкүйерлерін Metro Detroit аймағына тартады. Круиз 1995 жылы Ферндалдағы футбол алаңына қаржы жинау үшін ұйымдастырылған. Көршілес қалалар да қосылып, 1997 жылға қарай автомобиль өндірушілер мен басқа да саудагерлер шараны демеулеуге кірісті.

Үнді жолдары мен тақтай жолдар

1701 жылы болашақта Мичиган штаты атанған аймақтар арқылы алғашқы көлік жолдары көлдер, өзендер және үндістердің іздері болды. Солардың бірі – Сагиноу жолы – қазіргі Вудвард даңғылымен Детройт аймағынан солтүстікке қарай Сагиноуға дейін созылып, одан әрі Макинак тұзағына дейін Макиноу жолымен жалғасты. 1805 жылы Детройт қаласы қаланың басты көшелері үшін 37 метрлік жол құқығын белгіледі. Бұл көшелер жоспары Аугуст Вудворд және басқалар Детройтте болған өрттен кейін жасады. Кең даңғылдар Вашингтон қаласының көшелер жоспарын үлгі етіп, Детройтты «Батыстың Парижі» сияқты етіп көрсетуді мақсат етті. Вудвард көшеге өзінің атын берді де, туындаған сынға әжуалы түрде: «Жоқ. Аллея Вудвард деп аталды, себебі ол орманға қарай, ағаштарға қарай созылады» деді. Алғашқы жол құрылысы 1817 жылы Сагиноу жолы арқылы Детройт пен Понтиакты солтүстікке байланыстырды. Бұл жол тоқымадан жасалған, яғни тік орнатылған бөренелерге саз немесе құм толтырылып салынды. Аумақтық заң шығару органы 1818 жылдың 7 желтоқсанында Понтиакқа баратын жолды зерттеуге рұқсат берді, ал маршрутты губернатор Льюис Касс 1819 жылдың 15 желтоқсанында бекітті – болашақ штатта алғаш рет жасалған жоба. 1848 жылы Мичиган заң шығару органы Детройт пен Понтиакты байланыстыратын жеке тақтай жол құрылысына рұқсат берді. Келесі жылы екі қалыңдық (5 метр) емен тақтайшалар екі қалыңдыққа төселді. Жол ақысы көлік құралдары мен мал үшін алынды. Вудвард даңғылының кейбір бөліктеріндегі жол ақысы 1908 жылға дейін сақталды. Детройттегі алғашқы автомобильді Чарльз Брейди Кинг 1896 жылдың 3 наурызында Вудвард даңғылымен жүргізді, бұл Генри Фордтың қаладағы алғашқы көлігін жүргізгеніне бірнеше апта бұрын болды. 1909 жылы 6 және 7 мильдік жолдар арасында 14 000 долларға (шамамен $) елдегі алғашқы 1,6 километрлік бетонды жол салынды. 1916 жылы жолдың толық ұзындығы асфальтталды. Сол жылы аллеяға екі автокөлік жолы белгісі тағайындалды. Теодор Рузвельт халықаралық тас жолы 1919 жылдың ақпан айында құрылды, ол Детройттен солтүстікке қарай Вудвард даңғылымен өтті. Сол жылдың соңында Дикси тас жолы Макинак тұзағына дейін Детройт арқылы ұзартылды, ол Вудвард даңғылымен солтүстікке қарай бұрынғы Сагиноу жолының бағытын ұстанды. 1924 жылдан бері АҚШ-тағы екінші ең көне Алғыс айту күні шеруі өтіп келеді. 1925 жылы Вудвард даңғылы мен Стейт-стриттің қиылысы Таймс-скверден де көп адамға толы болды. 1926 жылдың 11 қарашасында Америка Құрама Штаттарының нөмірленген автомобиль жолдары жүйесі Америкалық мемлекеттік автомобиль жолдарының қауымдастығы (AASHO) тарапынан бекітілді. Вудвардтағы M 10 белгісі Детройттан Вашингтон штатының Сиэтл қаласына дейін созылатын US 10 белгісімен ауыстырылды. 1874 жылдан бергі Вудвард даңғылын кеңейту жоспарына қатысты заңдық даулар 1932 жылы шешілді. Келісімді аяқтау үшін Вудвард даңғылының бойындағы жер иелерінің көпшілігінің рұқсаты қажет болды. Ол қажетті рұқсаттарды алғанға дейін бетін қырқпайтынына уәде берді. Бұл шешім Вудвардты кеңейтуге мүмкіндік берді. Көше жолын кеңіту үшін бірнеше ғимарат бұзылып, Сент-Джон епископ шіркеуі қираудан сақтау үшін 18 метрге жылжытылды. 1997 жылдың 6 қыркүйегінде Бирмингем айналып өту жолын Вудвард даңғылы деп атады, ал Вудвардтың бұрынғы бағыты Олд Вудвард даңғылы деп белгіленді. 1969 жылдың қазан айында AASHO Детройт аймағында US 10-ды қайта құруды мақұлдады. Келесі жылы белгі Лодж автожолымен (қазіргі M 10) және Лодж автожолы мен Рэндольф көшесі арасындағы Джефферсон даңғылының бөлігімен (бұрынғы US 25, қазір M 3) жалғастырылды. M1 белгісі Детройт қаласының орталығындағы Джефферсон даңғылынан Понтиактың оңтүстік шекарасындағы Сквер-Лейк-роудқа дейінгі Вудвард даңғылының бөлігіне тағайындалды. 1980 жылдардың басында M1 Детройт қаласының орталығында қысқартылды, себебі Вудвард Молл Кадиллак скверінің айналасындағы аймақта орналасқан. 2000 жылдың соңында MDOT Детройтте бірнеше магистральдық трансферлерді ұсынды. Олардың кейбіреулері Campus Martius Park аймағындағы қалалық көшелерді департамент бақылауынан қалалық бақылауға беруді қамтыды. Ұсыныстың тағы бір бөлігі MDOT-тың Адамс даңғылынан оңтүстікке қарай Гранд Ривер даңғылына дейінгі Вудвард даңғылының бір бөлігін бақылауға алуын қамтиды. Бұл трансферлер келесі жылы аяқталды. 2004 жылы оңтүстік аялдама Адамс даңғылына үш блок солтүстікке көшірілді. 1997 жылы Вудвард даңғылы бойында мекенжайларды қайта нөмірлеудің ірі жобасы жүргізілді, нәтижесінде Детройт қаласының орталығынан Понтиакқа дейін біркелкі нөмірлеу жүйесі құрылды. Бұрын әр қаланың өз мекенжайы болған. 2017 жылдың маусымында Вудвард даңғылының Ларнед-стриттен оңтүстікке қарайғы соңғы блогы уақытша жаяулар алаңын құру үшін автомобильдер үшін жабылды. Бұл жабылу келесі қарашада тұрақты болды.

Көше вагондары және басқа да қоғамдық көліктер

1863 жылғы 27 тамызда Детройт қалалық теміржол компаниясы (DCRC) Вудворд бойымен Джефферсоннан Адамс даңғылына дейін трамвай қызметін іске қосты. Компания сол жылдың басында Сиракуза, Нью-Йорк қаласынан келген инвесторлар құрды. Кейін, 1886 жылғы 18 қыркүйекте, Highland Park Railway деп аталған жеке электрленген желі қосылды, ол Вудворд даңғылы арқылы Хайленд-Паркке дейін созылды. 1893 жылғы желтоқсанның ортасында DCRC трамвай желісінің негізгі бөлігі электрлендірілді. 1901 жылы қаланың әртүрлі желілері Детройт Біріккен теміржолы ретінде біріктірілді. 1922 жылғы 15 мамырда Детройт қаласы Детройт Біріккен теміржолын бақылауға алды, содан кейін трамвай жүйесі қаланың Көше теміржолдары бөліміне айналды. Алғашқы ұсыныстарда Детройт қалалық әкімшілігінің жанында Вудворд даңғылының астындағы станция салу көзделген. 1926 жылы 47 миль (76 км) желіні қамтитын төрт желілік жүйе ұсынылды, құны 280 миллион долларға бағаланды (шамамен $). 1929 жылы ауыр жергілікті экономикалық жағдайларға байланысты жоспарлар одан әрі қысқартылды; сайлаушыларға ұсынылған жоспарда қаланың трамвай жүйесімен екі 2,5 миль (4 км) трамвай туннелі арқылы байланысатын 13,3 миль (21 км) ұзындығындағы бір желі бар еді. Ол жылы облигациялар ұсынысы 2,5:1 есебімен сәтсіз аяқталып, Детройтте метро жүйесін салуға қатысты барлық ұсыныстарды тоқтатты. 1956 жылғы 8 сәуірде Вудворд даңғылы мен Детройт қаласында соңғы трамвайлар тоқтағаннан кейін шеру өтті; қалған вагондар Мехико қаласына жіберілді. 2008 жылдың соңында екі жоспарды біріктіру туралы ұсыныстар жасалды, ал Детройт қалалық кеңесі 2011 жылғы 11 сәуірде ұзын жүйе үшін 125 миллион долларлық облигацияларды сатуға келісім берді. 2011 жылғы мақұлдаулар мен одан кейінгі өзгерістер, соның ішінде Вудворд даңғылындағы арнайы автобус жолағы бар автобус жедел транзиті жүйесі арқылы, Жаңа орталыққа дейінгі үш мильдік қысқа желіні қолдаған жеке инвесторлар жобаны дамытуды жалғастырды. 2014 жылғы 28 шілдеде Детройт қаласының орталығынан Нью-Центрдегі Гранд-Бульварға дейін трамвай желісінің құрылысы басталды. Жолда 12 аялдамаға қызмет ететін 20 түрлі станция болды, олардың көпшілігі Вудворд даңғылының екі жағындағы тротуардың бойында орналасқан. Желінің солтүстік және оңтүстік шеттерінде орталық жол станциялары болады. 2016 жылы QLine деп аталған жүйе 2017 жылдың мамыр айында ашылды. Детройттың бұрынғы трамвай жүйесінің соңғы вагоны 286 нөмірленген, сондықтан жоспарлаушылар ескі нөмірлер сериясы тоқтаған жерден бастау үшін жаңа желідегі вагондарды 287–292 деп нөмірледі.