Кіріспе

АҚШ-тың 10-шы тас жолы немесе АҚШ 10 тас жолы (АҚШ 10) – АҚШ-тың Орта Батысы және Ұлы көлдер аймақтарында орналасқан шығыс-батыс бағытты тас жол. Көптеген АҚШ тас жолдарынан айырмашылығы, маршрут нөмірінің соңғы цифры "0" болғанымен, АҚШ 10 – елден-елге өтетін тас жол емес. АҚШ 10 – Детройттен (Мичиган) Сиэтлге (Вашингтон) дейін созылған алғашқы ұзақ қашықтықты тас жолдардың бірі болды, бірақ жаңа мемлекетаралық тас жолдар оның бойымен салынғаннан кейін ұзындығының көп бөлігін жоғалтты. Бұрын АҚШ 10 Мичиган көлімен екіге бөлінген. 2015 жылы Мичиган штатының Людингтон қаласы мен Висконсин штатының Манитовок қаласы арасындағы SS Badger паром ресми түрде тас жолдың бір бөлігі деп белгіленді. Паром тек мамыр және қазан айлары аралығында ғана жұмыс істейді. АҚШ 10-ның шығыс соңғы нүктесі Мичиган штатының Бей-Сити қаласында, Interstate 75 (I 75) (АҚШ 10-ның 139 шақырымдық және I 75-тің 162 шақырымдық белгісінің жанында) торабында орналасқан. АҚШ 10-ның батыс соңғы нүктесі Солтүстік Дакота штатының Вест-Фарго қаласында, I 94 торабында орналасқан.

Тарих

Бастапқыда, US 10 Монтана арқылы да өтті (қазіргі Монтана тас жолының 2 [MT 2] бөлігін қоса алғанда), Айдахо Панхендле және Вашингтон штатында, Сиэтл қаласында аяқталады. I 90 және I 94 тас жолдарының салынысы осы бағыттағы US 10 тас жолының орнын басты, бірақ бұрынғы US 10 тас жолының бөліктері әлі де Бисмарк, Миссула, Спокан сияқты қалаларда және Кле Элум мен Эленсбург арасындағы 10-шы мемлекеттік тас жол (SR 10) ретінде сақталған. I 90 тас жолының соңғы бөлігі 1990 жылдардың басында Coeur d'Alene мен Уоллес арасында аяқталды. Бұл бағыттың көп бөлігі Айдахо арқылы I 90 толық аяқталуына дейін I 90 және US 10 болып екі рет нөмірленді. US 10 тас жолының кейбір тоқтатылған бөліктері I 90 Бизнес (I 90 Автобус) немесе I 94 Автобус бағыттары деп белгіленген. Кем дегенде екі US 10 Alternate (US 10 Alt.) бағыты болды, оның бірі 1941 жылдан 1967 жылға дейін Споканнан Миссулаға дейін Сэндпойнт, Айдахо арқылы (қазіргі US 2, State Highway 200, MT 200 және US 93), екіншісі Филипсбург және Анаконда арқылы өтетін Пинтлер көрікті жолы, кейін МТ 1 деп аталды. US 10N Хелена арқылы өтіп, Үш Форкқа түсетін, ал бөлінудің оңтүстік бөлігі US 10 тас жолының дәстүрлі бағыты бойынша Дир-Лодж және Батт, Монтана арқылы Роки тауларын кесіп өтетін. Бөлінуге дейін US 10N тағы бір US 10 Alt. ретінде тағайындалған. Шығыс жағында US 10 бастапқыда Мидлендтен Сагинауға, Мичиганға қарай (қазіргі M 47 тас жолымен) оңтүстікке қарай бағытталған. Содан кейін ол Сагинаудағы US 23 тас жолымен қосылып, Флинтке жақын US 23 тас жолынан бөлінгенге дейін оңтүстікке қарай жалғасты. Содан кейін ол Дикси тас жолы ретінде оңтүстік-шығысқа қарай Понтиакқа дейін созылды, онда ол Вудвард даңғылынан өтіп, қазір M 1 деп аталады. Одан кейін US 10 тас жолы дерлік түзу сызықпен Детройт қаласының орталығына дейін жалғасты, онда ол US 16, US 25 және US 12 тас жолдарымен қиылысты. Содан кейін ол екі блок бұрылып, Детройт-Виндзор туннелі арқылы Канадаға жетті.

Қатысушы бағыттар

АҚШ 10 жолының бұрынғы балама бағыттары болған, бірақ 2017 жылға қарай ешқайсысы қолданыста емес. Вашингтон мен Монтана арасындағы көп штаттық балама бағыт 1947 жылы АҚШ 2 жолының батысқа қарай кеңейтілуімен алмастырылды, ал 1967 жылы толығымен жойылды. 1926 және 1934 жылдар аралығында Сент-Клауд, Миннесота және Мурхед, Миннесота қалалары арасында қосымша таңбаланған екі бағыт болды. Бұл жұптың солтүстік бөлігі – АҚШ 10N, Сент-Клауд, Литл-Фолс, Мотли және Детройт-Лейкс қалалары арқылы өтіп, Мурхедке жеткен. АҚШ 10S Сент-Клаудтан Александрия және Фергус-Фолс қалалары арқылы өтіп, Мурхедте АҚШ 10N жолымен қосылған. 1930 жылдардың ортасында АҚШ 52 жолы Миннесота штатына дейін кеңейтілді, соның салдарынан АҚШ 10S жолы АҚШ 52 (қазіргі I-94) деп аталды. АҚШ 10N жолы АҚШ 10 деп қайта аталды.