Кіріспе
Кантондық тағамдар бірлескен ыдыста беріледі. Пунь чой немесе пунь чой (кантон тілінде: pun4 coi3), пиньинде pén cài – әртүрлі ингредиенттердің көп қабаттарынан тұратын дәстүрлі кантондық мерекелік тағам. Ол үлкен ағаш, фарфор немесе металл ыдыстарда, пуун деп аталатын ыдыстарда беріледі, себебі оны бірлесіп жеуге арналған. Қытайша атауы, Пунь чой деп транслитерацияланған, әртүрлі "үлкен табақ той", "ыдыс-аяқтан дастарқан" немесе "қытайлық қазан" деп аударылады.
Poon choi or puhn choi (pronounced: pun4 coi3 in Cantonese), pén cài in pinyin, is a traditional Cantonese festival meal composed of many layers of different ingredients. It is served in large wooden, porcelain or metal basins called poon, due to the communal style of consumption. The Chinese name, transliterated as Poon choi, has been variously translated as "big bowl feast", "basin cuisine" or "Chinese casserole".
Шығу тегі
Дәстүр бойынша, пунь-чхуа Сун әулетінің соңғы жылдарында пайда болған. Моңғол әскерлері Сун Қытайына басып кірген кезде, жас император Гуандун провинциясы мен Гонконг аймағына қашып кетті. Императорға және оның әскеріне тамақ беру үшін жергілікті халық барлық ең жақсы тағамдарын жинап пісірді. Бірақ жеткілікті мөлшерде ыдыс болмағандықтан, дайындалған тамақты үлкен ағаш шайқау ыдыстарына салды.
Жаңа аумақтармен бірлесу
Қалай болғанда да, пун чой Жаңа аумақтардың алғашқы қоныс салушыларымен байланысты, олар 13-шы мен 17-шы ғасырлар аралығында Қытайда болған бірнеше шапқыншылық шабуылдарынан кейін материктен оңтүстікке қарай ығыстырылған. Жаңа аумақтарда қабырғалы ауылдар мәдениеті жақсы сақталған, ал пун чой біртіндеп осы қабырғалы ауылдардың дәстүрлі тағамына айналды. Пун чой – үлкен мөлшердегі тағам болғандықтан, оны бірлесіп жеуге ыңғайлы етіп дайындаған, сондықтан оны рәсімдерге, тойларға, мерекелерге, ата-бабаларға құрбан шалуға және басқа да жергілікті шараларға ауылдық тамақтану мәдениетін көрсететін ретінде ұсынған.
Құрамында бар заттар
Пун-чхой құрамына шошқа еті, сиыр еті, қой еті, тауық еті, қаз еті, абалон, женьшень, акула қанаты, балық көпіршігі, креветка, краб, кептірілген саңырауқұлақ, балық шары, кальмар, кептірілген балық, кептірілген креветка, шошқа терісі, тауық табаны, қаз табаны, үйрек табаны, тофу және қытай ақ түсті редисі кіреді. Қонақтарға деген құрметтің белгісі ретінде ауыл тұрғындары Пун-чхойға салыстырмалы түрде аз көкөніс қосады. Қоршалған ауыл тұрғындары үшін көкөністер аса бағалы ингредиенттер емес. 5. Сигналдау
Егер ауыл тұрғындары Пун-чхой тойын өткізбесе, бұл, мысалы, ауылдың белгілі бір некеге қарсы екенін немесе қабылдамайтынын білдіреді. Пун-чхой "бірлікке" шақыру символы болып табылады. Дәстүрлі Пун-чхой тойында ауыл тұрғындарына шақыру қағаздары жіберілмейді. Тек Пун-чхой тойының қызыл хабарламасы ауылдың кіреберісіне ілінеді, содан кейін туыстары мен достары табиғи түрде бұл тойға келеді. Ауыл тұрғындары Пун-чхой тойын арнайы айырма жасамай, бүкіл ауылға жетіп, біртұтас және үйлесімді болу үшін пайдаланды. Бұл символдық мағына бүгінгі күнге дейін жетіп келді, Пун-чхой енді тек қоршалған ауылмен ғана шектелмейді. Ол Гонконгта кеңінен дамыды, адамдар Пун-чхойды Қытай Жаңа жылында және басқа да кешкі ас кезінде жейді.
If villagers do not hold a Poon choi feast, it means, for example, that a village does not approve of or accept a particular marriage. The Poon choi is symbolized to "unity". In the traditional Poon choi feast, people are not sent the invitation cards to the villagers. Only a red notice of the Poon Choi feast will be posted at the door of the village, their relatives and friends will naturally come to this festival. The villagers used the Poon choi feast to reach the whole village without any distinction, becoming an individual, united and harmonious. This symbolic meaning has been passed down to the present day, Poon choi is no longer limited in the walled village. It has been widely developed in Hong Kong, people will eat Poon choi during the Chinese New Year and other dinner party.
Халықтың сүйікті себептері
Пун чой тағамдары күннен-күнге танымал бола түсуде, оның бір себебі – бұқаралық ақпарат құралдарының оны кеңінен жариялауы, мысалы, 1997 жылғы ірі масштабты Пун чой банкеті және Хёнг Йи Кук ұйымдастырған Пун Чой банкеті. Тағы бір себеп – экономикалық төмендеу. Пун чойда көптеген ингредиенттер болғандықтан, Гонконг тұрғындары оның басқа мейрамхана тағамдарына қарағанда төмен құнмен бағаланатынын ойлайды. Пун чой Гонконгтың тағам мәдениеті мен шығармашылығын да көрсетеді. Бұл Гонконгтың қабырғалы ауылдарының дәстүрлі тағамы болғанымен, соңғы онжылдықтарда ингредиенттер өзгеріп, адамдардың әртүрлі талғамдары мен әдеттеріне сәйкес әртараптанды. 洪運正宗盆菜, Пун чой – адамдар кез келген жерде және кез келген уақытта тамашалай алатын тағамға айналды. 2003 жылы бұрынғы Кай Так әуежайында Пун Чой тойы өтті. Онда 660 үстел болды, әр үстелге 12 адамдан отырды; қызметкерлермен бірге барлығы шамамен он мың адам қатысты. Бұл шара Пун чой жеуге жиналған адамдардың ең көп саны бойынша әлемдік рекордты жаңартты.
Қалайты
Поунчжойды жеткізу қызметі дүкендерге барлық адамдарға, әсіресе алыс тұратындарға, оны дүкеннен сатып алу мүмкіндігін береді. Жергілікті ұйымдар немесе үкімет ұйымдастырған, пун чой дастарқаны бар іс-шаралар кезінде жеткізу қызметінің тиімділігі айқын. Мұндай клиенттер көлемді тапсырыс беретіндіктен, дүкендер жеңілдіктер жасап немесе үстел, газ плитасы және ыдыс-аяқ сияқты қосымша материалдарды пун чоймен бірге ұсынады. Телефон немесе интернет арқылы тапсырыс беру клиенттерге ыңғайлы, себебі бұл олардың дүкенге барып уақыт шығармай тапсырыс беруге мүмкіндік береді. Дүкендер тапсырысты алған соң бірден дайындыққа кіріседі, бұл тиімділікті арттырады. Бұл дүкендердің жарнама парақшаларында әдетте клиенттерге пун чойдың үлкен, орташа және кішкентай көлемдерін таңдау ұсынылады. Стандартталған мөлшер мен бағалардың болуы адамдарға қанша алуға ниеттенгендерін оңай анықтауға көмектеседі. Стандарттау дүкен мен клиент арасындағы келіспеушіліктерді де азайтады. Қазіргі уақытта дүкендер пун чойдың жылуын сақтау үшін алюминий фольгамен орайды. Салмағын көтеруге арналған тұтқалары бар үлкен пластикалық қаппен бірге осы тағамды тасымалдау оңай. Бұл жаңалықтар асығыс жағдайда клиенттерге көмектеседі. Дәстүрлі әдістерден өзгеше, қазіргі мейрамханалар пун чойды дастарқанға жеткізер алдында жылыту үшін портативті газ плитасын пайдаланады. Оны дастарқан үстінде де қолдануға болады, бұл оның жылуын сақтап, сапасы мен дәмін ұзақ сақтауға мүмкіндік береді.
Түрлілігі
Бұрын адамдар Пун-чойды тек күрішпен жейтін, бірақ қазір таңдаулары көбейді. Олар тамақтану әдеттеріне қарай, лапша немесе удон сияқты басқа да көмірсуларды таңдай алады. Баға санаттарының алуан түрлілігі адамдарға өздерінің қалтасына сай деликатестерді таңдауға мүмкіндік береді. Қымбат Пун-чойға абалон, акула қанаттары, устрица сияқты қымбаттау тағамдар кіреді, оларды адамдар жомарттықтары мен байлықтарын көрсету арқылы құрметке ие болу үшін таңдайды. Ал қолжетімді бағада тамақтанғысы келетіндер, қарапайым ингредиенттермен дәмді тамақ жей алады. Гонконг – халықаралық орталық ретінде, тамақтанушыларға әртүрлі дәмдер ұсына алады. Қазір жапон Пун-чойы, карри Пун-чойы, батыс Пун-чойы және вегетариандық Пун-чойы қолжетімді, олардың барлығы жергілікті тұрғындар мен туристердің әртүрлі қажеттіліктері мен тілектерін қанағаттандыру мақсатында жасалған.