Король пингвинов: сипаттамасы және қорғалуы

Кіріспе

Құстар түрі
Penguin Books таңбасы

Корольдік пингвин (Aptenodytes patagonicus) – пингвиндердің екінші ірі түрі, императорлық пингвинге ұқсас, бірақ одан кішірек. Екі түршесі бар: A. p. patagonicus және A. p. halli; patagonicus Оңтүстік Атлант мұхитында, ал halli Оңтүстік Үнді мұхитында (Кергелен аралдары, Крозет аралы, Принс-Эдвард аралдары, Хёрд аралы және Макдональд аралдары) мен Маккуарри аралында кездеседі. Корольдік пингвиннің жаратылыстағы жауы – алып петрелдер, скуалар, қарлы қабық, леопард тырнасы және касатка. Корольдік пингвин Антарктиканың солтүстік шекарасындағы Субантарктикалық аралдарда, Оңтүстік Георгияда, Аргентинаның оңтүстігінде және аймақтың басқа да қоңыржай аралдарында көбейеді. Ол сонымен қатар Оңтүстік мұхитындағы Маккуарри аралында да өмір сүреді. Бұл құстың майы, еті және қауырсыны үшін бұрын коммерциялық мақсатта пайдаланып келген. Бүгінде ол толық қорғауға алынған.

Таксономия

1778 жылы ағылшын суретшісі Джон Фредерик Миллер өзінің «Icones animalium et plantarum» атты еңбегінде қолмен боялған король пингвинінің гравюрасын жариялады. Ол «Aptenodytes patagonica» есімді екі атаулы номенклатураны ұсынды және түрінің бастапқы орнын Mari antarctico, яғни Антарктика мұхиты деп көрсетті. 1911 жылы Грегори Мэтьюс бұл орны Оңтүстік Георгия аралымен шектелгенін анықтады. Бұл түр монотипті болып табылады: ешқандай ішкі түрлер танылмайды.

Сыртқы келбеті

Патша пингвинінің бойы биік болып, салмағы дейін жетеді. Еркек және әйел патша пингвиндері мономорфты болғамен, оларды дауыстарындағы айырмашылықтар арқылы ажыратуға болады. Аталықтары аналықтарынан сәл ірілеу келеді. Марион аралындағы ересектердің орташа дене салмағы 70 аталық үшін болса, 71 аналық үшін болды. Марион аралындағы тағы бір зерттеуде балапандарын тамақтандырып жатқан 33 ересектің орташа салмағы құрады. Патша пингвині император пингвинінен шамамен 25%-ға қысқарақ және үштен бір бөлігіне жуық жеңіл болады. Бір қарағанда, патша пингвині үлкен, жақын туысқан император пингвиніне өте ұқсас көрінеді, кең жақ дақтары қара қауырсындармен сәйкес келеді және кеудесінің жоғарғы бөлігі сары-қызыл түсті қауырсындармен жабылған. Дегенмен, ересек патша пингвинінің жақ дағы жарқын қызғылт сары болса, император пингвинінікі сары және ақ түсті, ал патша пингвинінің кеудесінің жоғарғы бөлігі көбінесе қызғылт сарырақ, сары түс азырақ болады. Екеуінің де төменгі жақ сүйегінің бойында түрлі-түсті белгілер бар, бірақ император пингвинінде бұл белгілер қызғылт, ал патша пингвинінде қызғылт сары болады. Император және патша пингвиндері әдетте жабайы табиғатта бір-бірінен бөлек аймақтарда қоныстанады, мүмкін теңізде кездесетін шалғайдан келген пингвиндерден басқа, бірақ оларды патша пингвинінің ұзын, түзу мүсіні, үлкен қанаттары және айқын жұмсақ денесі арқылы ажыратуға болады. Ұзын мүсіні мен қара қоңыр түсті қауырсыны бар жас патша пингвині, қара-ақ маскасы бар сұр император балапанынан мүлдем өзгеше көрінеді. Қоңыр жас қауырсынынан айырылғаннан кейін патша балапаны ересек пингвинге ұқсайды, бірақ түсі біршама азайған болады. Патша пингвиндері көбінесе барлық тірі пингвиндердің кем дегенде жартысы қоныстанатын үлкен, полярлық аралдарда көбейеді, бірақ оны оның үлкенірек және биік денесі, түрлі-түсті белгілері және қара емес, сұрғылт қоңыр арқасы арқылы басқа түрлерден оңай ажыратуға болады.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Король пингвиндері 45 және 55° оңтүстік ендік аралығындағы субантарктикалық аралдарда, Антарктиканың солтүстік шекарасында, сондай-ақ Tierra del Fuego (Аргентина бөлігі), Фолкленд аралдары және аймақтың басқа да қоңыржай аралдарында көбейеді. Жалпы саны шамамен 2,23 миллион жұпқа жетеді және артып келеді. Бұл азаюдың себебі климаттық өзгерістерге байланысты экожүйедегі өзгерістер болуы мүмкін, себебі олардың негізгі тамақ көзі пингвиндер көбейетін жерлерден қашықтап барады. Бұл популяцияның төмендеуіне және король пингвиндерінің көбейетін жерлерінің орналасуының өзгеруіне алып келуі мүмкін. 1936 жылдың тамыз айында Табиғатты қорғау қоғамы Финнмарктағы Гесверде және Солтүстік Норвегиядағы Лофотендегі Рёст қаласында бірнеше король пингвинін босатып жіберді. 1940 жылдары осы аймақта бірнеше рет пингвиндер көрілді; 1949 жылдан бері ресми тіркелмегенімен, 1950 жылдардың басында аймақта пингвиндердің байқалғаны туралы бірнеше расталмаған хабарлар болды.

Экология және мінез-құлық

1971 жылы американдық зоолог Джерри Куйман императорлық пингвиндерге автоматты түрде суға түсуді тіркейтін құрылғыларды орнату және 1982 жылы корольдік пингвиннің суға түсуін жазу арқылы нәтижелерін жариялағанда пингвиннің азық іздеу мінез-құлқын зерттеуде революция жасады. Қазіргі кездегі ең жоғары суға түсу тереңдігі Фолкленд аралдарында 343 метрді құрайды, ал ең ұзақ су астында қалу уақыты Крозет аралдарында 552 секундқа жеткен. Корольдік пингвин 100–300 метр (350–1000 фут) тереңдікке дейін суға түседі, күндізгі уақытта шамамен бес минут су астында қалады, ал түнде одан аз уақыт өткізеді. Корольдік пингвиндер жасаған суға түсулердің көпшілігі (бір зерттеуде шамамен 88%) тегіс түбі бар; яғни пингвин белгілі бір тереңдікке дейін суға түсіп, содан кейін суға түсу уақытының шамамен 50% -ын азық іздеуге жұмсайды, сосын бетке қайтады. Олардың суға түсу жолы U немесе W пішінді деп сипатталады. Қалған 12% суға түсулер V пішінді немесе "өткір" үлгіде болады, онда құс су қабаты арқылы бұрыштап суға түсіп, белгілі бір тереңдікке жетеді, содан кейін бетке қайта шығады. Ал басқа пингвиндер осы азық іздеу үлгісін қолданады. Крозет аралдарындағы бақылаулар көрсеткендей, көптеген корольдік пингвиндер колонияның жанында көрінеді. Орташа жүзу жылдамдығын есепке алғанда, Куйман корольдік пингвиндердің азық іздейтін аймақтарына дейінгі қашықтықты бағалады. Корольдік пингвиндер сонымен қатар "дельфиндей секіру" әдісін де қолданады, бұл жылдамдықты сақтай отырып дем алуға мүмкіндік беретін жүзу техникасы. Құрлықта корольдік пингвин діңгектеп жүреді және қар үстінде құрсауынан сырғанап түседі – денесімен мұз үстінде жылғалап, аяқтарымен және қанаттарымен итеріледі. Барлық пингвиндер сияқты, ол да ұша алмайды.

Диета

Патша пингвиндері әртүрлі түрдегі шағын балықтарды, кальмарларды және крилді жейді. Балықтар олардың рационының шамамен 80% құрайды, бірақ шілде және тамыз айларында бұл көрсеткіш 30% шамасына дейін төмендейді. Скуалар (Stercorarius spp.) кішкентай балапандар мен жұмыртқаларды жейді. Кейбір зерттеулер скуалардың патша пингвиндерінің колонияларына тигізетін зиянының дәрежесін жоғары бағалаған болуы мүмкін, алайда скуалар пингвин колонияларына жақын жерде ұя салған аймақтарда көптеген балапандар мен жұмыртқалар жоғалады. Қарлы қанатты (Chionis alba) және кептер (Larus dominicanus) өлі балапандар мен қараусыз қалған жұмыртқалармен қоректенеді. Леопард тыныш мұхиты итшабағы (Hydrurga leptonyx) теңізде ересек құстарды және жас құстарды аулайды. Касаткалар да патша пингвиндерін аңдайды. Марион аралындағы еркек, әсіресе жас еркек Антарктикалық түлкілер жағажайда патша пингвиндерін қуғандарын, өлтіргендерін және жегендерін байқауға болады.

Сүйісу және асылдандыру

Патшалық пингвин үш жасында көбейе алады, бірақ олардың өте аз бөлігі (Крозет аралдарында 5%-ға дейін) осы кезде көбейеді; алғашқы көбейтудің орташа жасы 5–6 жас шамасында. Патша пингвиндері бір жұпқа адал болады. Олар жылына бір жұбайымен ғана жұптасады және сол жұбайына адал болады. Дегенмен, жылдар арасындағы адалдық деңгейі 30%-дан кем. Бұл көрсеткіштің төмен болуына олардың ерекше ұзақ көбею циклі себеп болуы мүмкін. Патша пингвинінің көбею циклі өте ұзаққа созылады, жұмыртқадан балапанның қанаттанғанына дейін 14–16 ай уақыт кетеді. Жұптар жыл сайын көбейуге тырысса да, көбінесе екі жылдың біреуінде, немесе Оңтүстік Джорджияда үш жылдың екеуінде ғана табысқа жетеді. Аналық пингвин 300 грамм салмақтағы, мұрт сияқты пішінделген ақ жұмыртқа салады. Жұмыртқа бастапқыда жұмсақ болады, бірақ кейін қатаяды және ашық жасыл түске боялады. Оның өлшемі шамамен... Осы уақыт ішінде ата-аналар 3–7 күнде бір-бірімен алмасады, біреуі балапанды күзетсе, екіншісі тамақ іздейді. Күзету кезеңі 30–40 күнге созылады. Осы уақытқа дейін балапан едәуір өсіп, жылуды сақтап, көптеген жыртқыштардан қорғана алады. Патша пингвинінің балапандары өте жанкешті және айналасын зерттеу кезінде алысқа кетіп қалады. Балапандар топтасып, «балапан үйірмесі» деп аталатын топ құрайды және оларды бірнеше ересек құс қадағалайды; көптеген ата-аналар өз балапандарын осы үйірмелерде қалдырып, өзі үшін және балапаны үшін тамақ іздейді. Басқа пингвин түрлері де балаларын осылай бірлесіп күту әдісін қолданады. Сәуір айына қарай балапандар толыққанды жетіледі, бірақ қыс айларында ашаршылықтан салмақ жоғалтады, ал қыркүйекте көктеммен бірге қайтадан салмақ алады. Балапандар көктемнің соңында/жаздың басында қанаттанды. Патша пингвиндері үлкен көбею отандарын құрайды; мысалы, Оңтүстік Джорджия аралындағы Солсбери жазығындағы отан 100 000-нан астам жұпты, ал Сент-Эндрю шығанағындағы отан 100 000-нан астам құсты қамтиды. Ұзақ көбею циклінің арқасында отандар жыл бойы тұрғындармен және балапандармен толы болып қалады. Көбею кезінде патша пингвиндері ұя салмайды, бірақ күшті аумақтық мінез-құлық көрсетеді және көрші пингвиндерден белгілі бір қашықтықты сақтайды. Көбею отандарындағы пингвиндердің орналасуы апталар бойы тұрақты болады және бір-бірінен тең арақашықтықта орналасқандай көрінеді. Патша пингвині балапандарына балық жеу арқылы тамақтандырады, оны сәл қорытып, балапанның аузына қайтарады. Олардың үлкен дене мөлшеріне байланысты патша пингвинінің балапандары теңізге шығуға дайын болу үшін 14–16 ай уақыт керек. Бұл кішкентай пингвиндерден ерекшеленеді, олар азық мол болған кезде бір жаз бойы балапандарын өсіреді. Патша пингвиндері жұптасу уақытын балық аулаудың ең қиын маусымында балапандар дамитындай етіп белгілейді. Осылайша, жас пингвиндер ата-аналарынан бөлек өмір сүруге жетілген кезде, жаз мезгілі болады, онда азық мол болады және жасөспірімдер теңізде жалғыз өмір сүру үшін қолайлы жағдайға ие болады.

The king penguin is able to breed at three years of age, although only a very small minority (5% recorded at Crozet Islands) actually do then; the average age of first breeding is around 5–6 years. King penguins are serially monogamous. They have only one mate each year, and stay faithful to that mate. However, fidelity between years is less than 30%. The unusually long breeding cycle probably contributes to this low rate. The king penguin has an extremely prolonged breeding cycle, taking around 14–16 months from laying to offspring fledging. Although pairs will attempt to breed annually, they are generally only successful one year in two, or two years in three in a triennial pattern in South Georgia. The female penguin lays one pyriform (pear shaped) white egg weighing 300 g (⅔ lb). It is initially soft but hardens and darkens to a pale greenish colour. It measures around During this time, the parents alternate every 3–7 days, one guarding the chick while the other forages for food. The guard phase lasts for 30–40 days. By then the chick has grown much larger and is better able to both keep warm and protect itself against most predators. King chicks are very curious and will wander far when exploring their surroundings. The chicks form a group, called a crèche and are watched over by only a few adult birds; most parents leave their chick in these crèches to forage for themselves and their chick. Other species of penguins also practice this method of communal care for offspring. By April, the chicks are almost fully grown but lose weight by fasting over the winter months, gaining it again during spring in September. Fledging then takes place in late spring/early summer. King penguins form huge breeding colonies; for example, the colony on South Georgia Island at Salisbury Plain holds over 100,000 breeding pairs and the colony at St. Andrew's Bay holds over 100,000 birds. Because of the very long breeding cycle, colonies are continuously occupied year round with both adult birds and chicks. During breeding, king penguins do not build nests, although they show strong territorial behaviour and keep a pecking distance to neighbouring penguins. Penguin positions in breeding colonies are highly stable over weeks and appear regularly spaced. The king penguin feeds its chicks by eating fish, digesting it slightly, and regurgitating the food into the chick's mouth. Because of their large size, king penguin chicks take 14–16 months before they are ready to go to sea. This is markedly different from smaller penguins, who rear their chicks through a single summer when food is plentiful. King penguins time their mating so the chicks will develop over the harshest season for fishing. In this way, by the time the young penguins are finally mature enough to leave their parents, it is summer when food is plentiful and conditions are more favorable for the young to survive alone at sea.

Климаттың өзгеруінің әсері

Патша пингвиндерінің 70%-ы 80 жылдан аспайтын уақыт ішінде күрт түрлігін жоюы күтілуде. Теңіздік экожүйелердегі өзгерістердің сезімтал көрсеткіштері саналатын патша пингвиндері, климаттың өзгеруінің теңіздік биомға тигізетін әсерін түсіну үшін маңызды түр болып табылады, әсіресе Суантарктикалық және Антарктика аймақтарында. Патша пингвиндері негізінен Антарктикалық конвергенция аймағында қоректенеді, ол олардың тамақ биомассасының 80%-ын қамтамасыз етеді. Қазіргі уақытта патша пингвиндері бір аптадан астам уақыт бойы 300–500 км қашықтықты жүзіп өтеді. Дегенмен, мұхиттың жылынуы осы майдандарды көбейетін жерлерден қашықтата алады. Мұхиттың үздіксіз жылынуы конвергенция аймағының полюске қарай жылжуына, патша пингвиндерінің көбейетін жерлерінен, мысалы, Фолкленд аралдары мен Крозет аралдарынан алыстауына себеп болуы мүмкін. Көміртегі шығарылымдары қазіргі қарқынмен жалғасқан жағдайда, патша пингвиндерінің тамақтанатын жерлеріне жету үшін қосымша 200 км жол жүруіне тура келеді. Шығарылымдардың артуы көбейетін жерлерге де әсер етеді. 2100 жылға қарай олардың шамамен жартысы көбейетін жерлерін жоюы мүмкін. Сонымен қатар, Оңтүстік мұхиттағы су температурасының күрт өсуі болжанып отырғандықтан, қорғау модельдеуінде оңтүстікке орналасқан көбейетін жерлерге ерекше назар аудару және уақыт өте келе байқалатын өзгерістер мен қоршаған ортаның күйін анықтау үшін көбейетін популяциялардың толыққанды және үнемі жүргізілетін санағын жасау ұсынылады. Бұл түрді Халықаралық табиғатты қорғау одағының (IUCN) Қауіпті түрлердің Қызыл тізімінде «Азаматтық алаңдаушылық тудырмайтын» деп санайды. 2004 жылдан бері IUCN популяцияның мөлшері үлкен екенін және көбейетін деңгейінің жоғарылағанын хабарлады. Ересек патша пингвиндерінің тірі қалу көрсеткіші 1970 жылдардан бері жоғары деңгейде сақталып келеді. Бұл түр SeaWorld Orlando, Индианаполис зообағы, Детройт зообағы, Сент-Луис зообағы, Канзас-Сити зообағы, Кентукки штатының Ньюпорт қаласындағы Newport Aquarium, Ұлыбританиядағы Эдинбург зообағы және Birdland, Германиядағы Берлин зоологиялық бағы, Швейцариядағы Цюрих зообағы және Базель зообағы, Нидерландыдағы Diergaarde Blijdorp, Бельгиядағы Антверпен зообағы, Оңтүстік Кореяның Сеул қаласындағы 63 Seaworld, Австралиядағы Мельбурн аквариумы, Аргентинадағы Мар-дель-Плата аквариумы, Испаниядағы Loro Parque және Біріккен Араб Әмірліктеріндегі Ski Dubai, Канададағы Калгари және Монреаль биодомы, Даниядағы Оденсе зообағы, Жапониядағы Хоккайдодағы Асахиама зообағы және көптеген басқа да коллекцияларда көрсетіледі.

70% of king penguins are expected to abruptly disappear in less than eighty years. Considered sensitive indicators of changes in marine ecosystems, king penguins serve as a key species for understanding the effects of climate change on the marine biome, especially throughout the sub Antarctic and Antarctic areas. King penguins primarily feed at the Antarctic Convergence, which provides 80% of their food biomass. King penguins currently travel 300–500 km over the course of over a week to complete the journey. However, ocean warming could easily move these fronts further away from breeding grounds. Continuous ocean warming could cause the convergence zone to move polewards, away from king penguin breeding sites like the Falklands and the Crozet Islands. It has been suggested that if carbon emissions continue to rise at their current rate, king penguins will need to travel an additional 200 km in order to reach their feeding areas. Breeding grounds will also suffer from the rise of emissions. Nearly half of the total population will likely lose their breeding grounds by the year 2100. It has also been suggested that in conservation modeling, special attention be paid to the southernmost breeding locations, given the predicted rise in water temperature in the Southern Ocean, and that complete regular censuses of breeding populations be carried out to detect temporal trends and environmental changes. The species is classified as Least Concern by the International Union for Conservation of Nature's Red List of Threatened Species. Since 2004, the IUCN has reported that the population size is large and has increased its breeding rates. Adult king penguins have maintained high survival rates since the 1970s. The species is exhibited at SeaWorld Orlando, Indianapolis Zoo, Detroit Zoo, Saint Louis Zoo, Kansas City Zoo, Newport Aquarium in Newport, Kentucky, Edinburgh Zoo and Birdland in the United Kingdom, Berlin Zoological Garden in Germany, Zurich Zoo and Zoo Basel in Switzerland, Diergaarde Blijdorp in the Netherlands, Antwerp Zoo in Belgium, 63 Seaworld in Seoul, South Korea, Melbourne Aquarium in Australia, Mar del Plata Aquarium in Argentina, Loro Parque in Spain and Ski Dubai in United Arab Emirates, Calgary Zoo and the Montreal Biodome in Canada, Odense Zoo in Denmark, Asahiyama Zoo in Hokkaido, Japan, and many other collections.