Кіріспе

Бүйрек анатомиясының ерекшелігі. Дистальды жиынтықталған түтікше (DCT) – Хенле иірімі мен жинақтау түтікшесі арасында орналасқан бүйрек нефронының бір бөлігі.

Физиологиясы

Ол калий, натрий, кальций және pH деңгейін реттеуге ішінара жауапты. DCT жасушаларының апикалық бетінде (люмен жағында) тиазидке сезімтал NaCI котранспортері және TRPV5 каналы арқылы Ca өткізгіштігі бар. Базолатеральды бетінде (перитубулярлық капилляр жағында) АТФ-ге тәуелді Na/K антипортерлік сорғысы, екіншілік белсенді Na/Ca транспортері және АТФ-ге тәуелді Ca транспортері бар. Базолатеральды АТФ-ге тәуелді Na/K сорғысы Na/Cl симпортері арқылы апикальды беттен сіңетін Na үшін градиент жасайды, ал Ca Na/Ca базалатеральды антипортері арқылы қанға қайта сіңіріледі. Ол бикарбонатты сіңіріп, протондарды (H+) сүзгіге бөліп немесе протондарды сіңіріп, бикарбонатты сүзгіге бөліп pH деңгейін реттейді. Натрий және калий деңгейлері K+ секрециялау және Na+ сіңіру арқылы бақыланады. Дистальді түтікшедегі натрийдің сіңірілуі альдостерон гормонымен қамтамасыз етіледі. Алдостерон натрийдің қайта сіңірілуін күшейтеді. Натрий мен хлоридтің (тұздың) қайта сіңірілуіне WNK киназалары деп аталатын киназалар тобы да әсер етеді. 4 түрлі WNK киназасы бар, олар паратиреоид гормонына жауап ретінде Ca2+ қайта сіңіру арқылы кальцийді реттеуге қатысады. PTH әсері реттеуші ақуыздарды фосфорилирлеу және дистальді бүйірленген түтікшедегі барлық транспортерлердің синтезін күшейту арқылы жүзеге асады. Аргинин вазопрессин рецепторы 2 де DCT-де экспрессияланады.

Клиникалық маңызы

Тиазидті диуретиктер тиазидке сезімтал Na/Cl котранспортерін блоктау арқылы DCT-ден Na+/Cl− кері сіңуін тежейді. Транспортерді тежеу арқылы тиазидті диуретиктер Na үшін градиенттік потенциалды арттырады. Бұл базальдық Na/Ca антипортының активтілігін күшейтеді және тиазидті диуретиктермен байланысты кальцийдің қайта сіңуінің артуына себеп болады.