Батыс Аустралияның Пильбара аймағы: геологиялық ескерткіштер, бай табиғат, ірі кен орындары (темір кені). Халық саны, географиясы және экономикасы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Батыс Австралия аймағы
шіркейлер туысы
Region of Western Australia
the fly genus
Пилбара (/'pɪlbərə/) – Батыс Австралияның солтүстігіндегі кең, құрғақ және сирек қоныстанған аймақ. Ол абориген халқымен, ежелгі ландшафттарымен, қызыл топырағымен және аса ірі минералдық қоймаларымен, әсіресе темір кенімен әйгілі. Сонымен қатар, Пилбара жер асты фаунасының жаһандық биологиялық әртүрлілігінің маңызды орталығы болып табылады.
The Pilbara ('/p//ɪ//l//b//ər//ə/) is a large, dry, thinly populated region in the north of Western Australia. It is known for its Aboriginal peoples; its ancient landscapes; the red earth; and its vast mineral deposits, in particular iron ore. It is also a global biodiversity hotspot for subterranean fauna.
Жалпы
Пильбара аймағы, 1993 жылғы Өңірлік даму комиссиялары туралы заңмен белгіленген және Пильбара даму комиссиясы экономикалық даму мақсатында басқаратын, 2018 жылғы мәліметтер бойынша 61,688 тұрғыны бар. Ол Жердің ең көне тас формацияларының кейбіреулерін қамтиды және жартастар мен шатқалдармен қатар жағажай жазықтары мен таулы аймақтардың ландшафтарын қамтиды. Аймақтың ірі елді мекендері – Порт-Хедленд, Каррата және Ньюман. Бұл аймақтағы үш негізгі порт – Порт-Хедленд, Дампир және Порт-Уолкотт. Бұл аймақ Австралия экономикасына үлкен үлес қосатын мұнай, табиғи газ және темір кенін қоймаларымен белгілі. Кен өндіруден басқа, мал шаруашылығы, сондай-ақ балық аулау және туризм – негізгі салалар болып табылады.
The Pilbara region, as defined by the Regional Development Commissions Act 1993 and administered for economic development purposes by the Pilbara Development Commission, has an estimated population of 61,688 as of 2018, and covers an area of It contains some of Earth's oldest rock formations, and includes landscapes of coastal plains and mountain ranges with cliffs and gorges. The major settlements of the region are Port Hedland, Karratha and Newman. The three main ports in this region are Port Hedland, Dampier and Port Walcott. The area is known for its petroleum, natural gas and iron ore deposits, which contribute significantly to Australia's economy. Other than mining, pastoral activities as well as fishing and tourism are the main industries.
Пилбара абориген тілдер орталығы Ванка-Маяның мәлімдемесінше, Пилбара аймағының атауы аборигендердің "билибара" сөзінен туындаған, ол ньямал және баниджима тілдерінде "құрғақ" мағынасын береді. Батыс Австралия газ өнеркәсібі болса, аймақтың атын жергілікті суларда кездесетін шабаққа берілген "пилбарра" абориген сөзінен алғандығын айтады. 1885 жылы ашылған Пилбара алтын кені өзеннің атымен аталып, кейіннен бұл ат аймақпен байланыстырылды.
The Pilbara Aboriginal Language Centre Wangka Maya says that the name for the Pilbara region derives from the Aboriginal word bilybara, meaning "dry" in the Nyamal and Banyjima languages. Alternatively, the Western Australia Gas Industry claims that the region takes its name from pilbarra, an Aboriginal word for the mullet that is available in local waters. Pilbara Goldfield, discovered in 1885, was named after the creek, and the name later became associated with the region.
Тарих
Радиокарбондық талдаулар көрсеткендей, Австралиядағы ең ежелгі тас құрылыстары – Дампиер архипелагындағы Муруджугадағы тас өнері мен тік тұрған тастар б.з.д. 6046-5338 жылдарға дейін сақталып келген, және мыңдаған жылдар бойы қалыптасқан бірегей мәдени дәстүрлер мен фольклормен байланысты. Бұл орындар қазіргі заманда да тіршілік етудің маңызды бөлігі ретінде сақталған. Аймақты алғаш рет 1861 жылы Франсис Томас Грегори зерттеген. Екі жылдан кейін еуропалықтар қоныстан бастады. Аймақ бастапқыда Солтүстік-Батыс аймағының бір бөлігі ретінде қарастырылды – қазіргі Кимберли және Гаскойн аймақтарын қамтитын үлкен аумақ. Келесі онжылдықтарда Тиен Цин порты (кейіннен Коссак), Робурн және Кондон (ресми түрде Шеллборо; кейіннен тасталған) елді мекендері жағалау бойында негізінен мал өсіру (жайылымдық шаруашылық) және инжур өндіру орталықтары ретінде құрылды. Бірақ Коссак маңындағы аналық инжурдің табиғи қоры таусылғаннан кейін, инжур флоты солтүстікке қарай жылжыды және 1883 жылы Кимберли аймағындағы Брум қаласында орналасты. 1900 жылдан бастап мал өсіру өнімді ауыл шаруашылығының дамуына байланысты төмендеді. Аймақтағы кен өндіру 1888 жылдың 1 қазанында Пилбара алтын кенінің ресми түрде жариялануымен басталды – бұл кеніш жергілікті өзеннің атымен аталды және кейіннен аймақтың толық атауын берді. Кейіннен ол Нуллагин және Марбл Бар алтын кеніштеріне бөлінді. Алайда, 1890 жылдардың ортасында Пилбара алтын өндірісі аллювиалды кеннің сарқылуынан кейін төмендеді. 1937 жылы Виттеном шатқалында асбест кенінің өндірілуі басталды. Темір кенінің молдығы шамамен бір ғасыр бұрын белгілі болғанмен, 1960 жылдары және Хэмерсли тауларында жоғары сапалы кеннің табылуымен ғана аймақ мемлекет экономикасы үшін маңызды рөл атқарды, ал кен өндіру және оған байланысты қызметтерге арналған қалалар қарқынды дамыды. 1950 жылдары Пилбара жағалауынан 130 км (81 миль) қашықтықтағы Монтебелло аралдарында үш британдық ядролық қару сынағы жүргізілді.
Radiocarbon dating estimates in evidence show that rock art and standing stones at Murujuga in Dampier Archipelago, Australia's earliest known stone structures, believably dating from 6046 to 5338 BC, are of contextualization by thousands of years of unique cultural traditions and folklore. These sites have lived up as part of survival in present times. The first European to explore the area was Francis Thomas Gregory in 1861. Within two years, European settlers had begun arriving. The region was regarded as part of the North West at first – a larger area that included the modern Kimberley and Gascoyne regions. Settlements along the coast at Tien Tsin Harbour (later Cossack), Roebourne and Condon (officially Shellborough; later abandoned) were established over ensuing decades, mainly as centres of the rangeland livestock (grazing/pastoral) industry or pearling ports. However, as natural mother of pearl beds around Cossack were fished out, the pearling fleet began to move northward, and by 1883 it was based at Broome, in the Kimberley region. From c. 1900, pastoralism went into decline with the growth of other, more productive agricultural areas of the state. Mining in the region started on 1 October 1888, when the Pilbara Goldfield was officially declared – named after a local creek, the goldfield would later give its name to the region as a whole. It was later divided into the Nullagine Goldfield and Marble Bar Goldfield. However, gold mining began to decline in the Pilbara in the mid 1890s, after alluvial ore had been exhausted. In 1937, mining of asbestos commenced at Wittenoom Gorge. While the presence of abundant iron ore had been known for about a century, it was not until the 1960s and the discovery of high grade ore in the Hamersley Ranges that the area became pivotal to the state's economy, and towns built to accommodate mining and allied services boomed. In the 1950s, three British nuclear weapons tests were carried out in the Montebello Islands, 130 km (81 mi) off the Pilbara coast.
Тарихқа дейінгі дәуір
Пилбараның абориген халқы аймақтың еуропалық отарлауына 30-40 мың жыл бұрын қоныстанған. Археологиялық дәлелдер Пилбарада адамдардың тіпті соңғы мұз дәуірінің қатал климаттық жағдайларында да өмір сүргенін көрсетеді. Алғашқы халықтардың ерте тарихы ауызша дәстүрде, археологиялық жазбаларда және петроглифтерде сақталған. Дампир қаласының жанында Мюружуга деп аталатын мүйіс бар, онда мыңдаған жылдарға сонатын әлемдік мұра тізіміне енген петроглифтердің көптеген коллекциясы сақталған. Пилбарадағы тас өнері Кимберлидегі жұмсақ құмтасқа салынатын суреттерге қарағанда, көбінесе қатты тау жыныстарына қашалып жасалған. Бұл Пилбарада сурет салудың болмағанын жоққа шығармайды.
The Aboriginal population of the Pilbara considerably predates, by 30–40,000 years, the European colonisation of the region. Archaeological evidence indicates that people were living in the Pilbara even during the harsh climatic conditions of the Last Glacial Maximum. The early history of the first peoples is held within an oral tradition, archeological evidence and petroglyphs. Near the town of Dampier is a peninsula known as Murujuga, which contains a large collection of World Heritage listed petroglyphs, dating back thousands of years. Rock art in the Pilbara appears to have been primarily etched into the hard rock surfaces, compared to predominantly paintings on the softer sandstone in the Kimberley. This does not preclude that painting was and is not performed in the Pilbara.
20 ғасыр
1900 жыл шамасындағы Пилбара аймағындағы аборигендер үшін інжу-маржан және мал шаруашылығындағы жұмыс жағдайлары құлдыққа теңестірілді, жалақы төленбеді, адамдар ұрланып әкетіліп, жаман мінез-құлық және қашу үшін қатал және адамдық емес жазалар жиі қолданылды. 1897 жылғы Бенду оқиғасы сияқты кейбір жағдайлар халықаралық айыпқа ұшырады. Австралиядағы аборигендердің алғашқы ереуілі 1946 жылы Пилбарада болды, ол Пилбара ереуілі немесе Пилбара аборигендер ереуілі деп аталды. Аборигендер мал шаруашылығы жұмысшылары төмен жалақы мен нашар жұмыс жағдайларына наразылық білдіріп, станциялардан ұзаққа созылған, үш жылдан астам жалғасқан ереуілге шықты. Пилбарадағы отбасылық рулар, кенші Дон МакЛаудтың қолдауымен, кен өндіру және сирек металдарды шоғырландыру дағдыларын меңгерді. Қысқа мерзімде ақша жиналды, аборигендер заңына сәйкес оны дәстүрлі рәсімдерге жұмсау жоспарланған. Бірақ ақырында бұл қаражат аборигендер басқаратын тәуелсіз мектеп ашуға бағытталды. Бұл идея 1990 жылдардың ортасына қарай Батыс Австралияның солтүстігінде 20-ға жуық ұқсас мектептер құрылған қозғалысқа айналды. Викториялық абориген белсендісі Стен Дэвидің әйелі Ян Ричардсон МакЛаудтың өмірбаянын докторлық диссертациясы ретінде жазды.
Working conditions in the pearling and pastoral industries for Aboriginal people in the Pilbara region around 1900 have been described as slavery, with no wages paid, kidnapping as well as severe and cruel punishments for misbehaviour and absconding all common practices. Some incidents, such as the Bendu Atrocity of 1897, attracted international condemnation. The first strike by Indigenous people in Australia took place in 1946 in the Pilbara, known as the Pilbara strike or Pilbara Aboriginal strike, when Aboriginal pastoral workers walked off the stations in protest at low pay and bad working conditions, a strike that lasted for over three years. Family clans in the Pilbara who were supported by mining prospector, Don McLeod, developed skills for mining and the concentration of rare metals. For a short period money accumulated, which according to Aboriginal law was to be used for traditional ways. Eventually the funds were used to establish an independent Aboriginal controlled school. The concept has expanded into a movement with around 20 similar schools established in northern Western Australia by the mid 1990s. Jan Richardson, wife of Victorian Aboriginal activist Stan Davey, wrote a biography of McLeod as a doctoral thesis.
21 ғасыр
2006 жылы Пилбара халқының 15% аборигендер және/немесе Торрес бұғазы аралдарының тұрғындары ретінде тіркелді, бұл шамамен 6000 адамды құрайды. Көптеген Пилбара қауымдастықтары отарлаудың күрделі әсерлерімен күресіп, тұрғын үйге, денсаулық сақтауға және білім беруге лайықты қолжетімділікке ие емес. 1971 жылы Пэт Макферсон жүргізген 1000 аборигенге жасалған сауалнама көрсетті, көпшілігі бір немесе бірнеше ауыр сырқатқа шалдыққан. Британдық ядролық сынақтар бойынша МакКлелланд патшалық комиссиясында Пилбарадан келген аборигендер Монтебелло аралдарындағы жарылыс туралы куәліктер берді. Аборигендер қауымдастықтары түрлі аймақтарда орналасқан. Көптегендері нашар инфрақұрылыммен қамтамасыз етілген, ал полиция мен аборигендер арасындағы қарым-қатынас көбінесе шиеленіске толы.
In 2006, it was estimated that 15% of the population of the Pilbara identify as Aboriginal and/or Torres Strait Islander people, approximately 6,000 people. Many Pilbara communities face the many complex effects of colonisation, and lack adequate access to housing, health and education. A 1971 survey of 1,000 Aboriginal people conducted by Pat McPherson found that most had one or more serious diseases. At the McClelland Royal Commission into British nuclear testing, Aboriginals from the Pilbara provided evidence regarding the explosion on the Montebello Islands. Aboriginal communities are sited over a number of different places. Many have poor infrastructure, and relations between police and Aboriginal people are often tense.
Климат
Пилбараның климаты құрғақ және тропиктік. Аймақтағы жылдық орташа жауын-шашын мөлшері ... құрайды. Пилбара аймағында халық тығыздығы төмен болғандықтан, циклондар көбінесе ірі ауқымдағы қиратуға немесе адам өліміне себеп болмайды.
The climate of the Pilbara is arid and tropical. The average annual rainfall in the region is between Due to the low population density in the Pilbara region, cyclones rarely cause large scale destruction or loss of life.
Экономика
Пилбараның экономикасы кен байлықтары мен мұнай экспорттау салаларымен үстемдік етеді. 1970 жылдары аймақ көптеген ереуілдермен және кейбір кен орындары толық кәсіподақталған "жабық кәсіподақ" ретінде жұмыс істеген кәсіподақтық белсенділігімен белгілі болды. 1980 жылдардың ортасынан бастап жұмыс берушілер бұл құбылысқа қарсы шықты және қазір аймақта Австралияның басқа аймақтарымен салыстырғанда кәсіподақ мүшелігінің деңгейі өте төмен.
The Pilbara's economy is dominated by mining exports and petroleum export industries. During the 1970s the area was known for union militancy with many strikes and some mines operating as fully unionised 'closed shops.' This was challenged by employers from the mid 1980s onwards and the region now has a very low level of union membership compared to other parts of Australia.
Сұйытылған табиғи газ
Пилбара экономикасының маңызды бір бөлігі сұйытылған табиғи газға (СЖГ) негізделген, осы газ Солтүстік-Батыс аймақтық кәсіпорны және Плуто СЖГ зауыты арқылы өндіріледі, олардың екеуін де Woodside компаниясы басқарады.
A significant part of Pilbara's economy is based on liquified natural gas (LNG) through the North West Shelf Venture and Pluto LNG plant, both operated by Woodside.
Ауыл шаруашылығы
Өңірде мал жаюға арналған бірнеше шаруашылықтар мен маңызды туристік сектор да бар. Көрікті табиғи орындарға Кариджини және Миллстрим Чичестер ұлттық парктері, сондай-ақ Дампиер архипелагы жатады.
The region also has a number of cattle grazing stations, and a substantial tourist sector, with popular natural attractions including the Karijini and Millstream Chichester national parks and the Dampier Archipelago.
Көлік
Пилбара аймағындағы алғашқы темір жол – Порт-Хедленд пен Марбл-Бар арасындағы тар жолмен салынған Марбл-Бар темір жолы болды. Марбл-Бар темір жолы 1911 жылдың шілдесінде ашылып, 1951 жылдың қазан айында жабылды. Робурн-Коссак трамвайы 1897 жылы ашылды, ал кен орындарын қамтамасыз ету үшін көптеген өнеркәсіптік темір жолдар салынды. Әртүрлі темір кен орындарымен байланысты бес ауыр жүк тасымалдауға арналған темір жол бар. Олардың барлығы стандартты өлшемде салынған және Солтүстік Американың ең жоғары стандарттарына сәйкес келеді. Rio Tinto компаниясы өз темір жолдарында жүргізушісіз пойыздарды пайдаланады.
The first railway in the Pilbara region was the narrow gauge Marble Bar Railway between Port Hedland and Marble Bar. The Marble Bar Railway opened in July 1911 and closed in October 1951. The Roebourne Cossack Tramway opened in 1897 and many industrial railways have been built to serve the mines. Five heavy duty railways are associated with the various iron ore mines. They are all standard gauge and built to the heaviest North American standards. Rio Tinto runs driverless trains on its railways.
Жер бетіндегі
Пилбараның басым флорасы – акация ағаштары мен бұталары, сондай-ақ құрғақшылыққа төзімді Triodia spinifex шөптері. Акация (уатт) ағаштарының бірнеше түрі Пилбараға тән және олар жабайы гүлдермен және басқа да жергілікті ерекшеліктермен бірге қорғау бағдарламаларының назарында. "Толқын шеңберлері" (Маниджилиджарра тілінде "линьиджи", ал Ворлпири тілінде "мингири" деп аталады) – диаметрі әртүрлі болатын, көбінесе шөптің өсуімен шеңгелген, өсімдіксіз дөңгелек жерлер. Олар Пилбарадағы Ұлы Құмды Шөлдің батыс бөлігінде кездеседі. Бұл құрылымдардың пайда болу себебі әлі дәлелденбеген, бірақ бір теория бойынша олар плейстоцен дәуірінен бері Австралияның термиттерімен салынған және мекенделген. Пилбара осы қиын ортаға бейімделген эндемикалық түрлердің кең ассортиментіне ие. Омыртқасыздардың жоғары деңгейдегі әртүрлілігі бар, оның ішінде жер асты фаунасының жүздеген түрі (стигофауна және троглофауна) – бұл аймақтың үңгірлерінде, қуыстарда немесе жер асты суларында тіршілік ететін микроскопиялық омыртқасыздар, сондай-ақ құрлықтағы фауна (қысқа аралықтағы эндемикалық омыртқасыздарға қараңыз). Пилбараның зәйтүн питоны, батыс қиыршық тас дөңесіндегі тышқан және Хамерсли жотасындағы Пильбара ненгауиі – бұл шөлдік экоөңірдің нәзік экожүйелерінде кездесетін көптеген жануарлар түрлерінің бір бөлігі. Құстардың ішінде Австралиялық хобби, накин кестрел, пәкті харриер, мульга попугайы және буджерригар бар. Табиғи газ, темір және асбесттің өндірілуі жабайы табиғатқа зиян келтірді, бірақ Пилбараның мәдени және экологиялық тұрғыдан маңызды аймақтарын қорғау қазір бірнеше қорғалған аумақтарды, оның ішінде Миллстрим-Чичестер және Кариджини ұлттық парктерін белгілеу арқылы күшейтілді.
The dominant flora of the Pilbara is acacia trees and shrubs and drought resistant Triodia spinifex grasses. Several species of acacia (wattle) trees are endemic to the Pilbara and are the focus of conservation programs, along with wildflowers and other local specialities. "Fairy circles" (known as "linyji" in the Manyjilyjarra language and "mingkirri" in the Warlpiri language) which are circular patches of land barren of plants, varying between in diameter and often encircled by a ring of stimulated growth of grass, are found in the western part of the Great Sandy Desert in the Pilbara. It has not yet been proven what causes these formations, but one theory suggests that they have been built and inhabited by Australian harvester termites since the Pleistocene. The Pilbara is home to a wide variety of endemic species adapted to this tough environment. There is a high diversity of invertebrates, including hundreds of species of subterranean fauna (both stygofauna and troglofauna), which are microscopic invertebrates that live in caves, vugs or groundwater aquifers of the region, and terrestrial fauna (see short range endemic invertebrates). The Pilbara olive python, the western pebble mound mouse, and the Pilbara ningaui of the Hamersley Range are among the many species of animals within the fragile ecosystems of this desert ecoregion. Birds include the Australian hobby, nankeen kestrel, spotted harrier, mulga parrot and budgerigars. Wildlife has been damaged by the extraction of iron, natural gas and asbestos, but the protection of culturally and environmentally sensitive areas of the Pilbara is now enhanced by the delineation of several protected areas, including the Millstream Chichester and the Karijini National Parks.
Тұщы су
Батыс Пилбара Пилбара тұщы су экорегионының бір бөлігі, сонымен қатар Пилбара-Гаскойн немесе Үнді мұхитының су жинау алабы деп те аталады. Бұл тұщы сулы аймақ үзіліс-үзіліс өзендермен, олар терең шатқалдарды жасайды, және эндемикалық түрлерге пана болатын кермек сулы үңгірлермен ерекшеленеді. Аймаққа Мурчисон, Гаскойн, Эшбертон, Фортескью және Де Грей өзендерінің су жинау жүйелері кіреді. Шығыс Пилбараны жабатын Ұлы Құмды Шөлде тұщы сулы мекендеу орындары өте аз.
The western Pilbara is part of the Pilbara freshwater ecoregion, also known as the Pilbara Gascoyne or Indian Ocean drainage basin. The freshwater region is characterized by intermittent rivers which form deep gorges, and brackish water caves that host endemic species. The region includes the drainages of the Murchison, Gascoyne, Ashburton, Fortescue, and De Grey rivers. The Great Sandy Desert, which covers the eastern Pilbara, has little freshwater habitat.