Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дампир – Батыс Австралияның солтүстік-батысындағы Пилбара аймағындағы маңызды өнеркәсіптік порт. Ол Каратха қаласы мен Порт Уолкотттың жанында орналасқан. Dampier порты Dampier архипелагының бір бөлігі болып табылады және негізінен Rio Tinto кен орындарынан темір кенін, сұйытылған табиғи газды (LNG) және тұзды экспорттауға арналған. Бұл порт мұнай-химия, тұз, темір кен және табиғи газ экспорттау салаларына қызмет көрсетеді. Rio Tinto, әсіресе Pilbara қоспасын, порт арқылы үлкен көлемде темір кенін экспорттайды және 2010 жылдың қыркүйегінде қуаттылығын арттыру жоспарларын жариялады. 2011 жылғы халық санауы бойынша Дампирде 1341 адам тұрады.
Dampier is a major industrial port in the Pilbara region in the northwest of Western Australia. It is located near the city of Karratha and Port Walcott. Dampier Port is part of the Dampier Archipelago and is primarily a port for the export of iron ore from Rio Tinto mines, LNG and salt. The port services petrochemical, salt, iron ore and natural gas export industries. Rio Tinto exports large volumes of iron ore, especially Pilbara blend through the port, and in September 2010 announced plans to expand capacity. At the 2011 census, Dampier had a population of 1,341.
Тарих
Ябурара тайпасы мыңдаған жылдар бойы осы аймақта өмір сүрген. Қаланың аты Пилбара жағалауынан 3 шақырым қашықтықтағы Дампир аралындағы орналасуынан және Дампир архипелагының бір бөлігі болғандықтан келген. 1963 жылы арал жол мен теміржол арқылы құрлыққа қосылып, жасанды жарым аралға айналды. 1979 жылы Дампир түбегі аралдағы ең биік шың – Генри Бурруптың құрметіне аталды, ол 1885 жылы Робурн қаласында өлтірілген «Юнион Банк» кеңсе қызметкері болған. 1699 жылы Дампиер 26 зеңбірекпен жабдықталған HMS Roebuck әскери кемесімен Нью-Голландия жағалауын зерттеу миссиясын орындады. Голландтардың Үндістанға қарайтын жолымен жүріп, Дирк Хартог аралы мен Батыс Австралияның құрлығы арасындағы аймақты Шарк шығанағы деп атады. Одан кейін 1699 жылдың 21 тамызында солтүстік-шығысқа қарай жүріп, Дампир архипелагына жетті, оны зерттеді және Розмари аралына ат қойды. Тиморға сапар шеккенге дейін Лагранж шығанағына, қазіргі Роубк шығанағының оңтүстігіне дейін барды. Қала 1965 жылдан бастап Том Прайс пен Парабурдудан темір кенін тасымалдауға арналған теміржолға қызмет ету үшін салынды. 1968 жылы Дампиердің одан әрі кеңеюі географиялық факторлармен шектелді, соның нәтижесінде құрлықта Каратха деген жаңа қала құрылды.
The Yaburrara Aboriginal tribe lived in the area for many thousands of years. The town derives its name from its location on Dampier Island 3 km off the Pilbara Coast and part of the Dampier Archipelago, both named after the English navigator William Dampier. In 1963, the island became an artificial peninsula when it was connected to the mainland by a causeway for a road and railway. In 1979, Dampier Peninsular was renamed after Mt Burrup, the highest peak on the island, which had been named after Henry Burrup, a Union Bank clerk murdered in 1885 at Roebourne. In 1699, Dampier, in command of the 26 gun warship HMS Roebuck on a mission to explore the coast of New Holland, following the Dutch route to the Indies, passed between Dirk Hartog Island and the Western Australian mainland into what he called Shark Bay. He then followed the coast northeast, on 21 August 1699, reaching the Dampier Archipelago, which he explored, naming Rosemary Island. He continued to Lagrange Bay, just south of what is now Roebuck Bay, before sailing for Timor. The town was built from 1965 onwards, to serve the railway transporting iron ore from Tom Price and Paraburdoo. By 1968, the further expansion of Dampier had been constrained by geographical factors, and a new town of Karratha was established on the mainland as a result.
Қоршаған орта
Бүрруп түбегі, немесе ябуррара тілінде "жамбас сүйегі ілгері созылып тұр" деген мағына беретін Мурюджа, әлемдегі ең ірі петроглифтер (көне тас өнері) жинағының орналасқан жері саналады. Аралдардың төңірегінде киттер, дугонгтар, тасбақалар, кораллдар мен губкалар сияқты әртүрлі теңіз экожүйелері кездеседі. Жасыл теңіз тасбақалары (Chelonia mydas) Дампиер архипелагында ұялайды.
The Burrup Peninsula, or Murujuga, which means "Hip Bone Sticking Out" in the Yaburrara language, is home to what is believed to be the largest collection of petroglyphs (ancient rock art) in the world. There is a hugely diverse marine ecosystem around the islands, including whales, dugongs, turtles, coral, and sponges. Green turtles, (Chelonia mydas) are known to nest in the Dampier Archipelago.
Климат
Кёппен климаттық жіктелімі бойынша Дампир шөлді климатқа (BWh) жатады. Жылдық орташа жауын-шашын мөлшері – , бұл оны жартылай шөлейтті климатқа жатқызуға мүмкіндік берер еді, алайда Алис-Спрингс сияқты, оның жоғары булануы (немесе құрғақтығы) оны шөлді климатқа айналдырады. Дампирде жаз айларында өте ыстық және ылғалды болады, булану температурасы жоғары. Жылдық күн сәулесінің ұзақтығы 3700 сағаттан асады, бұл оны Австралиядағы және әлемдегі ең күнге толы жерлердің біріне айналдырады; оның күн сәулесінің ұзақтығы Мысырдағы Асван қаласына шамалас.
Under the Köppen climate classification, Dampier has a desert climate (BWh). The annual average rainfall is , which would make it a semi arid climate, except, like Alice Springs, its high evapotranspiration (or its aridity) makes it a desert climate. Dampier has extremely hot and humid summers with dewpoints exceeding Having over 3,700 hours of annual sunshine, it is one of the sunniest places in Australia and the world; its sunshine hours approach those of Aswan in Egypt.
Көрікті жерлер
Қалаға кіреберісінде "Қызыл Ит" мүсіні орналасқан, ол 1970 жылдары аймақты шарлап, жақын маңдағы қалаларға автостоппен баратын қызыл келпи/малшы ит. Мүсінде "Оның саяхатында танысқан көптеген достарының арқасында қойылды" деп жазылған. Басқа да көрікті жерлерге жағалауға жақын жерде балық аулау кіреді, ең көп ұсталатын балық – баррамунди (Lates calcarifer).
At the entrance to the town is a statue of "Red Dog", a red kelpie/cattledog well known for roaming the area in the 1970s and hitching rides to nearby towns. The statue reads "Erected by the many friends made during his travels". Other attractions include the fishing not far off the coast, the most commonly targeted species being barramundi (Lates calcarifer).
Порт
Дампир порты 1966 жылы ашылды, сол кезде Тау Том Прайс кенішінен алғашқы темір кені Хамерсли және Роуб өзені темір жолы арқылы Паркер Пойнтқа тасылып, кемелерге тиелді. Шығыс Интеркурс аралындағы порт 1972 жылы ашылды. Порттың жылдық тиеу қабілеті темір кенінен 140 миллион тоннаға жетеді. Rio Tinto компаниясының тағы бір темір кен порты – Кейп Ламберт, жылына 80 миллион тоннаны қабылдай алады. Портта кемеге жүк тиеуге 24-ден 36 сағатқа дейін уақыт кетеді. Портқа ең жақын әуежай – 20 шақырымдай қашықтықта орналасқан Каррата.
The port of Dampier was opened in 1966, when the first iron ore from the Mount Tom Price mine was transported via the Hamersley & Robe River railway to Parker Point and loaded on ships. The port at East Intercourse Island opened in 1972. The port has an annual loading capacity of 140 million tonnes of iron ore. Rio Tinto's other iron ore port, Cape Lambert, can handle 80 million tonnes per year. It takes from 24 to 36 hours to load a ship at port. The closest airport to the port is Karratha, located less than 20 kilometres away.