Кіріспе
Сызық фигуралары ойыны – бұл әр түрлі сым фигураларын саусақтардың арасында жеке немесе екі немесе одан көп ойыншылардың арасында сымды алмастырып құруға негіделген ойын. "Мысық бесігі" (Cat's cradle) атауының нақты шығу тегі даулы, бірақ ең алғашқы мәлімдеме 1768 жылы Абрахам Такердің "Табиғаттың жарығы іздестіріледі" еңбегінде кездеседі. Сымның түрі, нақты фигуралар, олардың тізбегі және фигуралардың атаулары әртүрлі болуы мүмкін. Осы ойынның тәуелсіз түрлері әлемнің әртүрлі елдеріндегі халықтардың арасында таралған, оның ішінде Африка, Шығыс Азия, Тынық мұхиты аралдары, Австралия, Америка және Арктика аймақтарында кездеседі.
the specific string game, Cat's cradle
Cat's cradle is a game involving the creation of various string figures between the fingers, either individually or by passing a loop of string back and forth between two or more players. The true origin of the name is debated, though the first known reference is in The light of nature pursued by Abraham Tucker in 1768. The type of string, the specific figures, their order, and the names of the figures vary. Independent versions of this game have been found in indigenous cultures throughout the world, including in Africa, Eastern Asia, the Pacific Islands, Australia, the Americas, and the Arctic.
Ойнаңыз
Ойынның ең қарапайым нұсқасында ойыншы ұзын жіпті сақина ретінде пайдаланып, саусақтары мен қолдарымен күрделі пішін жасайды. Ойынның тағы бір нұсқасы екі немесе одан көп ойыншыдан тұрады, олар тізбектей пішіндер жасап, әр ойыншы алдыңғы ойыншы жасаған пішінге өзгеріс енгізеді. Ойын бір ойыншының «Мысық бесігі» (Cat's Cradle) деп аталатын пішін жасауымен басталады (жоғарыда көрсетілген). Әр пішіннен кейін келесі ойыншы оны өзгертіп, алдыңғы ойыншының қолынан жіпті бірнеше қарапайым қозғалыспен алып, сақинаны тартып, жаңа пішін жасайды, мысалы, «Алмаз». «Алмаз» пішінінен «Шамдар» (Pinkies деп те аталады) пішініне көшіп, содан кейін «Шөптік» (кері «Мысық бесігі») пішініне және т.б. көшіруге болады. Көптеген негізгі пішіндерден кейін екі немесе одан көп пішіннің арасынан таңдау жасауға болады: мысалы, «Табақтағы балықтан» «Мысық көзі» немесе «Шөптік» пішінін жасауға болады. Ойын ойыншы қате жібергенде немесе басқа пішінге өзгертілмейтін соқпаққа жеткенде аяқталады. Көптеген ойыншылар «Екі тәж» немесе «Патша тәжі» пішінінің соқпақ екенін санайды, бірақ тәжірибелі ойыншылар оны шығармашылықпен «Шамдарға» немесе «Pinkies» пішініне айналдыруға болатынын, соның арқасында ойынды жалғастыруға болатынын мойындайды.
Тарих
"Cat's cradle" атауының шығу тегі күмәнді, бірақ алғашқы белгілі сілтеме 1768 жылы Абрахам Такердің "Табиғаттың жарығы іздестіріледі" еңбегінде кездеседі (осы тұжырым OED-де дауланады). Екі сөз – қиыршық пен бесік – арасындағы байланыс, Исаның тууы туралы христиандық әңгімеден туындауы мүмкін, онда малға шөп салынған ойық бесік ретінде қолданылады. Оны "қаңқа бесік" деп атаған, және Brewer's 1898 жылғы сөздігі осы атауды қолдайды. "Cat's cradle" көбінесе жіптен жасалған фигуралар мен ойындарды жалпылама атау ретінде қолданылатындықтан, Джейн нақты ойынды атау үшін "Real Cat's Cradle" деген сөздерді пайдаланады. Әртүрлі мәдениеттерде ойынның әртүрлі атаулары бар, сондай-ақ жеке фигуралардың да әртүрлі атаулары кездеседі. Француз тілінде "малға шөп салынған ойық" деген мағынаны білдіретін сөз "crèche" деп аталады, ал мал азығына арналған сөрелер әлі де "cratches" деп аталады. Жапонияда бұл ойын "аятори" деп, Кореяда "sil tteu gi" деп аталады. Ресейде ойынды жай ғана "жіп ойыны" деп атайды, ал ромб пішінді фигураны "кілем" деп атайды, ал басқа фигуралардың атаулары – "дала", "балық", "ат тұяғы" сияқты – мысыққа еш қатысы жоқ. Ойын Қытайда пайда болған болуы мүмкін. Қытайда бұл ойын "翻繩 (fan sheng)" деп аталады.
Әлемдік рекордтар
Женева Хултениус, Мэрианн Дивона және Рита Дивона 1974 жылдың 17-18 тамызы аралығында 21 сағат ішінде Калифорния штатының Чула-Виста қаласында 21 200 мысық бишегін жасады. «Гиннес рекордтар кітабы» 1975 және 1976 жылғы басылымдарында осыны әлемдік рекорд деп тіркеді. Джейн Мьюр мен Робин Лоурик 1976 жылдың 25 тамызында Канаданың Альберта штатындағы Калгари Маркет Моллда 21 сағат ішінде 22 700 мысық бишегін жасады.