Кіріспе

Американдық жазушы

Пол О. Уильямс (17 қаңтар 1935 – 2 маусым 2009) – американдық ғылыми фантастика жазушысы және хайку ақыны. Уильямс Джон У. Кэмпбелл сыйлығы және Хайку әдебиеті мұражайы сыйлығы сияқты бірнеше марапатқа ие болды; сондай-ақ Иллинойс штатының Эльса қаласындағы Принципия колледжінің ағылшын тілі кафедрасының зейнеткер профессоры және Америка Хайку қоғамының президенті болды.

Өмір

Оның ең танымал ғылыми фантастикалық туындылары – «Пелбар циклы» атты романдар сериясы. Оқиға Солтүстік Америкада, «от кезеңінен» шамамен мың жыл өткен соң өтеді, сол кезде әлемге қайырсыздақ нұқсан келген. Романдарда адамзат мәдениеттерінің біртіндеп қайта бірігуі бейнеленген. Оқиғаның көп бөлігі Пелбар қауымдастықтарында, Үстіңгі Миссисипи өзенінің бойында, шамамен Елса маңында өрбуімен байланысты. Матриархалды Пелбар сияқты бірнеше мәдениеттер Жүрек өзені федерациясына бірікті. Ал тирандық Тантал мен құлға салушы Туско сияқтылары жеңіліске ұшырағаннан кейін құлдырап кетті. Басты кейіпкерлер – өзгерістерді күзегендер: Тор, Жестак, Стел және оның әйелі Аро Веструн. Тор Шұмайдан, ал қалғандары Пелбардан шыққан. Уильямс 1983 жылы ғылыми фантастика саласындағы ең жас және талантты автор ретінде Джон У. Кэмпбелл сыйлығына ие болды. Ол хайку, сенрю және танка өлеңдерін жазумен де танымал, сонымен қатар ағылшыл тілінде хайку туралы бірнеше мақала жазды. 1975 жылғы мақаласында ол «Тонтоизм» терминін енгізді, ол «the», «a» немесе «an» артикльдерінсіз хайку жазу тәжірибесін білдіреді. Оның сөзінше, мұндай хайку «Жоңайлы салтшы» радио және телесериалындағы үнділік серігі Тонтоның шектеулі ағылшын тіліне ұқсайды. 2001 жылы оның ең жақсы мақалалары Ли Гурга мен Майкл Дилан Уэлчтің редакциялаған «The Nick of Time: Essays on Haiku Aesthetics» жинағында басылды. Уильямс 1999 жылы Америка Хайку қоғамының президенті, ал 2000 жылы Америка Танка қоғамының вице-президенті болды. 1989 жылы ол Ник Вирджилионың қазасынан кейін оған арнап жазған өлеңі үшін Америка Хайку қоғамынан Хайку әдебиеті мұражайы сыйлығын жеңіп алды.

Уильямс 2009 жылдың 2 маусымында аортаның жарылуынан көз жұмды.