Кіріспе

Мьянма аймағы

Магвей аймағы (Магвей облысы; бұрын Магвей дивизиясы) – Орталық Мьянмадағы әкімшілік бөлініс. Бұл Мьянманың жеті облысының екіншісі болып табылады, ауданы 17 306 шаршы миль (44 822 км²). Па-Дел тоғаны (ပဒဲဆည်) – Магвей облысының Аунглан қаласындағы тоғандардың бірі. Магвей облысының орталығы және екінші ірі қаласы – Магвей қаласы. Ең ірі қаласы – Пакокку. Магвей облысының маңызды қалалары: Магвей, Пакокку, Аунглан, Енангьяунг, Таунгдуингйи, Чаук, Минбу, Тхает және Гангау.

География

Магвей аймағы шамамен 18° 50' солтүстік ендік және 93° 47' мен 95° 55' шығыс бойлық аралығында орналасқан. Солтүстіктен Сагаинг облысы, шығыстан Мандалай облысы, оңтүстіктен Баго облысы, ал батыстан Рахин және Чин штаттарымен шектеседі.

Тарих

40 миллион жылдан астам уақыт бұрын алғашқы приматтардың қазбалары Магвей облысының Пакокку ауданындағы Пондаунг және Понья аймақтарында табылды, бұл үкіметті Мьянманы "әлемдегі адамзаттың туған отаны" деп жариялауға әкелді, бірақ бұл мәлімдемені антропологтар қолдамайды. Пю тайпасының ежелгі қаласы Пейктано мё, шамамен 2000 жыл бұрын салынған, Магвей облысының Таундуинги ауданында орналасқан. Магвей облысының тарихы Орталық Бирманың басқа облыстарының тарихын қайталайды. Магвей облысының ежелгі атауы Минбу облысы (немесе) Минбу провинциясы. Минбу облысы 3 ауданнан тұрды: Минбу, Тхейет және Енангьяунг аудандары. Оның орталығы Енангьяунг қаласы болды. 1950 жылы Чаук ауданы Мьиньян ауданынан Енангьяунг ауданына көшірілді. 1962 жылдың 2 наурызында генерал Не Вин басқарған әскерилер төңкеріс жасап Бирманы бақылауға алды, содан бері үкімет әскерилердің тікелей немесе жанама бақылауында болып келеді. 1974 жылы Бирма Одағының Социалистік Республикасының жаңа конституциясы қабылданды. Минбу облысының атауы Магвей облысы деп өзгертілді және Енангьяунг ауданы таратылды. Магвей ауданы 6 қалашықтан құрылды. Пакокку таулы аймақтары (немесе) Пакокку провинциясы таратылып, Пакокку ауданы Магвей облысына, ал Миндат ауданы Чин штатына қосылды. Содан кейін Магвей облысы 4 ауданға бөлінді: Магвей ауданы, Минбу ауданы, Тхейет ауданы және Пакокку ауданы. Оның орталығы Енангьяунгтан Магвейге көшірілді. 1996 жылдың 4 сәуірінде Пакокку ауданы екі ауданға бөлінді: Пакокку ауданы және Гангау ауданы. Қазіргі уақытта Магвей облысында барлығы 5 аудан және 25 қалашық бар.

Әкімшілік бөлімшелер

Магвей аймағының аудандары – Магве, Минбу, Тает, Пакокку және Гангау, құрамында 25 қалашық және 1696 ауылдық округ бар. Оның астанасы Магве (2020 жылғы қалалық халқы 85 214 адамға бағаланған) және ең ірі қаласы Пакокку (2020 жылғы қалалық халқы 107 890 адамға бағаланған). Басқа да ірі қалалар: Аунглан (2020 жылғы қалалық халқы 52 431 адамға бағаланған), Енангьяунг (2020 жылғы қалалық халқы 49 938 адамға бағаланған), Таунгдуингйи (2020 жылғы қалалық халқы 47 739 адамға бағаланған), Чаук (2020 жылғы қалалық халқы 47 568 адамға бағаланған) және Минбу (2020 жылғы қалалық халқы 40 304 адамға бағаланған).

Сот жүйесі

Магвей аймағының жоғарғы соты 2014 жылғы Мьянма халық санағы мәліметтері бойынша, буддистер Магвей аймағы халқының 98,8% құрайды, бұл аймақтағы ең ірі діни қауымдастық. Кішігірім діни қауымдастықтарға христиандар (0,7%), мұсылмандар (0,3%), индуистер (0,1%) және анимистер (0,1%) жатады, олар Магвей аймағы халқының қалған бөлігін құрайды. Монахтардың көп бөлігі Тудхамма Никаясына (97%) жатады, одан кейін Швеггин Никаясы (2,4%) келеді, ал қалған монахтар басқа шағын монастырлық ордендерге жатады. Пьяйден Ньяунг У, Пакокку және Мьиньян темір жолы шығыс Магвей арқылы өтеді, ол астана Найпидау, Янгон және Мандалай қалаларымен байланысты. Бұл жол бойындағы Магвейдегі маңызды аялдамалар – Таунгдуингйи және Натмаук. Сонымен қатар, Иравади портынан солтүстікке қарай екі темір жол желісі бар: біреуі Сагаинг аймағындағы Чаунг У қаласына, екіншісі Мяинг және Кяу арқылы Мютта өзені аңғарына дейін. Магвейдің астанасында шағын коммерциялық емес әуежай бар, Магвей қаласына әуе көлігімен келу көбінесе Иравади өзені бойымен 113 км қашықтықтағы Ньяунг У қаласындағы Баган әуежайы арқылы жүзеге асырылады. Гангау, Кяукту, Пакокку және Паук қалаларында коммерциялық әуежайлар бар. 2002 жылдың мамыр айында Ресей Мьянмаға 10 мегаватттық ядролық реактор және аймақтағы екі зертхана салуға көмектесуге келісті. Басқа да өнеркәсіп салаларына цемент, мақта тоқу, темекі, темір және қола өндірісі жатады. Магвей аймағы көп мөлшерде тамаққа жарамды май және мұнай өндіреді, сондықтан ол "Мьянманың мұнай ыдысы" репутациясын алды. Пакокку Жоғарғы Мьянмадағы (Бірма) ең ірі күріш саудасы орталығы болып табылады. Ауыл шаруашылығы да маңызды сала, негізгі егістері – кунжут және жер жаңғағы. Сондай-ақ күріш, қарақұмық, жүгері, күнбағыс, бұршақ, дәнді дақылдар, темекі, пальма шырыны, чили, пияз және картоп та өсіріледі. Магвей аймағының танымал өнімдері – танака (Limonia acidissima) және фангар (Chebulic myrobalan) жемістері. Пакокку және Йенангьяунг қалаларында ғана өнеркәсіптік аймақтар бар.

Мьянманың жоғарғы бөлігіндегі ең үлкен күріш базары

Пакокку – Жоғарғы Мьянманың ең ірі күріш нарығы, себебі бұл аймақтың өзі күрішке мұқтаж, сонымен қатар күріш қажет ететін Чин штатына қақпа ретінде танылады. Пакоккуға келіп түсетін күріштің 70% Аяевади аймағынан (Мяунгмья, Хинтада және Мянанг) ал 30% Сагаинг аймағының Швебо және Йе У аудандарынан жеткізіледі. Пакокку нарығына келіп түсетін күріштің 20% Пакокку қаласының өзі тұтынады, ал қалған 80% басқа аудандардың нарықтарына жіберіледі. Көптеген сатып алушылар Мяинг, Есагё, Паук, Мьиньян, Калаймё және Чин штатынан келеді. Пакокку нарығындағы тұтынудың құрамы: жоғары сапалы күріш – 15%, орта сапалы күріш – 50%, төмен сапалы күріш – 35%. Шамамен 5 ірі күріш көтерме саудагері және 10 шағын көтерме саудагері бар. Ірі күріш саудагері күніне 500-ден 1500 қапқа дейін сатады, яғни жылына 180 000-ден 200 000 қапқа дейін (9 000 – 10 000 тонна) сатуға мүмкіндігі бар. Қуатты көлік инфрақұрылымы мен нарықтың өркендеуі күріш бағасын өте жоғары деңгейге көтереді. Осылайша, Пакоккудегі күріш нарығы Мандалай нарығынан екі есеге үлкен.

Ерекше жерлер

Мин Хла және Квей Чаунг бекіністері: Британдықтардың басып кіруіне қарсы тұру үшін салынған екі кеш Konbaung дәуірінің бекінісі. Біріншісі Минхла қаласында орналасқан, ал екіншісі Иравади өзенінің қарсы жағасында. Тихошин пагодасы: Пакоккудегі танымал будда пагодасы, оны Алангситу патша салған.