Кіріспе

Томас Эдмунд Дьюи (24 наурыз 1902 – 16 наурыз 1971) – 1943 жылдан 1954 жылға дейін Нью-Йорк штатының 47-ші губернаторы қызметін атқарған американдық заңгер және саясаткер. Ол 1944 және 1948 жылдары АҚШ президенті лауазымына Республикалық партияның үміткері болды, бірақ екіншісінде Гарри С. Трумэнға күтпеген жеңіліс тапты. Екі сайлауда алған 288 сайлаушы дауысымен Дьюи Вильям Дженнингс Брайаннан кейін президенттікке ие болмаған ең көп сайлаушы дауысына ие кандидаттардың арасында екінші орында тұрады. 1930 және 1940 жылдары Нью-Йорк қаласының прокуроры және округтік прокуроры ретінде Дьюи американдық мафияның және ұйымдасқан қылмыстың күшін шектеу үшін табандылық танытты. Ең әйгілі жағдайы – 1936 жылы мафияның бас көсемі Чарльз "Лакки" Лучаноны зорлықпен жезөкшелікке мәжбүр етуде айыптап соттады. Лучано 30 жылдан 50 жылға дейін түрмеге кесілді. Ол сондай-ақ тағы бір белгілі Нью-Йорк бандиті және контрабандисті Уэкси Гордонды салықтан қашу айыбымен соттады. Дьюи мафиози Датч Шульцті де ұстауға жақын болды, бірақ Шульц 1935 жылы Комиссия тапсырысымен өлтірілді; ол Дьюидің өміріне қол сұғуға тыйым салған Комиссияның бұйрығына бағынбаған еді. Дьюи 1940 және 1950 жылдары Огайоның консервативті сенаторы Роберт А. Тафтқа қарсы тұрған Республикалық партияның орталық фракциясын басқарды. Дьюи АҚШ-тың Солтүстік-Шығысындағы кәсіби және бизнес қауымдастығын қолдады, кейіннен ол Шығыс элитасы деп аталды. Бұл топқа Біріккен Ұлттар Ұйымын және коммунизм мен Кеңес Одағына қарсы Суық соғысты қолдаған интернационалистер кірді, сондай-ақ демократ Франклин Д. Рузвельт басшылығымен қабылданған әлеуметтік әл-ауқат реформаларының көп бөлігін қолдады. Дьюи 1943 жылдан 1954 жылға дейін Нью-Йорк штатының 47-ші губернаторы болды. 1944 жылы ол президенттікке Республикалық партияның үміткері болды, бірақ Рузвельттің төрт президенттік сайлауының ең тартысты сайлауында Франклин Д. Рузвельттен жеңілді. Ол 1948 жылы тағы да Республикалық партияның президенттікке үміткері болды, бірақ президент сайлау тарихындағы ең үлкен сенсациялардың бірінде президент Гарри С. Трумэнға жеңілді. Дьюи 1952 жылы Дуайт Д. Эйзенхауэрдің Республикалық партияның президенттік номинациясын жеңуіне үлкен үлес қосты, бұл жылы Эйзенхауэрге президенттік сайлауда жеңіске жетуге көмектесті. Ол сондай-ақ 1952 және 1956 жылдары Ричард Никсонды Республикалық партияның вице-президенттікке үміткері етіп таңдауда маңызды рөл атқарды. Ол Ұлы Ұрпақтың президенттікке бірінші ірі партиялық үміткері және 20 ғасырда туған алғашқы адам болды. Саяси карьерасын аяқтағаннан кейін Дьюи 1955 жылдан 1971 жылға дейін Нью-Йорктегі Дьюи Баллантайн заң фирмасында корпоративтік заңгер және аға серіктес болып жұмыс істеді. 1971 жылдың наурыз айында Флорида штатының Майами қаласында гольф ойнап демалып жүргенде жүрек талмасынан қайтыс болды. Нью-Йорктегі Сент-Джеймс епископальдық шіркеуінде өткен қоғамдық еске алу рәсімінен кейін Дьюи Нью-Йорктің Паулинг қаласындағы зиратқа жерленді.

Жас шағы мен отбасы

Дьюи Мичиган штатының Оуоссо қаласында туып өсті, онда оның әкесі, Джордж Мартин Дьюи, жергілікті газетті – «Оуоссо Таймс» газетін иеленді, өңдеді және жариялады. Оның анасы, Энни (Томас), оны «Матер» деп атады, ол ұлына «жалпы адамның ақыл-ойына және онымен қатар ақылдылығына деген құрметті» сыйлады. Сондай-ақ, ол ұлына «көптеген адамдар мақтаныш деп санайтын, кішкентай қаланың құндылықтарын, Шығысқа бару арқылы толығымен жойылмаған, жеңіске жетуді жеңілдетіп, жеңіліске мойынсынуды жеңілдететін пропорционалдылық сезімін» қалдырды. Бір журналист: «Бала кезінде ол орташа деңгейден жоғары көшбасшылық қабілет пен амбицияны көрсетті; он үш жасқа келгенде, оның жұмысында тоғыз басқа бала жұмыс істеді» деп атап өтті, ол Оуоссода газеттер мен журналдар сатты. Жоғары сыныпта оқу кезінде ол сынып президенті болды және мектеп жылнамасының бас редакторы қызметін атқарды. Жылнамадағы оның ағалық сөзінде «Мемлекетті басқару үшін кеңес залында алғашқы, және әрқашан пікірталас тілінде бірінші» деп жазылған, ал бір өмірбаяны «оның санасының ең ерте кезінен бастап пікірталасқа бейімділігі болғанын» жазды. Мичиган университетінде оқып жүргенде Дьюи Phi Mu Alpha Sinfonia ұлттық музыкалық ерлер бауырластығына қосылды және Glee клубының мүшесі болды. Овоссода өскен кезінде ол Христос епископ шіркеуінің хорында әнші болды. Ол қысқа уақытқа кәсіби әнші болуды ойлады, бірақ уақытша кеуде ауруы осындай мансаптың қауіпті екеніне көндіргеннен кейін бұл идеядан бас тартты. Содан кейін ол заңгер мамандығын таңдады. Ол сондай-ақ университет студенттік газеті «The Michigan Daily» үшін жазды. 1928 жылдың 16 маусымында Дьюи Франсис Айлин Хаттқа үйленді. Олар 1923 жылы Чикагода танысты, ол кезде Дьюи Перси Ректор Стивенс ұсынған жазғы курста ән сабақтарын алды, ал Хатт оның хатшысы болып жұмыс істеді. Олардың екі ұлы болды: Томас Э. Дьюи және Джон Мартин Дьюи. Дьюи көп жылдар бойы Нью-Йоркте прокурор және округ прокуроры болып қызмет еткенімен, 1939 жылдан бастап өмірінің соңына дейін оның үйі Нью-Йорк қаласынан солтүстікке қарай 105 шақырым жерде орналасқан Паулинг қаласына жақын орналасқан «Дапплемер» деп аталатын үлкен шаруашылық болды. Биограф Ричард Нортон Смиттың айтуынша, Дьюи «Дэпплемерді басқа ешбір жерден артық жақсы көрді», және Дьюидің бірде «Мен аптасына бес күн бес түн ат сияқты жұмыс істеймін, демалыс күндері ауылға бару мүмкіндігі үшін» деген сөзі келтірілген. 1945 жылы Дьюи журналиске «Менің шаруашылығым – менің тамырым, бұл елдің жүрегі – ауылдағы шағын қала» деп айтты. Дапплемер Квакер Хилл деп аталатын тығыз байланыстағы ауылдық қауымдастықтың бір бөлігі болды, ол көрнекті және жақсы жағдайға ие адамдар үшін тыныс алатын орын ретінде танымал болды. Квакер Хиллдегі Дьюидің көршілерінің арасында әйгілі репортер және радио хабаршысы Лоуэлл Томас, пастор Норман Винсент Пил және CBS News-тің аңызға айналған журналисі Эдвард Р. Мэрроу болды. Губернатор болып өткен он екі жылында Дьюи Нью-Йорктегі Рузвельт қонақ үйінің 1527-ші нөмірінде тұратын және жұмыс істейтін болды. Дьюи өмір бойы епископ шіркеуінің белсенді мүшесі болды. Дьюи өмір бойы республикашыл болды, ал 1920-1930 жылдары Нью-Йоркте партиялық жұмыскер болды, ақырында 1931 жылы Нью-Йорк Жас республикашыл клубының төрағасы болды. 1946 жылы неге республикашыл болғанын сұрағанда, Дьюи былай деп жауап берді: «Менің ойымша, республикашыл партия – бұл құзыретті адамдардың қолына дұрыс үкіметті әкелудің ең жақсы құралы және осылайша біздің бостандықтарымызды сақтау. Бірақ мен республикашыл болғаныма тағы бір себеп бар. Мен осылай тудым». Осы рөлде ол 1930 жылдардың басында контрабандашы Уэкси Гордонды қудалаған кезде алғаш рет танымал болды. Дьюи федералды прокурор ретінде қылмыстардың егжей-тегжейін жақсы есте сақтау арқылы куәларды жаңылыстырды; штат прокуроры ретінде ол дәлелдерді жинау үшін телефон тыңдауларын қолданды (ол кезде 1928 жылғы Олмстед пен АҚШ арасындағы істе мүлдем заңды болды), соңғы мақсаты бүкіл қылмыстық ұйымдарды құлату болды.

Арнайы прокурор

1935 жылы Нью-Йорк округінің (Манхэттен) губернаторы Герберт Х. Леман оны арнайы прокурор етіп тағайындаған кезде Дьюи танымал болды. "Төрешілер алқасы" мүшелерінің бірі аудан прокуроры Уильям Додж ұйымдасқан қылмыс пен саяси жемқорлыққа қарсы тиісті шаралар қабылдамайды деп шағымданған. Леман партиялық бейтараптылықты сақтау үшін төрт көрнекті республикашылдан арнайы прокурор болып жұмыс істеуді сұрады. Барлығы бас тартты және Дьюиді ұсынды. Дьюи белсенді түрде жұмысты бастады. Ол 60-тан астам көмекші, тергеуші, сот хатшысы, стенограф және кеңсе қызметкерін жұмысқа алды. Нью-Йорк қаласының мэрі Фиорелло Х. Ла Гардия Дьюидің кеңсесіне 63 полицейден тұратын арнайы топты жіберді. Дьюидің басты нысаны – ұйымдасқан рэкет: ірі қылмыстық кәсіпорындар, әсіресе қорқыту, "сандар ойыны" және жезөкшелік. Бір жазушы былай деді: "Дьюи өте әсерлі көрсетілім ұйымдастырды. Жасырын орындар, тыңдалған телефондар және басқа да құрал-жабдықтар танымал болды. Ол өзінің замандастарының ішінде [Чарльз] Линдбергтен басқа ешкімге ұқсамайтын халық аңызына айналып, ұлттық батыр атанды. Оның ең көп қызығушылық тудырғаны – американдықтардың нәтижеге деген сүйіспеншілігі болды. Адамдар оның амалдарынан гөрі нәтижелеріне көбірек мән берді. Бұл құпияның кілтін бір сөзбен түйіндеуге болады: адалдық. Дьюи адал болды". Оның ең үлкен жетістіктерінің бірі – гангстер Датч Шульц, оған қарсы федералды және штаттық прокурор ретінде күресті. Шульцтің алғашқы соты нәтижесіз аяқталды; екінші сотынан бұрын Шульц сотты Нью-Йорк штатының Малоне қаласына көшірді, содан кейін қала тұрғындарының көңілін қайырымдылық шаралары арқылы жеңіп алды, сол себепті сот кезінде қазылар алқасы оны кінәлі деп таба алмады, оны тым жақсы көріп, жазалауға келмейтін болды. Дьюидің заңгерлер тобы Лакки Лучаноға көшті. Прокурордың көмекшісі Юнис Картер жезөкшелікпен айналысатын рэкетті тергеумен айналысты. Ол Нью-Йорк қаласының аймағындағы 80 жезөкшелік үйін тінту жасап, жүздеген жезөкшелерді және "мадамдарды" қамауға алды. Картер осы әйелдердің көпшілігімен сенімді қарым-қатынас орнатты және олардың көмегімен тұтқындалған жезөкшелердің көпшілігі – кейбіреулері мафиялық қарақшылардың зорлық-зомбылық көрсеткенін айтты – түрмеден құтылу үшін куәлік беруге дайын болды. Үшеуі Лучаноны Нью-Йорк және Нью-Джерси аймағындағы ұйымдасқан жезөкшеліктің басқарушысы ретінде көрсетті – бұл Америка тарихындағы ең ірі жезөкшелік желілерінің бірі. 1937 жылдың қаңтар айында Дьюи Нью-Йорктегі құс саудасының жетекшісі Тутси Гербертті талан-таражға салу үшін сотқа берді. Оның үкімді қабылдағаннан кейін Нью-Йорктегі құс базарлары "қалыпқа келді, ал Нью-Йорк тұтынушылары 1938 жылы ғана 5 миллион доллар үнемдеді". Сол айда Дьюи, оның қызметкерлері және Нью-Йорк полициясы бірқатар рейдтер жүргізіп, 65 Нью-Йорк жетекші операторларын түрлі рэкеттерге қатысқандары үшін, соның ішінде нан пісіру, сандық рэкет және мейрамханалық рэкеттер үшін қамауға алды. The New York Times Нью-Йорк рэкеттерінің "көкөлең үкіметін" жойғаны үшін Дьюиді мақтаған редакциялық мақала жариялады, ал The Philadelphia Inquirer "Егер сіз Дьюиді қоғамдық батыр №1 деп ойламайсыз, онда ол жаңалықтарда көрсетілген сайын еститін алғыс айтуларын тыңдаңыз" деп жазды. 1936 жылы Дьюи Нью-Йорктің жүз жылдық қауымдастығының алтын медалін "Нью-Йорк қаласына ерекше үлес қосқаны үшін" алды.

Манхэттен округінің прокуроры

1937 жылы Дьюи Нью-Йорк округінің округтік прокуроры (Манхэттен) болып сайланды, Додж қайта сайлауға түспеуге шешім қабылдағаннан кейін демократ үміткерді жеңді. Дьюи округтік прокурорлыққа соншалықты танымал болғандықтан, «Бруклиндегі сайлау комиссиялары сайлау учаскелеріне «Дьюи осы округте сайланбайды» деген үлкен жарнамалар іліп қойды». Прокурор ретінде Дьюи Нью-Йорк қор биржасының бұрынғы президенті Ричард Уитниді жемқорлық үшін сәтті соттап, айып тақты. Уитниге бес жыл түрме жазасы берілді. Дьюи сондай-ақ Таммани Холлдың саяси көшбасшысы Джеймс Джозеф Хайнсты рэкеттің он үш баптары бойынша соттады. Хайнсты соттағаннан кейін жақсы жариялылық алғаннан соң, 1939 жылғы мамырдағы Gallup сауалнамасы Дьюиді 1940 жылғы республикалық президенттік үміткерлікке басты үміткер ретінде көрсетті және оған 1940 жылғы президенттік сайлауда президент Франклин Д. Рузвельтке қарағанда 58%-ға 42% артықшылық берді. 1939 жылы Дьюи американдық нацистік көшбасшы Фриц Юлиус Кунды жемқорлық үшін соттап, оның ұйымын әлсіретті және Екінші дүниежүзілік соғыста нацистік Германияны қолдау мүмкіндігін шектеді. Округтік прокурор болып қызмет еткен төрт жыл ішінде Дьюи және оның командасы сотқа келген күдіктілердің 94 пайызын айыптауға қол жеткізді, Алдау, рэкет және кәмелетке толмағандарды ұстау бөлімдерін құрды және өрт қауіпсіздігі нашар үйлерге қатысты тергеу жүргізді, нәтижесінде бір жылдың ішінде олардың саны «13 000-нан 3 500-ге дейін» азайды. 1942 жылы округтік прокурорлық қызметтен губернаторлыққа үміткер болып кеткен кезде Дьюи: «Жоғары лауазымдарда адал үкіметтің де жақсы саясат болатыны белгілі болды. Мен республикалық ұрыларды демократтардан кем көрмеймін» деді. 1930 жылдардың соңында Дьюидің ұйымдасқан қылмысқа қарсы күрестегі табысы, әсіресе Лакки Лучаноны соттауы оны ұлттық сенімге ие тұлғаға айналдырды. Оның «Гангбастер» лақап аты 1930 жылдардағы оның мафияға қарсы күресіне арналған «Gang Busters» радиосериясында қолданылды. Голливуд студиялары оның ерліктеріне шабыттанған бірнеше фильм түсірді; «Белгіленген әйелде» Хэмфри Богарт Дьюи сияқты прокурор, ал Бетт Дэвис «қыз» рөлінде ойнады, оның куәлігі мафия басшысын соттауға көмектеседі. Сол кездегі танымал әңгімеде, мүмкін, шындықтан алыс болса, бір қыз әкесіне жаңбырды тоқтату үшін Құдайға шағымдануға сұрайды. Әкесі «Құдайды сотқа беріп жеңе алмайсың» десе, қыз: «Дьюи менің адвокатым болса, жеңе аламын» деді.

Нью-Йорк губернаторы

1984 жылы журналистер Нил Пирс және Джерри Хагстром Дьюидің губернаторлығын былай деп қорытындылады: "таза әкімшілік шеберлігі тұрғысынан ХХ ғасырдың Томас Э. Дьюиден асып түсетін губернаторды ойлау қиын. Нью-Йорк штатының жүздеген мыңдаған жасөспірімдері мемлекеттік университет құрудағы көшбасшылығы үшін Дьюиге алғыс айтады. Нью-Йоркте туберкулезді дерлік жоқ қылған белсенді денсаулық сақтау бағдарламасы жүзеге асырылды, жол құрылысы қарқынды жүргізілді және штаттың психикалық денсаулық сақтау бағдарламасы толыққанды қайта ұйымдастырылды." Дьюи сонымен қатар, оған Нью-Йорк штатының саясатына үстемдік етуге және ұлттық саясатқа ықпал етуге мүмкіндік берген қуатты саяси ұйым құрды.

Сайлаулар

1938 жылы Нью-Йорк республикалық партиясының төрағасы Эдвин Джекл, демократ Герберт Х. Леманға қарсы Нью-Йорк губернаторы лауазымына Дьюиді кандидат ретінде таңдады. Дьюидің жасы 36-ға ғана толған еді. Ол сайлау кампаниясын Нью-Йоркте ұйымдасқан қылмысқа қарсы күресте танымал прокурор ретіндегі қызметіне негіздеді. Жеңілгеніне қарамастан, Дьюидің танымал Леманға қарсы күтпеген үлкен нәтижесі (ол тек 1,4% айырмамен жеңілді) оған ұлттық саяси назар аударды және 1940 жылғы республикалық президенттік үміткерлігінде алдыңғы қатарға шығарды. Джекл Дьюидің саяси мансабының соңына дейін оның басты кеңесшісі және ұстазы болды. 1942 жылы Дьюи қайтадан губернаторлыққа кандидат болып, демократ Джон Дж. Беннетт-ке, штаттың кешіп отырған бас прокурорына үлкен артықшылықпен жеңіске жетті. Беннетті Америка Еңбек партиясы қолдамады, ал олардың үміткері Дин Альфандж дауыстардың шамамен 10 пайызын алды. Аталған партия қазіргі орынбасар губернатор Чарльз Полеттіні қолдады, бірақ ол Дьюидің серігі Томас У. Уоллеске шамалы айырмамен жеңілді. 1946 жылы Дьюи сол кезге дейін штаттағы ең үлкен айырмамен, шамамен 700 000 дауыспен қайта сайланды. 1950 жылы ол 572 000 дауыспен үшінші мерзімге сайланды.

Саясат

Есімде қалғандай, "ерекше үйлесім, төлем жасауға дайын либерал және мейірімді консерватор" деп сипатталатын және әдетте адал және өте тиімді губернатор саналатын Дьюи білім беруге мемлекеттік көмекті екі есеге арттырды, мемлекеттік қызметкерлердің жалақысын көтерді және мемлекеттік қарызды 100 миллион доллардан астамға азайтты. Ол өзінің бағдарламасын "төлем жасауға дайын либерализм – үкімет бір уақытта прогрессивті де, тұрақты да болуы мүмкін" деп атады. Сонымен қатар, ол 1945 жылғы Айвс-Куинн заңын қабылдады, ол елдегі жұмысқа орналасуда нәсілдік дискриминацияға тыйым салған алғашқы штаттық заң болды. Губернатор ретінде Дьюи Нью-Йорк штаты университетін құру туралы заңға қол қойды. 1943 жылы губернаторлыққа келгеннен кейін көп ұзамай Дьюи кейбір мемлекеттік қызметкерлер мен мұғалімдердің жылына небәрі 900 доллар төмен жалақы алып отырғанын білді, бұл оны мемлекеттік қызметкерлер мен мұғалімдерге "көп көлемде, кейбіреулері 150%-ға дейін" жалақыны көтеруге итерді. Дьюи сондай-ақ көптеген мемлекеттік мекемелерді оңайлатып, біріктірді, осылайша олардың тиімділігін арттырды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Нью-Йорктегі құрылыс шектеулі болғандықтан, Дьюи өзінің "Соғыстан кейінгі қайта құру қорына" 623 миллион долларлық бюджеттік артық қаражатты жинақтауға мүмкіндік алды. Бұл қор ақыры штаттың психикалық денсаулық сақтау жүйесінде 14 000 жаңа төсек, 30 000 отбасыға қоғамдық тұрғын үй, 34 миллион ағаш отырғызу, судың ластануына қарсы бағдарлама, шалаптарды тазалау және "үлгілі ветерандар бағдарламасын" қаржыландыруға мүмкіндік берді. Оның губернаторлық кезеңі "жеке секторға қатысты [демократтық] ізашарларына қарағанда әлдеқайда ыңғайлы" болды, өйткені Дьюи "Empire State-ке жаңа бизнес пен туристерді тарту, соғыс уақытындағы өркендеуден ауысуды жеңілдету және әсіресе шағын бизнесмендерді федералдық реттеулер мен шектеулердің қиындықтары арқылы өткізу" үшін штаттық сауда департаментін құрды. Балаларға қарау орталықтары аналарға соғыс уақытындағы өндіріске қатысуға мүмкіндік берді. Штат Ланхэм заңы бойынша қаржы ала алмаған жергілікті қауымдарға қаржыландыруды қамтамасыз етуге мәжбүр болды. Әр түрлі азаматтық және әлеуметтік топтардың көмегімен жұмыс істейтін аналар қаржыландыруды сақтап қалу үшін күрессе де, балаларға қарау мекемелеріне федералдық қолдау уақытша деп есептелді және 1946 жылдың 1 наурызында тоқтатылды. Нью-Йорк штатының балаларға қарауға көмек көрсетуі 1948 жылдың 1 қаңтарында аяқталды. Дьюидің өмірбаянын жазған автор Дьюи туралы "Шын мәнінде ол консерватор болды", бірақ "ол сонымен қатар реалист те болды" деді.

1944 жыл

Дьюидің сыртқы саясаттағы ұстанымы 1940 жылдары өзгерді; 1944 жылға қарай ол интернационалист және Біріккен Ұлттар Ұйымы сияқты жобаларды қолдаушы деп есептелді. Дьюи мен Роберт А. Тафт арасындағы алғашқы қақтығыс 1940 жылы болды. Тафт өмір бойы араласпаушылық көзқарасын және экономикалық консерватизмін сақтап, 1940-шы және 1950-ші жылдардың басында Республикалық партияны бақылау үшін Дьюидің басты қарсыласы болды. Дьюи шығыс штаттарындағы орташа республикашылдардың көшбасшысы болды, ал Тафт Орта Батыс штаттарының көп бөлігінде үстемдік құрған консервативті республикашылдардың көшбасшысы болды. 1944 жылы Дьюи Республикалық партияның президенттікке үміткері болуға басты үміткер болды. 1944 жылдың сәуірінде ол Висконсин штатындағы маңызды алғашқы сайлауда жеңіске жетті, онда ол Венделл Уилкиді және Миннесотаның бұрынғы губернаторы Гарольд Стассенді жеңді. Уилкидің Висконсиндегі нашар көрсеткіші оны жарыстан шығуға мәжбүр етті және ол сол жылы қайтыс болды. 1944 жылғы Республикалық конвенцияда Дьюидің басты қарсыластары – Стассен және Огайо губернаторы Джон У. Брикер – екеуі де бас тартып, Дьюиге дерлік бірауыздан қолдау көрсетілді. Дьюи кейін Тафттың қолдауымен Брикерді өзінің вице-президенттікке үміткер етті. Осылайша Дьюи 20 ғасырда туған алғашқы президенттікке үміткер атанды. 2021 жылға қарай ол Республикалық партияның ең жас президенттік үміткері де болды. Жалпы сайлау науқанында Дьюи президент Рузвельттің «Жаңа келісім» бағдарламаларындағы тиімсіздіктерге, сыбайлас жемқорлыққа және коммунистік ықпалға қарсы күресті, бірақ әскери және сыртқы саясат бойынша пікірталасқа түсуден аулақ болды. Дьюи Рузвельттің Перл-Харборға шабуыл туралы бұрыннан білгенін және оған жол бергенін айтуды жоспарлаған, сондай-ақ: «Оны қайта сайлаудың орнына импичмент жасау керек» деген пікірді білдіруді ойлады. Бұл айыптау АҚШ-тың жапон әскері әлі де қолданып жүрген «Пурпурлы кодты» бұзғаны туралы құпия фактіге сілтеме жасаған болар еді. Дьюи соңында Армия штабының бастығы Джордж Маршаллдың бұл тақырыпқа тиіспеу туралы кеңесіне көнді. Маршалл сол жылдың қазан айының соңында Гарри Хопкинске бұл туралы хабарлады, ал Хопкинс кейін президентке айтты. Рузвельт «Дьюи саяси мақсаттар үшін жауларға құпия және маңызды ақпаратты бермейді» деп түсіндірді. Науқан барысында Рузвельт Дьюиге жапондық теңіз кодын бұзу сияқты соғыс туралы ақпаратты алғаш рет берді. Бұл оппозициялық президенттік үміткерге президенттік әкімшіліктен брифинг алғаш рет берілген жағдай болды. Трумэннің аяқталған танымалдығы және Демократиялық партияның үш бағытқа бөлінуі (солшыл Генри А. Уоллес және оңтүстік сегрегационисті Стром Турмонд үшінші партиядан үміткерліктері) Дьюидің жеңілмейтінін көрсетті, тіпті республикашылдардың жеңу үшін тек үлкен қателер жасаудан аулақ болу керек деп сендірді. Осы кеңеске сәйкес, Дьюи қауіпсіздікке баса назар аударып, жалпылама сөздермен сөйледі, даулы мәселелерден аулақ болды және президенттік лауазымда не істеуге жоспарлағаны туралы нақты айтпады, оның сөздері партиялық емес және оптимистік мәлімдемелермен немесе ашық шындықтармен толы болды, соның ішінде әйгілі цитата: «Сіздің болашағыңыз әлі алда екенін білесіз». Луисвилл курьер журналының редакторы былай деп қорытындылады: Болашақтағы ешбір президенттік үміткер оның төрт негізгі сөйлеуін осы төрт тарихи сөйлемге дейін қысқарта алмайды: Ауыл шаруашылығы маңызды. Біздің өзендеріміз балыққа толы. Еркіндіксіз бостандық болмайды. Біздің болашағымыз алда. Дьюидің осындай сақтықпен, түсініксіз науқан жүргізуінің тағы бір себебі 1944 жылы президенттікке үміткер болған кездегі тәжірибесі болды, онда Дьюи Рузвельттің өзін партиялық, сөздік «қаралау» шайқасына тартуына жол бергенін сезінді және бұл оған дауыс шығынға ұшыратқанына сенді. Сондықтан 1948 жылы Дьюи мүмкіндігінше партиялық емес көрінуге және қарсыласына назар аудармай, өзінің науқанының оң жақтарын атап көрсетуге көндірілді: бұл стратегия толығымен сәтсіздікке ұшырады, өйткені ол Трумэннің Дьюиді қайта-қайта сынға алуға және мазақ етуге мүмкіндік берді, ал Дьюи Трумэннің ешқандай сын-пікіріне жауап бермеді. Дьюи 80-ші конгресстегідей консервативті болмаса да, бұл қауымдастық проблемалық болып шықты, өйткені Трумэн Дьюиді «еш нәрсе істемейтін» конгресске байланыстырды. Науқан соңына қарай Дьюи Трумэннің сын-пікірлеріне тікелей жауап беру үшін, одан да агрессивті стильді қабылдауды ойлады, тіпті бір күні кешке ол өз көмекшілеріне сөйлеу жобасын «жарып тастап», оны Демократиялық билетке қатысты сынға тартуды қалайтынын айтты. Алайда, оның басты кеңесшілерінің көбі тактиканы өзгертудің қателік екенін әңгімеледі. Дьюидің әйелі Фрэнсис күйеуінің тактиканы өзгертуіне қарсы болды, оған: «Егер сіз осы сөйлеу жобасын [жобасын] жарып тастамауыңызды көру үшін мен түгел түн бойы ояу болуым керек болса, мен боламын» деді. Чикаго Daily Tribune сайлаудан кейін «Дьюи Трумэнды жеңді» деген мақала жариялады, Трумэн жеңіске жеткенін көрсеткен нәтижелер шыққанша 150 000 данасын басып шығарды. Дьюи дауыс берушілердің 45,1% -ын, ал Трумэн 49,6% -ын алды. Сайлау коллегиясында Дьюи 189 сайлау дауысымен 16 штатты жеңді, Трумэн 303 сайлау дауысымен 28 штатты жеңді, ал Турмонд төрт штатты (оңтүстікте) 39 сайлау дауысымен жеңді. Дьюидің науқанына тоқталар болсақ, оның биографы «Дьюи өнеркәсіптік Солтүстік-Шығысты шарпып, ірі қалалардағы демократтардың үлесін үштен біріне дейін азайтты, Оңтүстікте Герберт Гуверден кейінгі кезде жақсы көрсетті және де бәрібір шешулі түрде жеңіліске ұшырады» деп жазды. Сайлаудан кейін Дьюи баспагер Генри Люсқа «Сіз фигураларды қашан болса да санап шыға беріңіз, олардың барлығы біз 1944 жылы алған шаруашылық дауысын жоғалтқанымызды және осының нәтижесінде сайлауды ұтып алғанымызды көрсетеді» деді. Оның биографы Дьюи «кейін көп жылдар бойы 1948 жыл туралы ештеңе айтпады. Бұл тозаңды сарайдағы құлыпталған бөлме сияқты болды, соның иесі ешқашан кірмеді – ол науқан кезіндегі Альбани кеңесшілерінің бірауыздан қолдауына қызығушылық танытпады, өзінің сезіміндегі құлдырауды байқағанда соңғы сауалнама жасауды қалағанын өкінді және «сол Трумэн ібілісінің» шаруалардың жаңа депрессияға қатысты қорқуын табысты пайдаланғанына наразы болды». Дьюи мен оның кеңесшілерінің президенттікке өтуге қатысты сайлау алдындағы жоспарлауы 1948 жылы бұрынғы сайлау айналымдарына қарағанда әлдеқайда кеңейтілді, соның ішінде Дьюидің әлеуетті кабинет мүшелерін таңдауы да болды. Бұл күш-жігер Дьюи жеңілгеннен кейін күлкіге ұшырағанымен, сайлау алдындағы өту жоспарлауы кейіннен стандартты тәжірибеге айналды. Дьюи Калифорния сенаторы Ричард Никсонның Эйзенхауэрдің вице-президенттікке үміткері болуына көмектесуде маңызды рөл атқарды. Эйзенхауэр сол жылы президенттікке жеңгеннен кейін Дьюидің жақын көмекшілері мен кеңесшілерінің көптегені Эйзенхауэр әкімшілігінде жетекші лауазымдарға ие болды. Олардың арасында Герберт Браунелл, Эйзенхауэрдің Бас прокуроры; Джеймс Хагерти, Ақ үйдің баспасөз хатшысы; және Джон Фостер Даллес, Эйзенхауэрдің Мемлекеттік хатшысы болды. Дьюидің Эйзенхауэрді президенттікке ұсыну үшін күш салған кезде ол өзінің екі вице-президенттік үміткерімен келіспеушілікке тап болды. 1948 жылғы вице-президенттік үміткер Уоррен президенттікке үміткер болды, ал 1944 жылғы вице-президенттік үміткер Джон У. Брикер Тафтты қолдады.

Роберт А. Тафтпен бәсекелестік

Дьюидің өмірбаясын жазған Ричард Нортон Смит: "Бұл екі жауынгер он бес жыл бойы саяси соғыс жүргізді. Олардың даулары шығыс пен орталық батысты, қала мен ауылды, интернационалистер мен оқшаулаушыларды, прагматикалық либералдар мен принципті консерваторларды қарама-қарсы қойды. Әрқайсысы өзін болашақтың нағыз өкілі деп санады, ал екіншісін саяси еретик деп айыптады". 1949 жылы сөйлеген сөзінде Дьюи Тафт пен оның жақтастарын сынға алып, "біздің партиямызда ауыл шаруашылығы өнімдеріне баға қолдауын, жұмыссыздыққа байланысты төлемдерді, зейнетақыны, шалаптарды жоюды және басқа да әлеуметтік бағдарламаларды адал түрде қарсылық білдіретін жақсы, жоғары саналы патриоттар бар. Бұл адамдар еркін нарыққа сеніп, тоғызыншы ғасырдың қателікпен «жақсы ескі күндері» деп аталатын кезеңге құштарлықпен қарап тұрады. Егер сағатты кері қайтаруға бағытталған осындай әрекеттер жалғаса берсе, онда Республикалық партияны елдегі ең өлі құстың орнына көмуге дайын болыңыз". Ол сондай-ақ, мұндай әлеуметтік бағдарламаларға қарсы шыққандардың "қалыпты американдық қауымдастықта сайлауға түсіп, оларға не болатынын көруі керек" деді. Бірақ олар мұны республикашыл ретінде істемеуі керек". Сөйлеген сөзінде Дьюи Республикалық партияның әлеуметтік прогреске "әр адамның құқығы кеңейтілген, өркендеген, бәсекелестік жеке кәсіпкерлік жүйесінде сенедінiн, біз ұлтты тамақ немесе отын, баспана немесе жұмыс табу мүмкіндігін американдықтарға айтуға билігі бар кез келген топтың қолына беруге қарсымыз" деп қосты. Дьюи «икемді капитализм» деп атаған нәрсеге сенді және "қазіргі заманда адамның қажеттіліктері жеке бостандықпен үйлесетін экономикалық қауіпсіздікті де қамтиды" деп мәлімдеді. Тафт пен оның жақтастары Дьюидің саясатын либералдық «маған да керек» немесе «Рузвельттің мұрагерлерін озуға жасалған бекергі әрекет» деп сынағанда, Дьюи өзінің Авраам Линкольн және Теодор Рузвельт сияқты республикашылдардың дәстүрін жалғастырып жатқанын және "антимонополиялық заңдар мен теміржолдарды мемлекеттік реттеу сияқты консервативтік реформалар капиталистік жүйеге жеке бастама мен қоғамдық сананы біріктіре отырып, халықтың адалдығын сақтады" деп жауап берді.

Кейінгі мансап

1953 жылдың мамыр айында губернатор Дьюи Мемлекеттік қауіпсіздік бөлімінің қауіпсіздік және апаттарды алдын алу бюросына көмектесу үшін тоғыз мүшеден тұратын кеңес құрды және Эдвард Бертон Хьюзді (Нью-Йорк штатының қоғамдық жұмыстар жөніндегі орынбасары) төраға етіп тағайындады. Кеңес апаттарды алдын алу саясатын және бағдарламаларын әзірлеу үшін құрылды. Дьюидің Нью-Йорк губернаторы ретіндегі үшінші мерзімі 1954 жылдың соңында аяқталды, содан кейін ол мемлекеттік қызметтен зейнетке шығып, Дьюи Баллантайн заң фирмасына қайта оралды, бірақ Республикалық партиясының артындағы ықпалды тұлға болып қала берді. 1956 жылы Эйзенхауэр екінші мерзімге кандидат болмауды ойластырғанда, ол Дьюиді өзінің ізбасары ретінде ұсынды, бірақ партия басшылары Дьюиге тағы да кандидаттықты сеніп тапсырмауға ниетті екенін көрсетті, соңында Эйзенхауэр қайта сайлануға түсуді шешті. Дьюи сол жылы Эйзенхауэрді Никсонды өзінің серігі етіп қалдыруға көндіруде де маңызды рөл атқарды; Эйзенхауэр Никсонды республикалық тізімнен алып тастап, одан кем партиялық және даулы адамды таңдауды қарастырды. Алайда Дьюи Никсонды тізімнен шығару республикалық сайлаушыларды ашуға алып келеді, ал Эйзенхауэр демократтардан аз дауыс алады деп мәлімдеді. Дьюидің аргументтері Эйзенхауэрді Никсонды тізімде қалдыруға көндірді. 1960 жылы Дьюи Никсонның демократ Джон Ф. Кеннедиге қарсы президенттік науқанына белсенді қолдау көрсетті. Дьюи Нью-Йорк губернаторы үшін төрт науқанында да Нельсон Рокфеллерді ашық қолдады, сондай-ақ 1964 жылы Аризона сенаторы Барри Голдуотерге қарсы республикалық президенттік номинацияға үміткер болған Рокфеллерді қолдады, бірақ жеке түрде Рокфеллердің губернатор ретіндегі "сараңдық" әдістеріне алаңдаушылық пен наразылық білдірді және бір рет оған "Мен сені жақсы көремін, Нельсон, бірақ мен сені қарыздай ала алмаймын" деді. 1968 жылы Рокфеллер де, Никсон да республикалық партияның президенттік номинациясы үшін күрескенде, Дьюи ашық түрде бейтарап болды, бірақ "жақын достарының айтуынша, ол Никсонды жақтады". 1960 жылдарға қарай консервативті қанаттың Республикалық партия ішіндегі билігі күшейгенде, Дьюи партиялық мәселелерден көбірек алшақтады. 1964 жылы республикашылар консервативті сенатор Голдуотерді президенттікке ұсынғанда, Дьюи тіпті Сан-Францискодағы Республикалық конвентке қатысудан бас тартты; бұл 1936 жылдан бері өткізіп алған алғашқы Республикалық конвент болды. Дегенмен ол сайлауда Голдуотерді президенттікке қолдады. Өмірінің көп бөлігін Республикалық партиямен байланысты болғанмен, Дьюи демократ сенаторы Хьюберт Х. Хамфридің жақын досы болды және 1964 жылы Хамфриге вице-президенттікке демократтардың кандидаттығына ие болуға көмектесті, президент Линдон Джонсонға партиялық конвентте Роберт Ф. Кеннедиді Джонсонның серігі етіп сайлауға тырысқан Кеннедидің адал жақтастарының күшін тоқтату жолдарын кеңес берді. 1960 жылдардың ортасында президент Джонсон Дьюиді бірнеше үкіметтік комиссияларға, әсіресе ұлттық қылмыс комиссиясына қатысуға көндіруге тырысты, оны Джонсон Дьюидің төрағалық етуін қалады. 1968 жылы Никсон президенттікке жеңіп алғаннан кейін, Дьюиге кабинеттік лауазым немесе АҚШ Жоғарғы Сотының құрамына орын ұсынылатыны туралы әңгімелер тарады. Алайда Дьюи мемлекеттік қызметке қайта оралу туралы барлық ұсыныстарды қабылдамады, оның орнына өте табысты заң фирмасына назар аударуды жөн көрді. Дьюиге АҚШ-тың Бас судьясы лауазымы екі рет ұсынылды, алғаш рет 1953 жылы Дуайт Д. Эйзенхауэр, ал екінші рет 1969 жылы Ричард Никсон ұсынды. 1948 жылғы науқаннан екі жыл өткен соң Гарри С. Трумэн Дьюиге АҚШ-тың Ұлыбританиядағы елшісі лауазымын ұсынды. Алайда ол ұсыныстан бас тартты.

Өлім

Дьюидің әйелі Фрэнсис 1970 жылы шілдеде, емделгеніне алты жыл өткен соң қайтыс болды. Сол жылы ол актриса Китти Карлайлмен кездесуін бастады, тіпті некеге тұру мүмкіндігі де талқыланды. 1971 жылы 15 наурызда Дьюи досы Дуэйн Андреас және тағы басқалармен бірге Флорида штатының Майами қаласына қысқаша гольф ойнауға сапар шекті. Келесі күні, бейсбол жұлдызы Карл Ястремскимен гольф ойнағаннан кейін, Дьюи Майами халықаралық әуежайына кетуге келмеді. Ол қонақүй бөлмесінде өлі күйде табылған. Денсаулық сақтау мамандары жүрек талмасынан кенеттен қайтыс болғанын анықтады. Нью-Йорктегі Сент-Джеймс епископальдық шіркеуінде өткен қоғамдық еске алу рәсіміне президент Никсон, бұрынғы вице-президент Хьюберт Хамфри, Нью-Йорк губернаторы Нельсон Рокфеллер және басқа да белгілі саясаткерлер қатысты. Дьюи Нью-Йорк штатының Паулинг қаласындағы зиратта әйелі Фрэнсистің қасына жерленді. Оның өлімінен кейін Дапплемер фермасы сатылып, оның құрметіне "Дьюи Лейн фермасы" деп аталды.

Қоғамдық имидж

Дьюиге қоғам мен саяси қайраткерлердің әртүрлі реакциялары болды. Оның ізгі ниеттері, адалдығы, басқару қабілеттері және құлқытатын сөздері жоғары бағаланды, бірақ көптеген адамдар оның жоғары талпынысын және қоғамдағы қаталдығын сынады. Оның бірінші биографы оның "бірдей үлкен құрмет пен жек көруді қоздыратын мінезі" болғанын жазды. Оның досы және көршісі Лоуэлл Томас Дьюиді "шынайы алып" деп есептеді, оның "үздікке деген құштарлығы кем міндеттілерді қорқытатын", ал 1948 жылғы сайлау серігі Эрл Уоррен "Дьюиге жеке құрмет сезімі аз болғанын мойындады, бірақ оның туа біткен басшы екеніне және ұлы президент бола алатынына сенді". Тафтты қолдаушылардың бірі Дьюиді "Нью-Йорктің мақтаншақ, кішкентай губернаторы" деп атады. Браунеллдің сөзіне қарағанда, "жетілудің де бағасы бар, және Дьюи сол бағаны төледі. Ол қол алысқанды ұнатпады, сондай-ақ ол оны жақсы істемеді. Ол [саяси] сатыға қиын жолмен көтерілді. Ол басқалардан көп жұмыс істеді, ұзақ оқыды. Ол мәселені талдап, бөліктерге бөліп, талантты адамдарға тапсыра білді. Ол нағыз күрескер еді. Президент болғанда, ол басшылыққа ие болар еді, бірақ саясаттың жылы қарым-қатынас, әңгіме-дүкен, жекелік жағын оңай атқара алмады".

Көрінісі мен білімі

Дьюи Франсеспен танысқанда мұрты өсірді, және "ол оған ұнағандықтан, мұрт 20 жыл бойы суретшілерді қуантып, саяси кеңесшілерді ашуландырды". 1944 жылғы сайлау кампаниясы барысында Дьюи күтпеген соққыға ұшырады, Элис Рузвельт Лонгворт оны "торттағы кішкентай адам" деп қысымға алды, бұл оның ұқыпты мұрты мен әдемі киіміне сілтеме жасады. Ол бұл қорлаудан ешқашан арыла алмады. Дьюи бұрынғы республикалық президент Герберт Гуверді ренжітті, ол достарына: "Дьюидің ойлау үшін қолданатын ішкі білім қоры жоқ", - деп сенім білдірді, сондай-ақ: "Адам мұндай мұрт тағып, оның санасына әсер етпеуі мүмкін емес" деді.

Қашықтық

Дьюидің өркөкіректікке бейімділігі болды және ол қатал және жұрт алдында қолжетімсіз деп саналды, оның көмекшісі Рут МакКормик Симмс оны бір кезде "ақпан айындағы мұзтау сияқты суық, суық" деп сипаттады. Ол "оның жақсы адам екенін, өте адал" деп қосты. Губернаторлық қызметі кезінде бір жазушы былай деп баяндады: "Дьюи мырза туралы бір шындықты мойындау керек: көптеген адамдар оны ұнатпайды. Өкінішке орай, ол қоғамдық өмірдегі ең тартымсыз тұлғалардың бірі. Оның губернатор ретінде тамаша жұмыс істегені даусыз. Дегенмен, адамдар оның кекшілдігіне, оның тиімділігінің 'металл' сипатына, оның мақтаныш сезіміне (ішкі ұялшақтығын жасыратын) және күдіктілігіне наразылық білдірді. Адамдар оны кірпіш немесе тас сияқты ешқандай сүйкімділіксіз деп айтты". Дьюидің достары оны жылы және мейірімді серік деп есептеді. Журналист Ирвин Росс былай деп атап өтті: "[Дьюи] көптеген саясаткерлерге қарағанда жеке және қоғамдық мінез-құлқы арасында айқын айырмашылықты көрсетті. Достарымен және әріптестерімен ол жылы, мейірімді, басқалардың пікірін ескеретін, әзіл айта білетін және сырлы әңгімелерге ренжімейтін болды. Бірақ көпшілік алдында ол тартыншақтығынан немесе лауазымның қадір-қасиетіне тым қатаң қарым-қатынасынан қатып қалуға бейім болды. Күлімсіреуі мәжбүрлі сияқты көрінетін, қол алысқан қимылы ұятты болар еді". Бір журналдың авторы Дьюидің жеке және қоғамдық мінез-құлқы арасындағы айырмашылықты былай сипаттады: "Есікке жеткенше ол мектеп оқушысы сияқты әзілдер айтып, күлуі мүмкін. Бірақ ол бөлмеге кірген сәтте Том Дьюи болмай, Нью-Йорк губернаторы болуға тиіс деп ойлаған адамға айналады". Кейінірек Демократтар партиясынан Конгресске сайланған United Press International (UPI) тілшісі Лео У. О'Брайен сұхбатында Дьюиді еске алып былай деді: "Албаниге алғаш келгенде мен оны жек көрдім, ал кеткенде оны жақсы көрдім. Ол адамдарды жалықтыратын кейіп танытуы трагедиялық болды. Ол сырттан көрінетін жұқа ғана қабықтан тыс керемет адам еді". Джон Гунтер 1947 жылы көптеген жақтастары Дьюиге берілгендіктерін жазды.

Адалдық және адалдық

Дьюинің адалдығы мен турашылдығы үшін жақсы даңққа ие болғаны жағымды жариялылыққа ие болды. Газет редакторы Уильям Аллен Уайт Дьюиді "турашыл полицейдің санасы бар турашыл полицей" деп бағалаған. 1953 жылғы қазан айындағы «Онеонта Стар» газетінің редакциондық мақаласында: «Біз губернатордың әрекеттері қатал деп ойлаймыз, бірақ ол мемлекеттік басқарудағы алаяқтық пен адалдықсыздыққа төзбейді деп санаймыз» делінген. Ол 2500 доллар немесе одан жоғары жалақы алатын әрбір үміткерді мемлекеттік полиция арқылы мұқият тексеруді талап етті. Ол сайланған мемлекеттік қызметкердің лауазымынан туындайтын байлыққа құмар болуынан қатты алаңдағандықтан, жиі: «Жеке өмірінде көбірек ақша таба алмайтын адам мемлекеттік қызметте болмауы керек» дейтін. Дьюи анонимді сайлау үгітіне қаржылай көмек қабылдамады және оған жеке таныс емес әрбір ірі қаржы көмегін көрсетушінің «мүшелігі» тексерілді. Ол автографтарға күнін қоятын, осылайша ешкім араларындағы қарым-қатынас шын мәнінде болғаннан артық жақын деп ойламасын деген ниетте болды.

Мұра

1964 жылы Нью-Йорк штатының заң шығарушы органы Дьюидің құрметіне Нью-Йорк штатының магистралін ресми түрде қайта атады. Брукнер экспресс-жолының соңы (Бронкста) және Коннектикут штатының шекарасы арасындағы 95-ші мемлекетаралық автожолдағы белгілер, сондай-ақ магистральдық желіде (Бронкс – Вестчестер шекарасы мен Олбани арасындағы 87-ші мемлекетаралық автожол және Олбани мен Нью-Йорк – Пенсильвания шекарасы арасындағы 90-шы мемлекетаралық автожол) «Губернатор Томас Э. Дьюи магистралі» деп көрсетілген, бірақ бұл ресми атау осы жолдарға сілтеме жасағанда сирек қолданылады. Дьюидің саясат және қоғамдық қызметтегі жылдарынан қалған ресми құжаттары Рочестер университетіне тапсырылды; олар университет кітапханасында сақталады және тарихшылар мен басқа да жазушыларға қолжетімді. 2005 жылы Нью-Йорк қаласының адвокаттар қауымдастығы Дьюидің құрметіне сыйлық тағайындады. Бұрын «Dewey & LeBoeuf LLP» заң фирмасы демеушілік еткен Томас Э. Дьюи медалі жыл сайын Нью-Йорк қаласының бес округіндегі (Нью-Йорк, Кингс, Куинс, Бронкс және Ричмонд) ең үздік округтік прокурордың көмекшісіне табыс етіледі. Медаль алғаш рет 2005 жылдың 29 қарашасында табыс етілді. Қазір Томас Э. Дьюи медаліне «Dewey Pegno & Kramarsky LLP» заң фирмасы демеушілік етеді. 2012 жылдың мамыр айында «Dewey & LeBoeuf» (Dewey Ballantine фирмасының мұрагері) банкроттыққа өтініш берді.

Негізгі дереккөздер

Томас Э. Дьюидің құжаттары, Рочестер университеті
Дьюи, Томас Эдмунд. Томас Э. Дьюидің ресми құжаттары: Нью-Йорк штатының елу бірінші әкімі, 1943 [1954]. (10 томдық. Уильямс баспасы, 1946).