Аденоїдтар – мұрын қуысының арт жағындағы лимфалық тіндің массасы. Балаларда кең таралған, өсуі кедергі келтіруі мүмкін. Аденоїд гипертрофиясы туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Миндальдың түрі
"Аденоид" – "безді", "без сияқты" немесе "лимфалық" деген мағынаны білдіреді.
Type of tonsil
"adenoid" meaning "glandular", "gland like", or "lymphatic"
Анатомияда, жұтқыншақ миндалы, сондай-ақ танау-жұтқыншақ миндалы немесе аденоид, миндальдардың ең жоғары орналасқан бөлігі болып табылады. Ол мұрын қуысының артында, танаудың жұтқыншақпен қосылатын жерінде орналасқан лимфалық тіндің жиынтығы. Балаларда ол әдетте танаудың төбесінде және артқы қабырғасында, тілшеден жоғары және артта жұмсақ дөңгелек түрінде болады. "Аденоид" термині аденоид гипертрофиясын, яғни жұтқыншақ миндалының қалыптан тыс үлғайып өсуін білдіру үшін де қолданылады.
In anatomy, the pharyngeal tonsil, also known as the nasopharyngeal tonsil or adenoid, is the superior most of the tonsils. It is a mass of lymphatic tissue located behind the nasal cavity, in the roof of the nasopharynx, where the nose blends into the throat. In children, it normally forms a soft mound in the roof and back wall of the nasopharynx, just above and behind the uvula. The term adenoid is also used to represent adenoid hypertrophy, the abnormal growth of the pharyngeal tonsils.
Құрылымы
Аденоид – мұрын қуысының артында, мұрынның жұтқыншақпен қосылатын жерінде орналасқан лимфалық тіндің массасы. Аденоид, таңдай миндальдарынан (латын миндальдерінен) өзгеше, жалған қабатты эпителийге ие. Аденоидтар – лимфоидты тіндің Уолдейер сақинасының бір бөлігі, оған таңдай миндальдары, тіл миндальдары және түтік миндальдары да кіреді.
The adenoid is a mass of lymphatic tissue located behind the nasal cavity, in the roof of the nasopharynx, where the nose blends into the throat. The adenoid, unlike the palatine tonsils, has pseudostratified epithelium. The adenoids are part of the so called Waldeyer ring of lymphoid tissue which also includes the palatine tonsils, the lingual tonsils and the tubal tonsils.
Даму
Аденоидтар эмбрионалық өмірдің 16-шы аптасынан бастап лимфоциттердің эпителий астына сіңуінен дамиды. Туылғаннан кейін үлкейе бастап, 5-7 жасқа дейін жалғасады.
Adenoids develop from a subepithelial infiltration of lymphocytes after the 16th week of embryonic life. After birth, enlargement begins and continues until ages 5 to 7 years.
Функция
Иммундық жүйенің бір бөлігі болып табылатын аденоидтар бактериялар мен вирустар сияқты патогендерді ұстап алып, таниды. Оған жауап ретінде аденоид инфекциямен күресу үшін Т және В жасушаларын өндіреді, IgA иммуноглобулиндерінің синтезіне қатысады және организмнің иммунологиялық жадысын қалыптастыруға көмектеседі.
Part of the immune system, adenoids trap and recognize pathogens such as bacteria and viruses. In response, the adenoid produces T cells and B cells to combat infection, contributing to the synthesis of IgA immunoglobulins, assisting in the body's immunologic memory.
Микробиомы
Лактобацилла, анаэробты стрептококктар, актиномикоз, Fusobacterium түрлері және Nocardia сияқты бактерия түрлері әдетте 6 айлық шаққа дейін кездеседі. Аденоидтағы қалыпты флораға альфа-гемолитикалық стрептококктар мен энтерококктар, Corynebacterium түрлері, коагулаза-теріс стафилококктар, Neisseria түрлері, Haemophilus түрлері, Micrococcus түрлері және Stomatococcus түрлері жатады.
Species of bacteria such as lactobacilli, anaerobic streptococci, actinomycosis, Fusobacterium species, and Nocardia are normally present by 6 months of age. Normal flora found in the adenoid consists of alpha hemolytic streptococci and enterococci, Corynebacterium species, coagulase negative staphylococci, Neisseria species, Haemophilus species, Micrococcus species, and Stomatococcus species.
Кеңейту
Аденоидтың үлкеюі, немесе аденоид гипертрофиясы, пинг-понг доптай үлкейіп, мұрын жолдары арқылы ауа ағынын толығымен бөгеуі мүмкін. Егер үлкейген аденоид мұрынның артқы жағын физикалық түрде тосқауласа да, толыққанды бөгемесе де, ол ауа ағынын соншалықты қиындатуы мүмкін, мұрынмен тыныс алуға қосымша күш салу қажет болады, ал тыныс алу ауыз арқылы жүзеге асырылады. Үлкейген аденоид мұрынның тыныс жолын тосқаулайтындықтан, дауысқа да әсер етеді, бірақ мұрын арқылы ауа ағынын толығымен тоқтатпайды. 18-24 ай аралығында симптомдық үлкею жиі кездеседі, яғни ұйықтағанда қырылдау, мұрынның тыныс жолының бұзылуы және тыныс алудың қиындауы сияқты белгілер пайда болуы мүмкін. Дегенмен, балалар мектеп жасына келгенде бұл көрсеткіш азаяды деп күтуге болады, содан кейін оның біртіндеп кішіреюі мүмкін.
An enlarged adenoid, or adenoid hypertrophy, can become nearly the size of a ping pong ball and completely block airflow through the nasal passages. Even if the enlarged adenoid is not substantial enough to physically block the back of the nose, it can obstruct airflow enough so that breathing through the nose requires an uncomfortable amount of work, and inhalation occurs instead through an open mouth. The enlarged adenoid would also obstruct the nasal airway enough to affect the voice without actually stopping nasal airflow altogether. Symptomatic enlargement between 18 and 24 months of age is not uncommon, meaning that snoring, nasal airway obstruction and obstructed breathing may occur during sleep. However, this may be reasonably expected to decline when children reach school age, and progressive shrinkage may be expected thereafter.
Аденоидтық жасушалар
Аденоидтың үлкеюі, әсіресе балаларда, бет пішінінің қалыптан тыс болуына себеп болады, бұл көбінесе аденоидтық бет деп аталады. Аденоидтық бет белгілері: ауыздан тыныс алу, созылған бет, ілгекті тістердің анық көрінуі, гипоплазиялық жоғарғы жақ, қысқа жоғарғы ерін, көтеріңкі мұрын тесіктері және жоғары қабатты тілдің түбі.
Enlargement of the adenoid, especially in children, causes an atypical appearance of the face, often referred to as adenoid facies. Features of adenoid facies include mouth breathing, an elongated face, prominent incisors, hypoplastic maxilla, short upper lip, elevated nostrils, and a high arched palate.
Алып тастау
Аденоидты хирургиялық жолмен алып тастау процедурасы аденоидектомия деп аталады. Аденоид инфекциясы шектен тыс шырыш өндірісі сияқты белгілерге себеп болуы мүмкін, оны алып тастау арқылы емдеуге болады. Зерттеулер көрсеткендей, аденоидтарды алып тастағаннан кейін шамамен 19% жағдайда қайта өсу мүмкін. Аденоидектомия жалпы анестезия астында (немесе сирек жағдайларда жергілікті анестезиямен) ауыз арқылы жүргізіледі, онда аденоид қасып, күйдіріліп, лазермен кесіліп немесе басқа тәсілмен жойылған. Аденоид көбінесе таңдай миндальдарымен бірге алынады.
Surgical removal of the adenoid is a procedure called adenoidectomy. Adenoid infection may cause symptoms such as excessive mucus production, which can be treated by its removal. Studies have shown that adenoid regrowth occurs in as many as 19% of the cases after removal. Carried out through the mouth under a general anaesthetic (or less commonly a topical), adenoidectomy involves the adenoid being curetted, cauterized, lasered, or otherwise ablated. The adenoid is often removed along with the palatine tonsils.