Кіріспе

Жапон империясының 1925 жылғы заңы. Бейбітшілікті сақтау заңы (治安維持法) – 1925 жылдың 22 сәуірінде қабылданған жапон заңы. Оның мақсаты – Арнайы жоғары полицияға күдікті социалистер мен коммунистерді тиімдірек басып тастауға мүмкіндік беру болды. Заң Жапонияның "кокутай" ("ұлттық мәні") құрылымын өзгерту мақсатындағы бірлестік құруды қылмыстық қылық деп жариялағаннан бөлек, жеке меншік жүйесін сынауды да қылмыстық қылық деп таныды және Императорлық Жапониядағы ойды бақылаудың кең ауқымды жүйесінің негізгі құралына айналды. Екінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуымен одақтас оккупациялық биліктер заңды жойғанға дейін, оның ережелері бойынша 70 000-нан астам адам тұтқындалды.

Өту

1917 жылғы Ресей революциясынан кейін Жапонияда социалистік және коммунистік идеялар тарала бастады, ал үкімет социализм мен коммунизмнің императорлық жүйеге және Жапонияның құдайлық кокутайына ("ұлттық мәні") қауіп төндіретініне алаңдады. 1918 жылғы күріш бүлігі және премьер-министр Хара Кейдің қазасы қоғамға қауіпті идеялардың таралып жатыр деген алаңдаушылықты күшейтті. Diet-те Бейбітшілікті сақтау заңын қабылдау жөніндегі жұмыстар 1921 жылдан басталып, 1922 жылы Жапон Коммунистік партиясы құрылғаннан кейін күш алды, бірақ заңға қарсылық әлі де күшті болды. Нәмісалы, заң 1925 жылы, барлық ер азаматтарға олардың байлығы мен әлеуметтік жағдайына қарамастан сайлауда дауыс беруге рұқсат беретін Жалпы еркек сайлау құқығы заңымен бірге қабылданды. Жаңадан сайлау құқығына ие болған жұмысшы табының сайлаушылары социалистерге немесе коммунистерге дауыс беретініне қатысты қорқыныш, бұрынғы қарсылықты жеңуде маңызды рөл атқарды.

Салдарлар

1927 жылы Ішкі істер министрлігіне қарасты Арнайы жоғары полицияның қылмыстық істер бюросында "Ой бөлімі" деп аталатын қосалқы бюро құрылды. Бұл, Тыныштықты сақтау заңымен берілген жаңа заңдық өкілеттіктерді пайдаланып, бүлікшіл идеологияларды анықтап, басу мақсатымен жасалды. Жаңа "Ой полициясы" Жапонияның өкілдігіндегі және теңіздегі аумақтарындағы Жапонияның поддандылары арасындағы қауіпті ойлар мен идеологияларды бақылау үшін жергілікті бөлімшелер құрды. Білім министрлігінде университет профессорлары мен студенттері арасындағы бүлікшіл ой-пікірлерді бақылау үшін "Студенттік бөлім" де құрылды. Әділет министрлігінде "Ой прокурорлары" (思想検事) тағайындалып, ой қылмыстарын (思想犯) басу жұмысын жүзеге асырды. 1928 жылы тыйым салынған Жапон коммунистік партиясының жасырын қызметінің жандануы 15 наурыздағы оқиғаға әкелді, сол күні полиция Тыныштықты сақтау заңының талаптарына сәйкес 1600-нан астам коммунист пен коммунист деп күдіктенгендерді қамауға алды. Сол жылы, коммунистерге қарсы күшті үкімет басшысы Танака Гиичи заңға түзету енгізіп, ең жоғарғы жазаны он жылдан өлім жазасына дейін көтерді. 1933 жылға қарай, мәжбүрлі "идеологиялық өзгерістер" (転向, tenkō) сот жазасынан гөрі, Тыныштықты сақтау заңын қолданудың басты құралына айналды. Полиция түрмедегі идеологиялық радикализмге күдіктілерден tenkō алу үшін физикалық және психологиялық азаптаулармен қатар, отбасылық қысымды да қолданды. 1930 жылдары Жапонияның әскериленуі мен тоталитаризмнің күшеюіне байланысты, наразылыққа төзеристік азайды. 1941 жылдың ақпан айының басында 1925 жылғы Тыныштықты сақтау заңы жазаларды одан да қатаңдату үшін ауыр өзгерістерге ұшырады. Социалистік және коммунистік көзқарастарға күдікті адамдарға қатысты талаптар қаталданды, ал діни ұйымдар алғаш рет Ой полициясының қарауына алынды. Бұған қоса, ой қылмыстары бойынша апелляциялық сот таратылды және Әділет министрлігіне ой қылмыстары ісінде қорғаушы адвокаттарды тағайындау құқығы берілді. Жаңа ережелер 1941 жылдың 15 мамырында күшіне енді. 1925 жылдан 1945 жылға дейін Тыныштықты сақтау заңының ережелері бойынша 70 000-нан астам адам қамауға алынды, бірақ олардың тек 10% ғана сотқа жетті, ал өлім жазасы тек екі адамға – тыңшы Ричард Сорге мен оның көмекшісі Хоцуми Озакиге ғана тағайындалды. Тыныштықты сақтау заңы Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін американдық оккупациялық билік тарапынан жойылды. Заңның күшін жою 1945 жылдың 15 қазанында жүзеге асты.