Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Алексей Андреевич Туполев (Алексе́й Андре́евич Ту́полев; 20 мамыр 1925 - 12 мамыр 2001) – кеңестік, кейін ресейлік ұшақ жасаушы, алғашқы үстін қозғалатын жолаушылар ұшағы – Туполев Ту-144 ұшағын жасауға жетекшілік еткен. Ол сонымен қатар "Буран" ғарыш кемесінің және "Ту-2000" ұзақ қашықтықтағы ауыр бомбалаушы ұшағының жобасын жасауға көмектесті, екеуі де қаржы жетіспеуіне байланысты тоқтатылды.
Soviet aircraft designer (1925–2001)
Aleksey Andreevich Tupolev (Алексе́й Андре́евич Ту́полев; 20 May 1925 – 12 May 2001) was a Soviet and later Russian aircraft designer who led the development of the first supersonic passenger jet, the Tupolev Tu 144. He also helped design the Buran space shuttle and the long range heavy bomber Tu 2000, both of which were suspended for lack of funding.
Өмірбаян
Алексей Андреевич Туполев 1925 жылы 20 мамырда Мәскеуде дүниеге келді. Ол – даңқты советтік ұшақ жасаушы, Андрей Туполевтің ұлы. Алексей 1942–1949 жылдары Туполев конструкторлық бюросында зауыттың дизайнері болып жұмыс істеді. 1949 жылы Мәскеу авиация институтын бітірді. 1959 жылғы қыркүйекте советтік басшы Хрущев АҚШ-қа сапармен келген кезде, алғашқы ұзақ қашықтыққа жасаған ұшуы мамыр айында ғана өткеніне қарамастан, Tu-114 ұшағын алып жүруді талап етті. Қауіпсіздікті қамтамасыз ету мақсатында, Алексей Туполевті әкесі Андрей осы ұшаққа деген сенімін көрсету үшін бірге жіберді. Кейін Хрущев: «Туполевтің ұлы бізбен бірге болғанын жарияламадық, себебі осылай істеу түсіндірулер беруді қажет ететін еді, ал бұл біздің беделімізге нұқсан келтіруі мүмкін еді» деді. 1961 жылы оның ұлы Андрей Алексеевич Туполев дүниеге келді. Алексей 1963 жылы Туполев конструкторлық бюросының бас дизайнері, ал 1973 жылы бас конструкторы болды. Алексей Туполев 2001 жылы 12 мамырда қайтыс болды. Ол Мәскеуде жерленді.
Aleksey Andreevich Tupolev was born on 20 May 1925 in Moscow. He was the son of the famed Soviet aircraft pioneer Andrei Tupolev. Aleksey worked at the Tupolev Design Bureau in 1942–1949 as a factory designer. He graduated from the Moscow Aviation Institute in 1949. During Soviet leader Khrushchev's visit to the U. S. in September 1959, he insisted on taking Tu 114 despite that its maiden long distance flight only occurred in May. In order to guarantee the safety, Aleksey Tupolev was sent by his father Andrei, along as a sign of his confidence in the plane. Khrushchev later said, "We didn't publicize the fact that Tupolev's son was with us" for "to do so would have meant giving explanations, and these might have been damaging to our image". In 1961 was born his son Andrey Alekseevich Tupolev. Aleksey became chief designer of Tupolev Design Bureau in 1963 and general designer in 1973. Aleksey Tupolev died on 12 May 2001. He was buried in Moscow.
Жобалар
Туполев Ту-134 – 1966 жылдан 1989 жылға дейін Совет Одағында қысқа және орта қашықтықтағы маршруттар үшін салынған екі қозғалтқышты реактивтік ұшақ. Туполев Ту-144 – советтік үстінкү дыбыстық жолаушылар ұшағы. Туполев Ту-154 – 1960 жылдардың ортасында жобаланған үш қозғалтқышты, орта қашықтықтағы ұшақ. Туполев Ту-160 – үстінкү дыбыстық ауыр стратегиялық бомбалаушы. Туполев Ту-204 – екі қозғалтқышты, орта қашықтықтағы, тар корпусты реактивтік ұшақ. "Буран" – советтік/ресейлік "Буран" бағдарламасы аясында жасалған алғашқы ғарыш ұшағы. Туполев Ту-123 "Ястреб" – Совет Одағындағы алғашқы барлау дрондарының бірі. Туполев Ту-142 – советтік/ресейлік теңіздік барлау және суастына қарсы күрес (ASW) ұшағы.
Tupolev Tu 134 is a twin engined, jet airliner built in the Soviet Union for short and medium haul routes from 1966 to 1989. Tupolev Tu 144 is a Soviet supersonic passenger airliner. Tupolev Tu 154 is a three engined, medium range, airliner designed in the mid 1960s. Tupolev Tu 160 is a supersonic heavy strategic bomber. Tupolev Tu 204 is a twin engined medium range narrow body jet airliner. "Buran" was the first spaceplane to be produced as part of the Soviet/Russian Buran programme. Tupolev Tu 123 Yastreb was one of the earliest Soviet reconnaissance drones. Tupolev Tu 142 is a Soviet/Russian maritime reconnaissance and anti submarine warfare (ASW) aircraft.