Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Каталондық композитор
Catalan composer
Роберт Герхард и Оттенвальд (25 қыркүйек 1896 – 5 қаңтар 1970) – испандық каталон композиторы, музыка зерттеушісі және жазушы, Каталониядан тыс жерлерде Роберто Герхард ретінде белгілі.
Robert Gerhard i Ottenwaelder (; 25 September 1896 – 5 January 1970) was a Spanish Catalan composer and musical scholar and writer, generally known outside Catalonia as Roberto Gerhard.
Өмір
Герхард Испанияның Таррагона қаласына жақын Валлс қаласында дүниеге келді. Ол неміс-швейцариялық әкесі мен альзастық анасының ұлы болғандықтан, халықаралық және көптілді көзқарасқа бейімділікпен өсті. Ол Энрике Гранадостан фортепиано, ал композитор Фелип Педрелльден композицияны оқыды, Педрелл Исаак Альбениц, Гранадос және Мануэль де Фалланың ұстазы болған. Герхард Гранадада Фалламен кездесті, бірақ оны өзіне ұстаз ретінде таңдамады және кәсіби болашағы туралы ойланып, жұмысына толыққанды ден қою үшін Каталониядағы шаруа үйіне уақытша шегініп кетті. Жүйелілікке ұмтылып, ол назарын неміс авангарды музыкасына бұрды және 1923 жылғы 21 қазанда сол кездегі әйгілі австриялық композитор Арнольд Шёнбергке ұзын хат жолдады, өзінің шығармаларын қоса, оның шәкірті болуын өтінді. Шёнбергтің келісімінен кейін Герхард дереу Венаға барып, білімін алу үшін сол жерде қоныстанды, осылайша Веналық ұстаздың жалғыз испандық шәкірті атанды және «Екінші Вена мектебінің» құрамына кірді. Герхард 1923-1928 жылдар аралығында Вена мен Берлинде Арнольд Шёнбергпен оқыды, ал ұстаз бен шәкірт арасындағы қарым-қатынас Веналық ұстаздың өмірінің соңына дейін нағыз достыққа айналды, бұл екі композитордың арасындағы толық хат алмасуынан көрінеді. 1928 жылы Барселонаға оралғаннан кейін, ол Каталонияның гүлденген әдеби және көркемдік авангардымен байланыста, концерттер мен журналистика арқылы жаңа музыкаға күшін жұмсады. Ол Жоан Миро мен Пабло Касалспен достық қарым-қатынас орнатты, Шёнберг пен Антон Вебернді Барселонаға шақырды және 1936 жылғы ISCM фестивалін ұйымдастыруға белсенді қатысты. Сонымен қатар, ол Ренессанс кезеңінен бастап XVIII ғасырға дейінгі испан халық әндерін және ескі испан музыкасын жинап, өңдеп, орындады. 1950 жылдары Шёнбергтік сериализмнің мұрасы, осы ұлттық сипаттағы шығармаларда жасырын болғанымен, композицияға қатысты радикалды көзқарасты тудырды, бұл 1960 жылдары Герхардты авангард қатарына қойды. 1950 жылдардың басынан бастап Герхард жүрек ауруынан зардап шекті, ол оның өмірін қиып тастады. Ол 1970 жылы Кембридж қаласында қайтыс болды және әйелі Леопольдина 'Полди' Фейхтеггер Герхард (1903-1994) қасында Кембридждегі Ассенсия қабіріне жерленді. Оның соңғы шығармалары, өте әсерлі дыбыстық безендірілісіне қарамастан, жай ғана дыбыстық құбылыстардың тізбегі емес. Олардың формалары мұқият ұйымдастырылған, ал кейбіреулері оның сериализмді ерекше дамытуын пайдаланады, онда интервалдық қатынастарды анықтайтын он екі тондық қатар, музыканың ұзақтығы мен пропорцияларын анықтайтын он екілік уақыт қатарымен өзара әрекеттеседі.
Gerhard was born in Valls, near Tarragona, Spain, the son of a German Swiss father and an Alsatian mother. He was predisposed to an international, multilingual outlook. He studied piano with Enrique Granados and composition with scholar composer Felip Pedrell, teacher of Isaac Albéniz, Granados and Manuel de Falla. Gerhard visited Falla in Granada, but dismissed him as a possible teacher and decided to shut himself away in a Catalan farmhouse to reflect on his professional future and concentrate on his work. Seeking systematicity, he turned his gaze to German avant garde music and decided to send a long letter to the then famous Viennese composer Arnold Schönberg, enclosing his compositions, on 21 October 1923, begging to be accepted as his pupil. After the latter's agreement, Gerhard immediately left for Vienna and settled there to receive his teachings, thus becoming the only Spanish pupil of the Viennese master and becoming part of the so called Second Viennese School. Gerhard studied with Arnold Schönberg in Vienna and Berlin between 1923 and 1928, and the teacher pupil relationship became a true friendship with the Viennese master until his death, as is shown in the complete correspondence published between the two composers. Returning to Barcelona in 1928, he devoted his energies to new music through concerts and journalism, in conjunction with the flourishing literary and artistic avant garde of Catalonia. He befriended Joan Miró and Pablo Casals, brought Schoenberg and Anton Webern to Barcelona, and was the principal organizer of the 1936 ISCM Festival there. He also collected, edited and performed folksongs and old Spanish music from the Renaissance to the eighteenth century. During the 1950s, the legacy of Schoenbergian serialism, a background presence in these overtly national works, engendered an increasingly radical approach to composition which, by the 1960s, placed Gerhard firmly in the ranks of the avant garde. From the early 1950s Gerhard suffered from a heart condition which eventually ended his life. He died in Cambridge in 1970 and is buried at the Parish of the Ascension Burial Ground in Cambridge, with his wife Leopoldina 'Poldi' Feichtegger Gerhard (1903–1994). Yet dazzling as their scoring is, his last works are in no sense a mere succession of sonic events. Their forms are meticulously organized and several make use of his special development of serialism where a twelve tone pitch series, governing intervallic relations, interacts with a twelvefold time series governing the music's duration and proportions.
Таңдалған шығармалар тізімі
Герхардтың ең маңызды шығармалары, бұрын айтылғандардан өзге, төрт симфонияны (Үшінші, оркестр және таспаға арналған «Коллаждар»), оркестрге арналған концерт, скрипка, фортепиано және клавесинге арналған концерттер, Альберт Камюден кейін жазылған «Апат» кантатасы, «Пандора» және «Ариэль» балеттері, сондай-ақ түрлі камералық ансамбльдерге арналған шығармаларды, оның ішінде жергілікті каталондық көше тобы – кобла үшін «Сарданалар» шығармаларын қамтиды. Ол, мүмкін, Британиядағы электрондық музыканың алғашқы маңызды композиторы болды; оның 1955 жылғы «Стратфорд-Апон-Эйвондағы Король Лир» спектакліне жазған қосымша музыкасы – Корольдік Шекспир компаниясының көптеген тапсырмаларының бірі – британдық сахнадағы алғашқы электрондық музыкалық шығарма болды.
Gerhard's most significant works, apart from those already mentioned, include four symphonies (the Third, Collages, for orchestra and tape), the Concerto for Orchestra, concertos for violin, piano and harpsichord, the cantata The Plague (after Albert Camus), the ballets Pandora and Ariel, and pieces for a wide variety of chamber ensembles, including Sardanas for the indigenous Catalan street band, the cobla. He was perhaps the first important composer of electronic music in Britain; his incidental music for the 1955 Stratford on Avon King Lear – one of many such commissions for the Royal Shakespeare Company – was the first electronic score for the British stage.
Герхардтың мақалалары мен бағдарламалары
"Роберто Герхардтың симфониясы": Radio Times, 23 қазан 1959, 9-бет (Би-Би-Си тапсырысымен жазылған және алғаш рет 28 қазан 1959 жылы орындалып, эфирге шығарылған Екінші симфонияға кіріспе. Герхард сондай-ақ BBC Home Service арнасында 25 қазан 1959 жылы "Музыка журналында" осы туынды туралы мақала жариялады.) Герхард Лайонел Салтермен бірлесіп "Испания мұрасы" атты радио сериясын жасады, ол 1954 жылдың қаңтарынан бастап BBC Үшінші бағдарламасында 26 бөлімнен тұрады.
'Roberto Gerhard's Symphony': Radio Times, Oct 23, 1959, p. 9 (An introduction to the Second Symphony, which was commissioned by the BBC and first performed and broadcast on Oct 28, 1959. Gerhard also contributed an item on the work to 'Music Magazine' on the BBC Home Service, Oct 25, 1959.) Gerhard worked with Lionel Salter on a radio series, The Heritage of Spain, broadcast on the BBC Third Programme in 26 parts from January 1954.