Жеймс Хэй, Карлайл графының тарихы

Кіріспе

Британдық ақсүйек

Джеймс Хей, Карлайлдың 1-ші графы (шамамен 1580 – 1636 жылдың наурызы) – шотланд сарай адамы және ағылшын ақсүйегі.

Өмір

Ол Фингасктан шыққан сэр Джеймс Хейдің, Меггинштен шыққан Питер Хейдің (Лейстен шыққан Хейдің, Эрролл әулетінің кіші тармағының мүшесі) екінші ұлы және оның әйелі Маргарет, Рутвеннің Крихтон отбасынан шыққан қызы. Оның анасы Маргарет Мюррей, кейін Киннуллдың бірінші графы болған Джордж Хейдің туысы. Оның әпкелері жақсы тұрмысқа шығып, екі беделді ағасы болды. Оның ағасы Питер Хей Меггинштен Маргарет Огилвиге, Инчтен шыққан сэр Патрик Огилвидің қызына үйленді, және олардың ұлы, оның бірінші туысы Питер, Меггинштен шыққан Кіркландстың иесі, кейінгі Киннулл графтарының ата-тегі болды. 1610 жылы ол Бат орденінің рыцары аталды, ал 1613 жылы патшалық гардероб шебері болды, 1615 жылы Саулидің лорды Хей болып тағайындалды және Лордтар палатасына орын алды. Хонора, леди Хей, Данияның Аннасының сүйіктісі болды және олар венециялық дипломат және музыкант Джулио Мускорноның қомпаниасында уақыт өткізді. Мускорно елші Антонио Фоскаринимен келіспей, патшайым мен леди Хей Мускорноның ісін қолдады. Хонора, леди Хей 1614 жылы қайтыс болды және 16 тамызда Уолтем аббаттығында жерленді. 1616 жылы Хей принцесса Кристинаның ханзада Чарльзбен некелесуі үшін Францияға жіберілді. Ол Лондонды тастап кеткен кезде француз әшекейлерінің өзгергені және оның киімдерін қайта тігу қажеттігі туралы хабар келді. Леди Хэддингтон оның серіктері туралы әзіл айтты: өзі, сэр Генри Рич және сэр Джордж Горинг – үш миньяр, сэр Гилберт Хоутен, Джон Аучмути және Аберкромби – үш биші, ал сэр Томас Герман, сэр Ральф Шелтон және сэр Томас Баджер – үш ақымақ немесе клоун. Ол елге оралғаннан кейін, жесір қалған ол патша кеңесінің мүшесі болды. 1617 жылдың ақпанында ол Бен Джонсонның "Махаббатқа айналған адамдар" атты маскарадын француз елшісі барон де Турға Лондондағы үйінде көрсетті. Бұл қойылымды Бедфорд графесі сахналады және оның құны 2200 фунт стерлингке жетті. Сол жылы ол Нортумберлендтің тоғызыншы графы Генри Персидің (атақты "Саяхатшы граф") қызы, Леди Люси Персиге (1599–1660) үйленді, оның әйелі Дороти Деверэ. 1618 жылы ол үлкен сомада өтемақы алып, гардероб шебері қызметінен кетті. Ол Донкастер виконты аталды және 1619 жылдың ақпанында Германияға миссиямен жіберілді, онда отыз жылдық соғыстың басында ол "Қысқы король" – Пфальцтың курфюрстігі Фредерик V ісімен бірікті және Джеймсті оны қолдау үшін соғыс жариялауға шақырды. 1621 және 1622 жылдары ол Людовик XIII-тен гугеноттарға бейбітшілік әкелу үшін Францияға жіберілді, бірақ ол сәтті болмады, ал 1622 жылдың қыркүйегінде Карлайл графы аталды. Келесі жылы ол принц Чарльздың Мадридке сапарымен бірге Парижге барды, ал 1624 жылы Генри Ричке, кейіннен лорд Голландияға қосылып, принцтің Генриетта Мариямен некелесуін келіссөздер жүргізді. Ол Джеймске Ришельедің діни төзімділік мәселесі бойынша талаптарына қарсы тұруды кеңес берді. 1624 жылы ол Подвязка орденінің рыцары аталды. Чарльздың 1625 жылғы некесі өкілеттікпен болды, сондықтан неке шартына Карлайл мен Голланд қол қойды. Некеде патшаның өкілі Шеврез герцогы болды, бірақ Карлайл мен Голланд куәгерлер ретінде тағайындалды. Карлайл патшалық таққа отырғаннан кейін король Карл I-нің жеке бөлмесінің мырзасы болды. 1628 жылы Реге жасалған экспедиция сәтсіз аяқталғаннан кейін, ол Лотарингия мен Пьемонтта кардинал Ришельеге қарсы диверсия жасау үшін жіберілді; ол Испаниямен бейбітшілік орнатуды және Франциямен соғысты күшпен жүргізуді ұсынды, бірақ үйіне оралғанда оның кеңесі ескерілмеді. Ол енді қоғамдық өмірге қатыспады және 1636 жылдың наурыз айында қайтыс болды. Карлайл ақылды, бейімделгіш және дипломатиялық қабілеті бар адам болды. Оның ысырапшылдығы мен жомарттығы, екі рет кешкі ас және қымбат тойлар сатириктердің және қоғамның таңғажайып тақырыбы болды, ал оның өлімінде оның борыштары 80 000 фунт стерлингтен асып кеткені айтылды. 1621 жылы Эссекс үйінде француз елшісі үшін өткізілген сәнді дастархан 500 фунт стерлингке тұратын тәттілерді және тамақ пісіруде қолданылған 300 фунт стерлингтік амбергристі қамтыды, ал жалпы шот 3300 фунт стерлингке жетті. Кларендон оның өте жақсы джентльмен және ең шебер сарайлық қызметкер репутациясын қалдырғанын айтты, және өте қуанышты өмірде 400 000 фунт стерлингтен астам ақша жұмсағаннан кейін, ол патшадан алған нақты есептеулер бойынша, естеріне түсіру үшін үйді немесе жерді қалдырмады.

He was the son of Sir James Hay of Fingask, second son of Peter Hay of Megginch (a branch member of Hay of Leys, a younger branch of the Erroll family) and his wife Margaret, daughter of Crichton of Ruthven. His mother was Margaret Murray, cousin of George Hay, afterwards 1st Earl of Kinnoull. His aunts married well and had two well regarded uncles. His uncle Peter Hay of Megginch married Margaret Ogilvie, daughter of Sir Patrick Ogilvie of Inch, and are the ancestors of the later Earls of Kinnoull via their son, his first cousin Peter of Kirklands of Megginch. In 1610 he was made a Knight of the Bath, and in 1613 master of the wardrobe, while in 1615 he was created Lord Hay of Sawley, and took his seat in the House of Lords. Honora, Lady Hay was favourite of Anne of Denmark and they enjoyed the company of a Venetian diplomat and musician Giulio Muscorno. Muscorno quarrelled with the ambassador Antonio Foscarini and it was said that the queen and Lady Hay promoted Muscorno's cause. Honora, Lady Hay died in 1614 and was buried on 16 August at Waltham Abbey. Hay was sent to France in 1616 to negotiate the marriage of Princess Christina with Prince Charles. Before he left London news arrived that the French fashion in clothing had changed and his outfits would have to be remade. Lady Haddington made a joke about his companions, that there were three mignards; himself, Sir Henry Rich and Sir George Goring, three dancers; Sir Gilbert Hawten, John Auchmoutie, and Abercromby, and three fools or buffoons; Sir Thomas German, Sir Ralph Shelton, and Sir Thomas Badger. On his return, being now a widower, he was made a Privy Councillor. In February 1617 he presented a masque by Ben Jonson, Lovers Made Men, to the French ambassador Baron de Tour at his house in London. The performance was staged by the Countess of Bedford and said to have cost £2200. Later that year, he married Lady Lucy Percy (1599–1660), daughter of Henry Percy, 9th Earl of Northumberland (the famous "Wizard Earl"), by his wife Dorothy Devereux. In 1618 he resigned the mastership of the wardrobe for a large sum in compensation. He was created Viscount Doncaster, and in February 1619 was despatched on a mission to Germany, where during the beginning Thirty Years' War he identified himself with the cause of the "Winter King", Elector Frederick V of the Palatinate, and urged James to make war in his support. In 1621 and 1622 he was sent to France to obtain peace for the Huguenots from Louis XIII, in which he was unsuccessful, and in September 1622 was created Earl of Carlisle. Next year he went to Paris on the occasion of Prince Charles's journey to Madrid, and again in 1624 to join Henry Rich, afterwards Lord Holland, in negotiating the prince's marriage with Henrietta Maria, when he advised James without success to resist Richelieu's demands on the subject of religious toleration. In 1624 he was made a knight of the Order of the Garter. Charles's marriage in 1625 was by proxy, so the wedding contract was signed by Carlisle and Holland. The king's representative at the actual wedding was the duke of Chevreuse, yet Carlisle and Holland acted as witnesses. Carlisle became gentleman of the bedchamber to King Charles I after his accession. In 1628, after the failure of the expedition to Rhe, he was sent to make a diversion against Cardinal Richelieu in Lorraine and Piedmont; he counselled peace with Spain and the vigorous prosecution of the war with France, but on his return home found his advice neglected. He took no further part in public life, and died in March 1636. Carlisle was a man of good sense and of accommodating temper, with some diplomatic ability. His extravagance and lavish expenditure, his double suppers and costly entertainments, were the theme of satirists and wonder of society, and his debts were said at his death to amount to more than £80,000. A lavish banquet for the French ambassador in 1621 at Essex House involved sweetmeats costing £500 and ambergris used in cooking costing £300, and the total bill was £3,300. Clarendon said he left a reputation of a very fine gentleman and a most accomplished courtier, and after having spent, in a very jovial life, above £400,000, which upon a strict computation he received from the crown, he left not a house or acre of land to be remembered by.

Колониялық меншік иесі

1612 жылы Хей Вирджиния компаниясының директоры болды. Ол Жаңа Англия плантациясының патент иесі және кеңесшісі болды және отарларға зор қызығушылық танытты. Карлис Кариб теңізіне де қызығушылық білдірді. Ол жерде Джеймс Лей, Марлбороның 1-ші графы қарсылас болды, оны сатып алуға тура келді. Тағы бір қарсыласы Монтгомери графы еді. 1627 жылғы 2 шілдеде Карлайл корольден Барбадос аралдарын қоса алғанда, барлық Кариб аралдарына иелік құқығын алды, бұл Джеймс I берген бұрынғы жеңілдіктің растауы болды. 1628 жылы Барбадос аралдарындағы отарлау кәсібін Лондон қаласының белгілі саудагері және Карлайлдың ірі қарыздарларының бірі Мармадук Ройдон басқарды.

Отбасы

Хейдің алғашқы әйелі Хонория Денни болды. Оның екінші әйелі, Люси Хей, Карлайл графесі, Англия азамат соғысы кезінде көптеген заговорларға, немесе оларға қатысты айыптауларға қатысты болды. Бірінші графтың орнын оның бірінші әйелінен туған жалғыз тірі қалған ұлы Джеймс басты. Джеймс Бедфордтың 4-ші графы Фрэнсис Расселдің үшінші қызы Маргарет Расселге үйленді, бірақ Джеймс 1660 жылдың 30 қазанында мұрагерсіз қайтыс болды. Оның қайтысымен Хей әулетінің титулы тоқтатылды.