Кіріспе

Көршілермен салыстыруға қатысты идиома "Джонсқа ілесу" – ағылшын тілді елдердің көптеген аймақтарында қолданылатын, әлеуметтік жағдайды немесе материалдық заттарды жинақтауды бағалау үшін көршіні өлшемшарт ретінде пайдалануға байланысты идиома. "Джонсқа ілеспеу" – әлеуметтік-экономикалық немесе мәдени кемтарлықты көрсетеді деп есептеледі. Бұл тіркес 1910 жылдардағы осы аттас комикстен пайда болған.

Шығу тегі

Бұл тіркес 1913 жылы Артур Р. "Поп" Моманд жасаған "Keeping Up with the Joneses" комиксінен бастау алады. Комикс 1940 жылға дейін "The New York World" және басқа да газеттерде жарияланды. Комикс әлеуметтік жағдайына көтерілуге тырысатын МакГинис отбасын көрсетеді, олар тақырыптағы Джонстармен "қадамдасу" үшін күреседі. Джонстар комикс барысында көрінбеген кейіпкерлер болды, олар туралы жиі айтылды, бірақ ешқашан көрсетілген жоқ. "Джонстармен қадамдасу" деген сөз тіркесі комикс аяқталғаннан кейін де танымал болып қала берді. Джонс есімінің метафоралық көршілерге немесе достарға әлеуметтік салыстыру туралы әңгімелерде қолданылуы Момандтың комиксінен бұрын пайда болған. 1879 жылы ағылшын жазушысы Э.Ж. Симмонс теміржол станциясын әлеуметтік байланыс орны ретінде сипаттап, "Станция шеберінің естеліктерінде" былай деп жазды: "Робинсондармен қарым-қатынас жасамайтын Джонстар сонда кездеседі". 1908 жылдан бастап Д.У. Гриффит Флоренс Лоуренсбен ("Биограф қызы") және Джонстармен бірге комедиялық қысқа фильмдер сериясын түсірді. Басқа бір түсіндірме бойынша, мақалдағы Джонстар Эдит Уортонның әкесінің бай Джонс отбасына сілтеме жасайды. Джонстар Химиялық банкте үлкен үлеске ие болған Нью-Йорктегі белгілі отбасы болды, себебі олар банк негізін қалаушы Джон Мейсонның қыздарына үйленген. Джонстар және басқа да бай Нью-Йорк тұрғындары Хадсон өзенінің жағасындағы Райнклиф пен Райнбек маңында виллалар салуға кірісті, бұл жерлер бұрын Ливингстон отбасына тиесілі болған, Джонстармен туысқандық байланысы бар тағы бір белгілі Нью-Йорк отбасы. Үйлер көлемді де, сәнді де бола берді. 1853 жылы Элизабет Шермерхорн Джонс 24 бөлмелі готикалық вилла салды, оны Виндклифф деп атады. Генри Уинтроп Сарджент 1859 жылы оны шотланд сарайы стилінде өте әдемі деп сипаттады, бірақ Элизабеттің немересі Эдит Уортон оны көңілсіз құрылыс деп атады. Вилла одан әрі құрылысқа түрткі болды, соның ішінде Джонстың туысына үйленген Уильям Б. Астордың үйі де салынды, бұл құбылыс кейіннен "Джонстармен қадамдасу" деп сипатталды. Бұл тіркес Эдит Уортонның тағы бір тәтесі Мэри Мейсон Джонспен де байланысты, ол Бесінші авеню мен 57-ші көшенің бұрын дамытылмаған жеріне үлкен сарай салды. Уортон оны "Тәуелсіздік дәуірінде" Мэнсон Минготт ханым ретінде, "моданың солтүстікке қарай ағылуын сабырмен күтіп отырған" деп суреттейді. Тағы бір нұсқа бойынша, бұл тіркес Джонстардың ХХ ғасырдың ортасына қарай Химиялық банк пен Мейсон байланысының арқасында көптеген байлыққа ие болған сәнді өмір салтына сілтеме жасайды. Олардың туысы Уильям Бэкхаус Астор, 19 ғасырдың соңында "патриархтардың кештерін" ұйымдастырды, ол "Төрт жүздіктің" бастауы болды, ол қоғамның элитасының тізімі еді. Сол кезде Джонстар Асторлар, Вандербилттер және басқалардың байлығына жете алмады, бірақ 1892 жылы жарияланған "Төрт жүздік" тізімінде Джонстар мен олардың туыстары көптеп кездеседі - ескі ақша әлі де маңызды болды.

Әлеуметтік әсерлері

"Қоршағандармен тең болу" философиясы кейбір қоғамдарға кеңінен әсер етеді. Осы философия бойынша, адамдар өз өмір деңгейіне және оның құрдастарымен салыстырғандағы сыртқы түріне мән бергенде, көзге көрсетуге арналған тұтыну пайда болады. Роджер Мейсонның айтуынша, "көзге көрсетуге арналған тұтыну арқасында мәртебелі тауарларға деген сұраныс, тұтынушылардың өзінің әлеуметтік жағдайы мен беделіне қанағаттандыру үшін материалдық тауарлар мен қызметтерді өндіруге жұмсалатын инвестициялардан көптеген ресурстарды бұрып жіберді". Әлеуметтік жағдай бұрын адамның әулетіне байланысты болған; алайда, АҚШ-тағы әлеуметтік мобильділік пен тұтынушылықтың өркендеуі өзгерістерге әкелді. Тауарлардың қолжетімділігі артып, адамдар өздерін иеленгендерімен анықтауға көбірек бейімделді, жоғары мәртебеге ұмтылыс қарқындады. Сол кезден бері көзге көрсетуге арналған тұтыну мен материалдық құштарлық тоқтатар емес. "Қоршағандармен тең болуға" мүмкіндік таппау тіпті жоғары мәртебелі адамдарда да наразылық тудыруы мүмкін. Бұл "ләззат тізгіні" деп аталатын тұжырымдамамен/теориямен байланысты болуы мүмкін.

Танымал мәдениетте

1936 жылы жарық көрген "The Next 100 Years" атты кітапта Клиффорд К. Фурнас "Джонспен бірге жүру" құбылысы таусырайтын құйрықтың жайылуынан туындаған дейді. Ұлыбританияда 1960 жылы принцесса Маргарет сәнді фотограф Энтони Армстронг Джонсқа үйленгенде, Уоллис Симпсон: "Дегенде, біз Армстронг Джонстермен қатар жүріп жатырмыз", - деген екен. Jones in the Fast Lane – 1990 жылы Sierra Entertainment компаниясы жасаған және шығарған өмірді модельдеу видео ойыны. Ойынның аты мен мақсаты "Джонспен бірге жүру" тұжырымдамасымен байланысты. The Temptations тобы 1969 жылы Puzzle People альбомында "Don't Let The Joneses Get You Down" әнін жазды. Бұл фраза 1977 жылы Уэйлон Дженнингстің "Luckenbach, Texas (Back to the Basics of Love)" әнінде де айтылады. Канадалық Spirit of the West тобы 1990 жылы Save This House альбомында "Putting Up With) The Joneses" атты қоғамдағы мүмкіндігі шектеулі жандар туралы әнде осы фразаны қолданды. Бұл фраза Bad English тобының 1991 жылғы Backlash альбомына енген "Life At The Top" әнінің мәтінінде де кездеседі. Бұл фраза 2017 жылы шыққан "Yellow Balloons" альбомындағы христиан әншісі Дэвид Даннның "I Wanna Go Back" әнінде де қолданылған. Бұл фраза 2011–2014 жылдарғы Барбадос комедиялық сериалының және 2016 жылғы "Keeping Up with the Joneses" американдық фильмінің атауы ретінде пайдаланылды. "Keeping Up with the Kardashians" реалити-шоуы осы фразадан атын алды, "Джонс" сөзін "Кардашьян" сөзімен ауыстырды. Санта-Клара Авангард барабан және бугль корпусының барабандық тобы "Джонз" деп аталады, себебі барлық басқа барабандық топтар да олардың өнері мен жаңалықтарына жете алуы керек.