Кіріспе

Northrop YF 17 ("Cobra" деген лақап атымен) – Northrop aviation компаниясы АҚШ Әскери-әуе күштерінің Жеңіл ұрысшы (LWF) технологиясын бағалау бағдарламасы үшін жасаған прототиптік жеңіл ұшақ. LWF бағдарламасы ұрысшылар қауымдастығының көптеген өкілдері F 15 Eagle сияқты ұшақтардың көптеген жауынгерлік тапсырмалар үшін тым үлкен және қымбат екеніне сенгендіктен бастау алды. YF 17 – 1956 жылғы N 102 Fang ұшағынан басталып, F 5 отбасы арқылы жалғасқан Northrop компаниясының ұзақ жобалар тізбегінің нәтижесі болды. F 16 Fighting Falcon ұшағымен LWF бағдарламасында бәсекелесіп жеңіліп қалғанымен, YF 17 жаңа Теңіз күштерінің ұрысшы-шабуылдық эксперименталдық (VFAX) бағдарламасына іріктеліп алынды. Ұлғайтылған нұсқасы F/A 18 Hornet ұшағы АҚШ Әскери-теңіз күштері мен АҚШ Теңіз жаяу әскерлері A 7 Corsair II және F 4 Phantom II ұшақтарын алмастыру үшін қабылдады, сондай-ақ қымбатқа түсетін F 14 Tomcat ұшағына толықтыру жасады. Алғашқыда шағын және жеңіл ұшақ ретінде жоспарланған бұл модель, F 15 ұшағымен шамалас өлшем мен салмаққа ие Boeing F/A 18E/F Super Hornet ұшағына дейін үлкейтіліп, ақырында F 14 ұшағының орнын басты. Northrop компаниясы жасаған және сатқан, теңіз күштеріне арналмаған экспорттық нұсқасы F 18L сатып алушылар таппады. Дегенмен, көптеген әуе күштері McDonnell Douglas F/A 18 ұшағын құрлықта қолданылатын ұрысшы ретінде пайдаланды.

Өмірбаян

Ұшақтың негізгі конструкциялық элементтері 1965 жылдың басына, Northrop компаниясының ішкі N 300 жобасына қатысты. N 300 F 5E моделінен жасалған, ұзын фюзеляжы, кішкентай алдыңғы жиекті тамырлары (LERX) және 9,000 фунт (40 кН) итеру күшіне ие қуатты GE15 J1A1 турбожет қозғалтқыштарымен жабдықталған. Артиллериялық қару-жарақ орналастыру үшін жерден қашықтықты арттыру мақсатында қанаттың орны сәл көтерілді. N 300 әрі дамып, GE15 J1A5 қозғалтқыштарымен жұмыс істейтін P 530 Cobra ұшағына айналды, оның өте кішкентай 0.25:1 айналма коэффициентіне байланысты "жарық турбореактивті" деген лақап аты бар еді. Айналма ауасы соңынан жанатын камераны және соплоны салқындату үшін қажет болды, ал салқын айналма арнасының беті қозғалтқыш бөлімінің жеңіл және арзан материалдардан жасалуына мүмкіндік берді. Ұшақ екі General Electric YJ101 GE 100 турбореактивті қозғалтқышымен жабдықталған, олар қозғалтқыш істен шыққан жағдайда итеру күшінің асимметриясын азайту үшін біріне-бірі жақын орнатылды. Қозғалтқышты ауыстыру уақытын қысқарту үшін, олар ұшақтың құйрық бөлігін бұзбастан, төменнен алынып тасталды. Әрбір қозғалтқыш ұшақтың дербес жүйелері үшін гидравликалық сорғыны қозғалтты. P 530-нан айырмашылығы, YF 17 ұшағында электронды басқаруды күшейту жүйесі (ECAS) деп аталатын сым арқылы жартылай басқару жүйесі болды, ол негізгі ұшуды басқару үшін элерон, руль және стабилизаторларды пайдаланды. 61 минут бойы ұшып, 18,000 фут биіктікке жетіп, сағатына 610 миль жылдамдыққа ие болды. Шоуто кейін: "Біздің дизайнерлер YF 17 ұшағын ұшқышқа қайтарамыз деді, олар осыны шын мәнінде айтқан. Бұл – ұшқыштардың ұшағы", – деп мәлімдеді.

Әскери-теңіз истребительінің шабуылдау эксперименті

Бастапқыда АҚШ Әскери-теңіз күштері LWF бағдарламасына белсенді қатыспады. 1974 жылдың тамызында Конгресс Әскери-теңіз күштеріне жаңа жеңіл шабуылдық ұшақ VFAX үшін LWF технологиясы мен аппараттық құралдарын толыққанды пайдалануды міндеттеді. Екі подрядшының да теңіз күштеріне арналған ұшақтармен жұмыс істеген тәжірибесі болмағандықтан, олар осы саладағы білікті серіктестерді іздеді. General Dynamics Vought Model 1600 үшін Vought компаниясымен бірікті, ал Northrop McDonnell Douglas компаниясымен F 18 үшін серіктестік құрды. Олардың әрқайсысы Әскери-теңіз күштерінің ұзақ қашықтықтағы радар және көп функциялы мүмкіндіктерге қатысты талаптарына сәйкес жаңартылған жобаларын ұсынды.

Ұшу сынақтары

YF 17 72 1569 прототипі 1976 жылдың 27 мамырынан 14 шілдесіне дейін, алғашқы F/A 18 прототипі әзірленбес бұрын, NASA-ның Драйден зерттеу орталығына базалық қарсылықты зерттеу үшін жіберілді.