Лакто-вегетариандық диета: ет пен жұмыртқасыз, сүт өнімдерімен (сүт, ірімшік, йогурт) тамақтану. Денсаулыққа пайдасы, тарихы және қағидалары туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сүт өнімдерін қамтитын вегетариандық диета – Лакто-вегетариандық диета (кейде лактариан деп аталады; латын түбірі «лакт», сүт) ет және жұмыртқа жеуден бас тартады, бірақ сүт, ірімшік (жануарлар ферменті қолданылмаған, яғни микробтық көздерден алынған), йогурт, май, қаймақ, крем және кефир сияқты сүт өнімдерін тұтынады.
Vegetarian diet that includes dairy products
A lacto vegetarian (sometimes referred to as a lactarian; from the Latin root lact , milk) diet is a diet that abstains from the consumption of meat as well as eggs, while still consuming dairy products such as milk, cheese (without animal rennet i. e., from microbial sources), yogurt, butter, ghee, cream, and kefir.
Тарих
Көптеген адамдар арасында лакто-вегетариандық тұжырымдамасы мен практикасы ежелгі Үндістаннан бастау алады. Лакто-вегетариандықтың алғашқы жақтаушысы шотланд дәрігері Джордж Чейне болды, ол 18-ші ғасырдың басында семіздік және басқа да денсаулық проблемаларын емдеу үшін сүт пен көкөніс негізіндегі диетаны насихаттады. 19-шы ғасырда бұл диета натуропатиямен байланысты болды. Неміс натуропаттары Генрих Лахманн мен Теодор Хан шикі көкөністер, толық бидай наны және сүт сияқты сүт өнімдерінен тұратын лакто-вегетариандық диетаны ұсынды. 20-шы ғасырда лакто-вегетариандықты американдық биохимик Элмер Макколлум және даниялық дәрігер және диетолог Миккель Хиндхеде қолдады. 1918 жылы Макколлум: «Лакто-вегетариандықты қатаң вегетариандықпен шатастыруға болмайды. Дұрыс жоспарланған жағдайда, бұл адамның тамақтануы үшін ең қанағаттанарлық жоспар болып табылады» деді. Хиндхеде Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Дания үкіметінің тамақ жөніндегі кеңесшісі болды және лакто-вегетариандық диетаны халыққа енгізуде маңызды рөл атқарды. Рациондау жүйесі ет пен алкогольді шектеді, сондықтан Дания халқының көп бөлігі сүт пен көкөніспен тамақтанды. Махатма Ганди күнде сүт ішетін белгілі лакто-вегетариан болды. 1931 жылы Ганди былай деді: 1936 жылы Нарасин Нараян Годболе «Сүт: ең тамаша тағам» атты кітап жазды, ол лакто-вегетариандықты қорғап, етке қарсы сүт өнімдерін тұтынуды насихаттады.
The concept and practice of lacto vegetarianism among a significant number of people comes from ancient India. An early advocate of lacto vegetarianism was the Scottish physician George Cheyne who promoted a milk and vegetable based diet to treat obesity and other health problems in the early 18th century. During the 19th century, the diet became associated with naturopathy. German naturopaths Heinrich Lahmann and Theodor Hahn promoted lacto vegetarian diets of raw vegetables, whole wheat bread, and dairy products such as milk. In the 20th century, lacto vegetarianism was promoted by the American biochemist Elmer McCollum and the Danish physician and nutritionist Mikkel Hindhede. In 1918, McCollum commented that "lacto vegetarianism should not be confused with strict vegetarianism. The former is, when the diet is properly planned, the most highly satisfactory plan which can be adopted in the nutrition of man." Hindhede became a food advisor to the Danish government during World War I and was influential in introducing a lacto vegetarian diet to the public. The system of rationing restricted meat and alcohol so the Danish population were mostly living on a diet of milk and vegetables. Mahatma Gandhi was a notable lacto vegetarian, who drank milk daily. In 1931, Gandhi commented that:
In 1936, Narasinh Narayan Godbole authored Milk: The Most Perfect Food, a book defending lacto vegetarianism and promoting the consumption of dairy products in opposition to meat.
Дін
Лакто-вегетариандық диеталар джайнизм, индуизм, буддизм және сикхизм сияқты Шығыс діни дәстүрлерінің белгілі бір жақтастары арасында кең таралған. Олардың лакто-вегетариандық диетаға деген негізгі сенімі – ахимса, яғни зорлық-зомбылыққа қарсы болу қағидасы.
Lacto vegetarian diets are popular with certain followers of the Eastern religious traditions such as Jainism, Hinduism, Buddhism, and Sikhism. The core of their beliefs behind a lacto vegetarian diet is the law of ahimsa, or non violence.
Индуизм
Ведаларға (үндістердің қасиетті кітаптарына) сәйкес, барлық тірі жандар тең құнды. Үндістер вегетариандықты рухани даму үшін өте маңызды деп санайды. Ет алу үшін көптеген көкөністер мен өсімдіктер керек, соның салдарынан көптеген тіршілік иелері жоғалады және ет жеу арқылы көптеген ауырсынулар туындайды. Ахимса бойынша, адамның тамаққа деген қажеттілігін қанағаттандыру үшін басқа тірі жандарға белгілі бір деңгейде азап келтіруге рұқсат етілсе де, азапты азайту үшін барлық күш жұмсалуы керек. Дегенмен, әлемнің басқа аймақтарында вегетариандық көбінесе жұмыртқа мен сүт өнімдерін қосатын ово-лакто вегетариандықпен байланысты. ИСККОН жандарды лакто-вегетариандық диетаға көшуге шақырады және ауыл шаруашылығын қоғамның идеалды экономикалық негізі деп есептейді. Көптеген үнді күресшілері қатаң лакто-вегетариандық және саттвик диетасын ұстанады. Олардың диетасының көп бөлігін сүт, май, бадам және нут құрайды.
According to the Vedas (Hindu holy scriptures), all living beings are equally valued. Hindus believe that vegetarianism is vital for spiritual progress. It takes many more vegetables or plants to produce an equal amount of meat, many more lives are destroyed, and in this way more suffering is caused when meat is consumed. Although some suffering and pain is inevitably caused to other living beings to satisfy the human need for food, according to ahimsa, every effort should be made to minimize suffering. However, in other parts of the world, vegetarianism generally refers to ovo lacto vegetarianism instead, allowing eggs into the diet. ISKCON encourages devotees to adopt a lacto vegetarian diet and gives agriculture as the ideal economic basis of society. Many Hindu wrestlers are strict lacto vegetarians and follow a Sattvic diet. A large part of their diet is milk, ghee, almonds and chickpeas.
Джайнизм
Джайнизмде вегетариандық стандарт өте қатаң. Ол өсімдіктерді өлтірмей алуға болатын жемістер мен жапырақтарды ғана жеуге рұқсат береді. Сондықтан, морковь, картоп, пияз, сарымсақ, түймедақ, шалқан, қызылша, имбирь сияқты тамырлы көкөністер де тамақтан шығарылады, себебі джайнизмде өсімдіктерді түбірден жұлу – жаман карма болып есептеледі. Джайнистер балды да жемейді, өйткені оны тамақ ұрлау деп санайды, сондай-ақ бал жинау ара ұяларын, ара жұмыртқаларын және ара дернәсілдерін жояды.
In the case of Jainism, the vegetarian standard is strict. It allows the consumption of only fruit and leaves that can be taken from plants without causing their death. This further excludes from the diet root vegetables like carrots, potatoes, onions, garlic, radish, turnips, turmeric, etc since uprooting plants is considered as bad karma in Jainism. Jains also do not consume honey since it is considered as stealing food and also because honey collecting destroys bee hives and bee eggs and bee larvae inside it.
Сикхизм
Намдарлар – сикх дінінің бір тобы, қатаң лакто-вегетариандық диета сақтайды және вегетариандыққа қолдау білдіретін Гуру Грант Сахиб кітабынан аяттар келтіреді, сондай-ақ олар мал қорғауды жақтайды. Дәмдами Таксал да Гуру Грант Сахибты сілтеме ретінде келтіріп, қатаң лакто-вегетариандық диета ұстанады. Ет, жұмыртқа, балық және желатиннің ешқандай түрінде де тамақтануға рұқсат жоқ, сондай-ақ жануарлардың құқықтарын шектеуге де болмайды.
The Namdharis, a Sikh sect follow a strict lacto vegetarian diet and have quoted verses from the Guru Granth Sahib endorsing vegetarianism, they also advocate for cow protection. The Damdami Taksal also cite the Guru Granth Sahib and advocate a strict lacto vegetarian diet. Eating meat is not allowed in any form including eggs, fish and gelatine. or otherwise abridges animal rights.