Хорватиялық ақсүйектер Frankopan әулеті

Кіріспе

Хорватиялық ақсүйек отбасы

1428 жылы Никола IV Кркский (1426 жылдан 1432 жылға дейін Хорватия мен Далмация банi) Франкапан деп өзін атаған Крк графтарының алғашқысы болды. 1430 жылы ол Рим папасы Мартин V-тен ескі Рим патриций отбасы Франгипани ұрпағы екендігін мойындады және ресми түрде Франгипани есімін және гербін қолдана бастады. 1246 жылы Австрия герцогы Фридрих II мен Бела арасында тағы бір соғыс болды, онда Франкапанның көмегімен Бела жеңіске жетті. Бұл жеңіс үшін король Бела патшалық жарлықпен Франкапандарды өздері мен олардың ұрпақтары үшін олардың жерлерінің иелері етіп бекітті. Швецияда қалды. 1425 жылы император Зигмунд Никола Франкапанның ақсүйек мәртебесін растады, оны Никлас Франгипан де Бегле, Сегние және Модруссе (Никола Франкапан, Крк, Сенж және Модрус графы) деп атап, латынша титулын қолданды. Ол сондай-ақ отбасына қызыл балауыздың артықшылықтарын (Rotwachsprivilegien) берді, яғни мөрлеріне қызыл балауызды пайдалану құқығын берді. Зигмунд осы құжаттың соңында ешкім отбасының осы құқықтарын даулауға болмайтынын атап көрсетті. Бернардин Франкапанның (1453–1529) әжесі Дороти Венгрияның танымал ақсүйек отбасынан шыққан, ал анасы Изотта Эсте әулетінен шыққан, ол Феррара герцогтығынан еді. Бернардиннің ата-тегі Испания корольдік отбасыларынан шыққан, тіпті Арпад әулетінен де (Арпад әулеті Венгрия Корольдігін құрған). Франкапан отбасы Зринский-Франкапан қастандығынан кейін қуғын-сүргінге ұшырады, онда граф Фран Кристо Франкапан Габсбург королі Леопольд I-ге қарсы көтеріліске қатысты. Ол және оның жеңістігі Петр Зринский Винер-Нойштадтта өлім жазасына кесілді. Степан II Франкапанның (1481 жылы қайтыс болған), Хорватия банiсінің әулеті 16 ғасырда Катарина Франкапанмен жойылып кетті. Зигмунд Франкапанның әулеті 1542 жылы Эгер епископы Франьо Франкапанмен бірге аяқталды. Тағы бір тармақ 1572 жылы Франьо Франкапан, Хорватия банiсінің өлімімен жойылып кетті; ал Трсат тармағы 1671 жылы Фран Кристо Франкапанмен (және әйелдер желісінде Мария Джулиана Франкапанмен, Абенсберг унд Траун графинясына және кейіннен фон Аттемс графинясына үйленген) жойылып кетті. Вьекослав Никола Антун Дойми де Лупис (1939–2018), бастапқыда сондай-ақ Дуймич Вукасинович, ол кезде британдық азамат, өзінің аты мен тегін "Луи Дойми де Франкапан Шубич Зринский" немесе "Луи Михал Антун Дойми де Лупис де Франкапан Шубич Зринский" деп өзгертті, британдық азаматтық заң бойынша, ежелгі хорват ақсүйек отбасыларының бірнеше атын біріктірді, бұл тарихи тұрғыдан аталған ақсүйек отбасылардың ешбір мүшесіне жатқызылмаған. Луидің ұрпақтарының арасында леди Николас Виндзор және тарихшы Питер Франкапан бар, ол да олардың әрқашан бірдей есімде болғанын мәлімдеді. 2002 жылы Луи Дойми де Лупистің әйелі, швед заңгері Ингрид Деттер Рибник сарайын сатып алды, ол бұрын Франкапандардың меншігі болған, қазір Хорватияның мәдени мұралар тізілімінде (Z 301) тіркелген, Рибник муниципалитетінен 1,6 миллион кунаға және Мәдениет министрлігінің шешімі бойынша Мәдени мұраны қорғау жөніндегі дирекциясының келісімімен, бірақ инвестициялар аз болды. 2003 жылы олар "Катарина Зринская" және "Петр Зринский" әдеби сыйлықтарын құрды, олар бір рет ғана өткізілді. Сол жылы Папа Иоанн Павел II Франкапан отбасымен тығыз байланысты Трасаттың біздің ханымның қасиетті орнына келген кезде, де Лупис отбасының мүшелері өздерінің бастапқы есімдерімен емес, Франкапандар ретінде таныстырылды. Иван V (Анж) Кркский (1393 жылы қайтыс болды), Хорватия банiсі Никола IV Франкапан (шамамен 1360–1432), бірінші "Франкапан" және Иван V Кркскийдің ұлы, сонымен қатар Хорватия банiсі Иван VI Франкапан (Янош) (шамамен 1436 жылы қайтыс болды), Никола IV Франкапанның ұлы және Хорватия банiсі Степан III Франкапан (мажарша: Истван) (шамамен 1416–1481 немесе 1484), Никола IV Франкапанның ұлы. Бан Иван VI Франкапанмен бірге билік жүргізді. Иван VII Франкапан 1451 және 1480 жылдар аралығында Крк княздығын басқарды. Бернардин Франкапан (1453–1529) Степан III Франкапанның ұлы. Әсерлі ақсүйек, дипломат және жауынгер. Никола V Франкапан (1456–1458 жылдары қайтыс болды), Никола IV Франкапанның ұлы және Хорватия мен Славония банiсі Беатрис Франкапан (1480–шамамен 1510), Хуньяд сарайының мұрагері және Джон Корвинус әйелі Крсто Франкапан (1482–1527), Бернардин Франкапанның ұлы және Хорватия банiсі Юрай III Франкапан (?–1553), Цетинград жарғысына қол қойған (1527) Франьо Франкапан (1536–1572), Хорватия банiсі Вук II Крсто Франкапан (шамамен 1578–шамамен 1652), Карловац генерал-майоры Франьо Франкапан Цетинский, архиепископ, епископ және дипломат Никола IX Франкапан Тржацтық (1647 жылы қайтыс болды), Хорватия банiсі Катарина Зринская (шамамен 1625–1673), Вук Крсто Франкапанның қызы. Петр Зринскийге, Хорватия банiсіне үйленді. Фран Кристо Франкапан (1671 жылы басылып өлтірілді), Зринский-Франкапан қастандығын жариялады, Венгрияда Весселени қастандығы ретінде белгілі.

In 1428 Nikola IV Krčki (Ban of Croatia and Dalmatia from 1426 to 1432) was the first of the Counts of Krk to call himself Frankapan. In 1430 he managed to receive recognition from Pope Martin V for being a descendant of the old Roman patrician family Frangipani and officially started using the name and coat of arms Frangipani. In 1246 there was another war, between Frederick II, Duke of Austria and Béla, who, with the assistance of the Frankopan, won a victory. As a further reward, King Béla then, by royal decree, created the Frankopans as Lords of their territory for them and their descendants. stayed in Sweden. In 1425 Emperor Sigismund confirmed the noble status of Nikola Frankopan referring to him as Niklas Frangiapan Comes de Begle, Segnie et Modrusse (Nikola Frankopan, Count of Krk, Senj and Modruš) using the Latin title of comes. He also granted the family the privileges of red wax, (Rotwachsprivilegien), i. e., the right to use red wax for their seals. Sigismund underlines at the end of this document that no one must ever dispute these rights of the family. Bernardin Frankopan's (1453–1529) paternal grandmother Dorothy was from a prominent Hungarian noble family, Garay, while his mother Isotta from Este family was Duchy of Ferrara of Ferrara. Through ancestry from royal Spanish families Bernardin had even Árpád ancestry (the Árpád dynasty founded the Kingdom of Hungary.) The Frankopan family was persecuted after the Zrinski Frankopan conspiracy, where the Count Fran Krsto Frankopan participated in an uprising against Habsburg King Leopold I. He and his brother in law, Petar Zrinski were executed in Wiener Neustadt. The line of Stjepan II Frankopan, Ban of Croatia (d. 1481), died out with Katarina Frankopan in the 16th century. The line of Sigismund Frankopan expired with Franjo Frankopan, Bishop of Eger in 1542. Another branch died out in 1572 with Franjo Frankopan, Ban of Croatia; and the Trsat branch died out with Fran Krsto Frankopan in 1671 (and in the female line with Maria Juliana Frankopan, married Countess of Abensberg und Traun and later Countess von Attems). Vjekoslav Nikola Antun Doimi de Lupis (1939–2018), originally also Dujmić Vukasinović, by then a British citizen, changed his name and surname to "Louis Doimi de Frankopan Šubić Zrinski" or "Louis Michal Antun Doimi de Lupis de Frankopan Shubich Zrinski" under British Civil law, adding several names of ancient Croatian noble families that combined in such a fashion were historically never attributed to any member of mentioned noble families. Louis's descendants include Lady Nicholas Windsor, and historian Peter Frankopan who also claimed that they always had the same name. In 2002, the wife of Louis Doimi de Lupis, Swedish lawyer Ingrid Detter, bought the Ribnik Castle, once the property of the Frankopans, and today in the Register of Cultural Goods of Croatia (Z 301), for the price of 1.6 million kunas from the Ribnik municipality and in accordance with the decision of the Ministry of Culture, the Directorate for the Protection of Cultural Heritage, however hardly anything has been invested. In 2003, they also founded the literary awards "Katarina Zrinska" and "Petar Zrinski", which were held only once. In the same year, during the Pope John Paul II visit of The Shrine of Our Lady of Trsat, which was tightly related to the Frankopan family, the members of de Lupis family managed to get presented not by their original name yet as Frankopans. Ivan V (Anž) of Krk (died 1393), Ban of Croatia
Nikola IV Frankopan (c.1360–1432), first "Frankopan" and son of Ivan V of Krk also Ban of Croatia
Ivan VI Frankopan (János) (died 1436), son of Nikola IV Frankopan and Ban of Croatia
Stjepan III Frankopan (Hungarian: István) (c. 1416–1481 or 1484), son of Nikola IV Frankopan. Co ruled with Ban Ivan VI Frankopan. Ivan VII Frankopan, ruled the Principality of Krk between 1451 and 1480. Bernardin Frankopan (1453–1529) Son of Stjepan III Frankopan. Influential nobleman, diplomat, and warrior. Nikola V Frankopan (died 1456–1458), son of Nikola IV Frankopan and Ban of Croatia and Slavonia
Beatrice Frankopan (1480–c. 1510), heiress of Hunyad Castle and wife of John Corvinus
Krsto Frankopan (1482–1527), son of Bernardin Frankopan and Ban of Croatia
Juraj III Frankopan (?–1553), signatory of Cetingrad Charter (1527)
Franjo Frankopan (1536 – 1572), Ban of Croatia
Vuk II Krsto Frankopan (c. 1578–c. 1652), general of Karlovac generalate
Franjo Frankopan Cetinski, archbishop, bishop, and diplomat
Nikola IX Frankopan of Tržac (died 1647), Ban of Croatia
Katarina Zrinska (c.1625–1673), daughter of Vuk Krsto Frankopan. Married Petar Zrinski, Ban of Croatia. Fran Krsto Frankopan (beheaded in 1671), promulgated the Zrinski Frankopan conspiracy, known as Wesselényi conspiracy in Hungary.

Шаруашылықтар

Франкопан отбасының қамалдарының бірнешеуі Хорватияда, көбінесе Горски котар аймағы мен Крк аралының маңында сақталған. Трасат қаласының жанындағы Стара-Сусикадағы қамалдың құрамында иллириялық және римдік кезеңдерге дейін соққан құрылыстар бар. Босильево қаласында ортағасырлық бекініс қамал орналасқан, ол өткен ғасырда романдық стильде қайта жаңартылған. Северин-на-Купидегі қамал мен саябақ 17 ғасырдың ортасына дейін Франкопан отбасының меншігінде болды. Франкопандарға тиесілі басқа да қамалдар мен мүліктер Рибник, Босильево, Нови Винодольски, Дривеник, Огулин, Слюнь, Озалж, Цетинград, Трсат және басқа да айналасындағы қалаларда кездеседі. Крк қаласындағы Франкопан қамалы қазіргі уақытта жаз айларында ашық аспан астындағы қойылымдар үшін қолданылады. Отбасының меншігінде болған кейбір қамалдар: