Пьер Дрие Ларошель: Француз жазушысы және саяси ойшыл

Кіріспе

Француз жазушысы (1893–1945)

Пьер Эжен Дрю Ла Рошель (dʁjø la ʁɔʃɛl; 3 қаңтар 1893 – 15 наурыз 1945) – француздық роман, әңгімелер және саяси эсселер жазған жазушы. Ол Парижде туып, өмір сүрді және сол жерде қайтыс болды. Дрю Ла Рошель 1930-шы жылдары француз фашизмін қолдады және неміс оккупациясы кезінде ынжық әрекет жасағандардың бірі ретінде белгілі болды. Ол ең көп танымал шығармалары – «Le Feu Follet» және «Gilles» кітаптары.

Ерте өмір

Дрю Париждің 17-ші округінде орналасқан Нормандиядан шыққан орта таптық отбасында дүниеге келді. Оның әкесі әйеліне берген қалыңдыққа сүйеніп, оны ысырап етіп, ұлының жасөспірім шағында "отбасының әлеуметтік мәртебесінің күрт төмендеуіне себепкер болды". Пьер өте жақсы оқушы болғанымен, École Libre des Sciences Politiques-тегі соңғы емтиханын тапсыра алмады. Бірінші дүниежүзілік соғыста үш рет жарақаттанған ол, әскери тәжірибесінің өмір бойындағы терең әсерін сезінді. 1917 жылы Дрю еврей досының әпкесі Колетт Жерамэкке үйленді. Олар 1921 жылы ажырасып кетті. Дадаизмге, сюрреализмге және коммунистерге симпатия танытқан, 1920 жылдары Луи Арагонмен жақын дос болған ол, сонымен қатар роялистік Action Française қозғалысына да қызығушылық танытты, бірақ осы саяси бағыттардың ешқайсысына толыққанды қосылудан бас тартты. 1922 жылы ол "Францияның өлшемі" ("Mesure de la France") атты туындысын жазды, ол оған белгілі бір дәрежеде танымалдық әкелді және бірнеше романды редакциялады. Кейін (1930 жылдардан бастап) фашизм мен антисемитизмді қабылдады. Дрюдің саяси жазбаларында парламенттік жүйе (Францияның Үшінші республикасының үкіметтік құрылымы) Францияның "тоқырауына" (экономикалық дағдарыс, туу көрсеткіштерінің төмендеуі және т.б.) жауапты деп санайды. "Еуропалық жас" ("Le Jeune Européen", 1927) және "Женева немесе Мәскеу" ("Genève ou Moscou", 1928) атты эсселерінде Дрю Ла Рошель күшті Еуропаны жақтады және демократияның "тоқыраған материализмін" сынады. Ол федеративтік Еуропаның империалистік Ресей мен Америкадан оқшауланған, күшті экономикалық және саяси одақты нығайта алатынына сенді; 1939 жылы ол мұндай автономиялық уәдені тек нацистік Германия ғана орындай алады деп ойлады. 1928 жылы білдірген еуропалық көзқарастарынан кейін, ол көп ұзамай жұмыс берушілер ұйымдарымен, оның ішінде Эрнест Мерсьенің "Француздық жаңғырту" ("Redressement Français") ұйымымен және 1920 жылдардың соңы мен 1930 жылдардың басында Радикалдық партияның кейбір ағымдарымен жақын байланыс орнатты.

Drieu was born into a middle class family from Normandy, based in the 17th arrondissement of Paris. His father was an unsuccessful lawyer who relied on his wife's dowry and ended up squandering it, being "responsible for a sharp decline in the family's social status" by the time of his son's adolescence. Although a brilliant student, Pierre failed his final exam at the École Libre des Sciences Politiques. Wounded three times, his experience as a soldier during World War I had a deep influence on him and marked him for the rest of his life. In 1917, Drieu married Colette Jéramec, the sister of a Jewish friend. They divorced in 1921. Sympathetic to Dada and to the Surrealists and the Communists, and a close friend of Louis Aragon in the 1920s, he was also interested in the royalist Action Française, but refused to adhere to any one of these political currents. He wrote Mesure de la France ("Measure of France") in 1922, which gave him some small notoriety, and edited several novels. He later (beginning in the 1930s) embraced fascism and antisemitism. In Drieu's political writings, he argued that the parliamentary system (the gouvernement d'assemblée of the French Third Republic) was responsible for what he saw as the "decadence" of France (economic crisis, declining birth rates, etc.). In his essays "Le Jeune Européen" ("European Youth", 1927) and "Genève ou Moscou" ("Geneva or Moscow", 1928), Drieu La Rochelle advocated a strong Europe and denounced the "decadent materialism" of democracy. He believed that a federal Europe could bolster a strong economic and political union isolated from the imperialist Russians and Americans; in 1939 he came to believe that only Nazi Germany could deliver such an autarkian promise. His pro European views expressed in 1928 were soon followed by closer contacts with employers' organizations, among them Ernest Mercier's Redressement Français, and then, at the end of the 1920s and the beginning of the 1930s, with some currents of the Radical Party.

Фашизм және ынтымақтастық

1931 жылы өзінің «Еуропа отандарға қарсы» атты эссесінде Дрю Гитлерге қарсы жазды, бірақ 1934 жылы, әсіресе 6 ақпанда Бурбон сарайының алдындағы оңшыл лигалар ұйымдастырған тәртіпсіздіктерден кейін, және 1935 жылдың қыркүйегінде нацистік Германияға жасаған сапарында (онда ол Нюрнбергтегі Рейхспартетаг митингісіне куә болды), либералды демократияның «әлсіздігіне» қарсы құрал ретінде нацизмді қабылдады. 1934 жылғы 6 ақпандағы тәртіпсіздіктерден кейін ол «Жас күрес» журналына материалдарымен үлес қосты және өзін фашист ретінде қайта таныстырды. 1934 жылғы қазанда жарық көрген «Фашистік социализм» («Socialisme Fasciste») атты кітабының атауы сол кездегі саяси көзқарасын көрсетеді. Онда ол Францияның мәселелеріне жауап ретінде марксизмге деген наразылығын сипаттады. Ол Жорж Сорель, Фернан Пелутье, сондай-ақ Сент-Симон, Шарль Фурье және Прудон сияқты ерте француз социалистерінен шабыттанғанын жазды. Дрийе Ла Рошель 1936 жылы Жак Дориоттың фашистік «Француз халық партиясына» (Parti Populaire Français, PPF) қосылды және 1939 жылы партиядан бөлінгенге дейін «Ұлттық азаттық» («L'Emancipation Nationale») журналының редакторы болды. 1937 жылы Дориотпен бірге, ол Францияға тән фашизмді жақтады. Осы кезеңде ол өзінің ең танымал «Жиль» романын жазуын жалғастырды. Ол коллаборационизмді және нацистердің Солтүстік Францияны оккупациялауын қолдады. Париж оккупацияланған кезде Дрю Жан Полханның (оны екі рет Гестаподан құтқарған) орнын басып, «Жаңа француз журналының» («Nouvelle Revue Française») директоры болды, осылайша нацистік басқыншылармен француз мәдени ынтымақтастығының жетекші тұлғасына айналды. Ол нацистердің «Фашистік интернационал» басшысы болатынын үміттенеді. Оның Германияның Париждегі елшісі Отто Абецпен достығы соғысқа дейін жетеді. Ол «Ынтымақтастық тобының» («Groupe Collaboration») комитетінің мүшесі болды. Алайда 1943 жылдан бастап ол «Жаңа тәртіпке» көңілі толып, Шығыс руханилығын зерттеуге бет бұрды. Соңғы, өте батыл әрекет ретінде ол қайтадан Жак Дориоттың ППФ-ына қосылды, сонымен бірге құпия күнделігінде сталинизмге деген құрметін білдірді. 1944 жылы Париж азат етілгенде Дрю жасырынуға мәжбүр болды. Досы Андре Малроның қорғауына қарамастан, және 1944 жылдың шілдесінде жасаған алғашқы сәтсіз талпырыстан кейін Дрю өзін-өзі өлтірді.

As late as 1931, in his essay L'Europe contre les patries ("Europe Against the homelands"), Drieu was writing as an anti Hitlerian, but by 1934, especially after the 6 February 1934 riots organized by far right leagues before the Palais Bourbon, and then a visit to Nazi Germany in September 1935 (where he witnessed the Reichsparteitag rally in Nuremberg), he embraced Nazism as an antidote to the "mediocrity" of liberal democracy. After the 6 February 1934 riots, he contributed to the review La Lutte des Jeunes and reinvented himself as a fascist. The title of his October 1934 book Socialisme Fasciste ("Fascist Socialism") was representative of his politics at the time. In it, he described his discontent with Marxism as an answer to France's problems. He wrote that he found inspiration in Georges Sorel, Fernand Pelloutier, and the earlier French socialism of Saint Simon, Charles Fourier, and Proudhon. Drieu La Rochelle joined Jacques Doriot's fascist Parti Populaire Français (PPF) in 1936, and became the editor of its review, L'Emancipation Nationale, until his break with the party beginning in 1939. In 1937, with Avec Doriot, he argued for a specifically French fascism. He continued writing his most famous novel, Gilles, during this time. He supported collaborationism and the Nazis' occupation of northern France. During the occupation of Paris, Drieu succeeded Jean Paulhan (whom he saved twice from the hands of the Gestapo) as director of the Nouvelle Revue Française and thus became a leading figure of French cultural collaboration with the Nazi occupiers, who he hoped would become the leader of a "Fascist International". His friendship with the German ambassador in Paris, Otto Abetz, pre dated the war. He was a member of the committee of the Groupe Collaboration. Beginning in 1943, however, he became disillusioned by the New Order, and turned to the study of Eastern spirituality. In a final, provocative act, he again embraced Jacques Doriot's PPF, simultaneously declaring in his secret diary his admiration for Stalinism. Upon the liberation of Paris in 1944, Drieu had to go into hiding. Despite the protection of his friend André Malraux, and after a failed first attempt in July 1944, Drieu committed suicide.