Кіріспе

Уильям Ральф Мередит (31 наурыз 1840 – 21 тамыз 1923) – канадалық заңгер, саясаткер және судья. Ол 1878 жылдан 1894 жылға дейін Онтарио консерваторларының жетекшісі, 1900 жылдан өмірінің соңына дейін Торонто университетінің канцлері, ал 1913 жылдан өмірінің соңына дейін Онтарионың бас судьясы қызметін атқарды. "Мередит қағидалары" деп белгілі принциптері арқасында ол Онтариодағы жұмысшылардың өтемақы жүйесінің негізін қалаушысы ретінде танылады, оның ықпалы бүкіл Канада және АҚШ-та сезілді.

Өмірбаян

1840 жылдың 31 наурызында Үстіңгі Канаданың Вестминстер қалашығында дүниеге келген ол Джон Уолсингэм Кук Мередиттің үлкен ұлы және Ирландия мен Канадада белгілі заңгерлер отбасының мүшесі болды. Оның ортаңғы есімі арғы атасы Ральф Мередиттің (1748–1799) құрметіне қойылған, ол Дублин округінің бас прокуроры және бейбіт судьясы болған. Уильям Р. Мередит және оның белгілі ағалары "Лондонның сегіз Мередиттері" деп аталды, олардың арасында Бас судья Ричард Мартин Мередит, сэр Винсент Мередит, Томас Грейвс Мередит және Чарльз Мередит болды. Ағалар Ирландиядағы Роллдердің сақшысы, Р.Т. Ричард Эдмунд Мередит және Ирландия заң қоғамының президенті Фредерик Уолсингхэм Мередиттің (1859–1924) туыстары еді. Мередиттің әкесі бас судья сэр Уильям Коллис Мередит, Эдмунд Аллен Мередит және сэр Джеймс Крид Мередиттің бірінші туысы болды. Соңғысы бас судья сэр Герберт Рибтон Мередиттің әкесі, судья Джеймс Крид Мередиттің әкесі еді.

Ерте мансап

Үйде оқыған ол кейін Онтарионың Лондон қаласындағы Грамматикалық мектеп – Хеллмут колледжінде қысқа ғана уақыт оқыды. Томас Скетчердпен шәкірттікке тұрғаннан кейін Торонто университетінде заңды оқу үшін екі жылдық стипендия жеңіп алды. Осы кезде ол Лондон жеңіл жаяу әскерінің офицері қызметін де атқарды. 1861 жылы адвокаттыққа қабылданды және Скатчердпен серіктестік құрды. Көп ұзамай ол "Лондон адвокаттарының мойындалған көшбасшысы" деп есептелді. 1871 жылы Жоғарғы Канада Заң қоғамының мүшесі болып сайланды, ал келесі жылы Торонто университетінен заң бакалавры дәрежесін алды. 1875 жылы Корольдік кеңесшісі атанды. Заң серіктесі Томас Скетчерд қайтыс болғаннан кейін, ол Лондон қалалық адвокаты лауазымын иеленді, кейін бұл лауазымды тағы бір ағасы Томас Грейвс Мередит атқарды. 1879 жылдан 1888 жылға дейін Миддлсекс Заң қауымдастығының алғашқы президенті болды. 1888 жылы Лондонды тастап, Торонтодағы Уильям Александр Фостердің сәтті заң фирмасын басқарды. Сол жылы Торонто университетінің Заң факультетінің құрметті мүшесі болды, ал 1889 жылы оған құрметті заң докторы дәрежесі берілді.

Саяси өмір

Мередит 1872 жылы консерватор ретінде саясатқа қадам басты, ол сэр Джон Карлингтің (оның қызы Джесси оның ағасы Томасқа үйленді) орнын иеленіп, Онтарио заңнамалық ассамблеясына Лондон өкілі болды. Көптеген торилер оны радикал санады, бірақ бұл 1878 жылы партияның жетекшісінің орынбасары болып тағайындалуына кедергі болмады. Келесі жылы Джон Хиллиярд Кэмерон зейнеткерлікке шыққаннан кейін, тіпті дауыс берудің формалдылығы болмады, ол партия басшысы болып сайланды. Мередиттің басты саяси қарсыласы сэр Оливер Моваттың өмірбаянын жазған Чарльз Биггар: «Оппозиция қатарында одан лайықты таңдау жасау мүмкін емес еді. Ол пікірталасқа әрқашан дайын, аргументтерінің тоны әділ, жомарт және күшті қарсылас болды. Заң жобаларының егжей-тегжейлері пысықталатын және партиялық мәселелер уақытша ұмытылатын палата комитетінде Мистер Мередиттің провинцияға қызметі ерекше құнды болды. Оның жеке танымалдылығы зор болды. Либералдық басылым «Монреаль куәсі» оны «Канададағы ең танымал қоғам қайраткері» деп жариялады; ал палата оның еңбегін бағалап, жыл сайын 2000 доллар жалақы төлеуге келісті, бірақ ол одан бас тартты». Дегенмен, ол әйелдер құқығына қарсы болды, бірақ бұл оның (еркек болса да) жергілікті американдықтарға қатысты прогрессивті саяси философиясымен және жұмысшылардың құқықтарын қорғаған заңдарында еркектердің сайлау құқығын кеңейтумен біршама тепе-теңдікке келді. (Жұмысшыларға өтемақы және Мередит принциптері бөлімін қараңыз). Мередит басшылығымен жетістіктерге қол жеткізгеніне қарамастан, консерваторлар билікке ешқашан келмеді. Мередит өзінің орнын толық емес міндет деп қарады (Торонтода толық уақытты заңгерлік тәжірибесі болды), ал премьер-министр сэр Джон А. Макдональдтың консервативті қатал ұстанымы Мередитке көптеген ұятты жағдайларды тудырды. Бірақ оның нақты саяси жетістіксіздігінің басты себебі – биліктегі либералдық көшбасшы Сэр Оливер Моваттың саяси шеберлігі болды. Мередит пен Макдональдтың келіспеушілігі 1891 жылғы Макдональдтың сайлау науқанына қатысудан бас тартуына әкелді. Шабытты сөздермен айту шебері ретінде танылған Мередиттің бұл шешімі тори қатарындағылардың арасында шоқ пен көңілсіздік тудырды. Мередит Чарльз Тэппер басқарған Макдональдтың науқанын «өзінің отандастарына қарсы жала жабу науқаны» деп бағалады. Мередиттер ағылшын-ирландтық болғанымен, оның әкесінің анасы Ирландиядағы белгілі католик отбасынан шыққан, сондықтан Онтариодағы католиктер бастапқыда Мередитті өздерінің бірі деп қабылдады. Алайда, саяси өмірінің соңғы жылдарында Мередит Моваттың либералдары католик азшылығына «ұятты жеңілдіктер» беріп отыр деп санады, бұл оның саяси құлауына әкелді. Ол Макдональдтың оған құлақ аспауына наразылық білдіріп, ар-ұжданымен, католик мектептеріне берілген әділетсіз артықшылықтарға қарсы күресті. Ол католиктердің барлық орта мектеп кеңестерінде кепілдік берілген орынға және жеке мектептерде бекітілмеген оқулықтарды пайдалануға құқығы бар екенін сынады. «Торронто мейлі» газетімен салыстырғанда, оның шабуылдары салмақты болды, бірақ бұл католик халқының наразылығын тудырып, олар либералдарға толық қолдау көрсетті.

Сот төрешілерін тағайындау

Католик шіркеуімен болған дау тағы да ұятты сайлау жеңілісіне әкеп соқты, ал Оттавадағы үкімет оны Онтариода "үкіметтік мүмкін емес" деп санады және Мередиттің шынайы қабілеттерін іске асыруға мүмкіндік беретін лауазымға тағайындаудың дұрыс болатынына шешім берді. 1894 жылы ол саясаттан шығып, жалпы соттардың және Онтарио жоғары сотының бас судьясы лауазымын қабылдады, екі жылдан кейін осы қызметі үшін рыцарь атағына ие болды. 1913 жылы оның орнын ағасы Ричард Мартин Мередит басты, ал ол Онтарио апелляциялық сотының бас судьясы болып тағайындалды. Онтарио сот жүйесін қайта ұйымдастыру кезінде ол Онтарионың бас судьясы болды және осы лауазымда қайтыс болды. Мередит заңның тар немесе шектеулі түсіндірмелерінен аулақ болды, прецеденттерді қолдану қағидасына қатаң берілді. Оның некрологында Торонто қаласының адвокаты Уильям Джонстон оны "қалалық құқық саласындағы ең білгір судьялардың бірі" деп мақтады. Кейде ол өзінің ағалары (Эдмунд пен Ричард) сотта отырған істерді қарауға тура келді. 1913 жылы "Торонто Ворлд" газеті былай деп хабарлады: "Мередиттер отбасы, олар кездескендерге әдемі қарым-қатынас жасаса да, әрқашан өзінше ұстанып, қоғаммен көп араласпады. Бұл ерекшелік сэр Уильямда да байқалады. Оның жақын достары өте аз. Ол тек қана қабілетінің арқасында қазіргі деңгейге жетті, емес, сыртқы көмекпен. Жаны мейірімді, көңілді, бірақ өте өткір ойлы, кейде тікенді сөздерге немесе ишараттарға қарсы тұра алмайды, бұл оған көп жау жаратты. Сотта ол қатал, алдынан өткендерден көп талап етеді. Шын мәнінде, ол сот автократы. Ал жеке өмірінде ол білім мен әңгімелерге толы, әдемі әңгімелесуші болуы мүмкін."

Саясатқа қайта оралуға шақыру

Мередиттің саяси мансабы сырттай сәтсіз болғанымен, 1896 жылы Канаданың премьер-министрі болған күшті әрі сөзді Чарльз Тэппер және бұрынғы премьер-министр Маккензи Боуэлл Мередитті судьялық қызметтен шығып, Тэппердің кабинетіне қосылуға батыл әрекет жасады, бірақ нәтижесіз болды. Сэр Уилфрид Лориер және Либералдық партия туралы кітабында сэр Джон Уиллисон Мередит туралы: «Біздің тарихымызда одан да пайдалы және ардақты адамдар кемде-кем болды, және егер ол сэр Чарльз Тэпперге қосылғанда, Консервативтік партияның болашағы жақсаратыны сөзсіз» деп жазады.

Мемлекеттік қызмет

Мередит соттан тыс да үлкен саяси ықпалға ие болды, және оның "заң шығару және сот тәжірибесі әртүрлі үкіметтермен жиі пайдаланылды". Мередиттің сэр Джеймс Уитнидің саяси ұстазы болғаны және оның прогрессивті шараларын жасауға қатысқаны кеңінен сеніліп келді. Мередит сондай-ақ Уитни мен сэр Адам Бек арасында делдалдық жасады, тіпті Онтарио гидроэлектрлік қуаты жөніндегі комиссияны құрған көптеген заң жобаларын ұсынды және тіпті оларды дұрыс формулировкалауға көмектесті. Торонто "Дейли Стар" газеті Мередиттің "Онтарио заңнамасын қайта қарауы шеберлікпен жасалған" деп мәлімдеді. 1895 жылы Мередит Торонто университетінің сенаторы болып тағайындалды, ал бес жылдан кейін ол бір ауыздан сол университеттің канцлері болып сайланды, және ол өмірінің соңына дейін осы лауазымда қалды. Ол 1905 жылы Торонто университетінің істерін терген Корольдік комиссияның мүшесі болды. Ол сондай-ақ Жоғарғы Канададағы Йорк фермерлік банкінің банкроттығына себеп болған мәселелерді зерттеу үшін комиссия төрағасы болып тағайындалды, сондай-ақ сэр Артур Миген үкіметі оны сатып алу алдында Канаданың Солтүстік темір жолының құнын бағалауға шақырылды. Ол Оңтүстік Африка ескерткіш қауымдастығының президенті және Торонто қалалық жақсарту комитетінің тең төрағасы болды.

Жұмысшылардың еңбекақысы мен Мередит қағидаттары

Сэр Уильям Мередиттің еңбегі Канададағы, және оның ішінде Онтариода жұмысшыларға өтемақы төлеу жүйесінің негізін қалаушы деп есептеледі. Өнеркәсіптік революция кезінде көпшілік зауыттар мен қауіпті еңбек жағдайларының құрылуына байланысты, жарақат алған жұмысшылар мен олардың отбасыларына зиянды өтеу алуда немесе жәрдемақы алуда көптеген мүмкіндіктер болмады. Онтарио үкіметі өтемақы заңдарын өзгертудің қажеттігін түсінді. 1910 жылы сэр Джеймс Уитни Мередитті әлемдегі жұмысшыларға өтемақы төлеу жүйелерін зерттеу және ұсыныстар дайындау үшін алғашқы Корольдік комиссияны басқаруға тағайындады. Мередиттің Корольдік комиссия есебінде, өтемақы заңдарының басты мақсаты – жұмысшы мен оның күткендерін қамтамасыз ету және олардың туыстарына, достарына немесе қоғамға жүктеме болуын болдырмау екені айтылды. Ол, адал өтемақы жүйесі үшін бес негізгі принципті анықтады, олардың ең маңыздысы – «қатесіз сақтандыру» идеясы болды. Бұл, жұмысшылар жұмыс орнында жарақат алған жағдайда, жұмыс берушілерді сотқа беру құқығынан бас тартып, міндетті түрде жұмыс ақысын алуға келісетінін білдіреді. Сондай-ақ, жұмыс берушілер жауапкершіліктен қорғану үшін жүйеге төлем жасайды. 1913 жылы Мередит ұсыныстарын ұсынды, ал оның заң жобасы келесі жылы күшіне енді. Мередиттің жаңа жүйесінің әсері бүкіл Канада мен АҚШ-та сезілді, сондықтан оның бес маңызды идеясы (қатесіз өтемақы, жәрдемақының кепілдігі, ұжымдық жауапкершілік, ерекше құзырет және тәуелсіз кеңестер арқылы басқару) «Мередит принциптері» деп белгілі болды және бүгінге дейін солай аталады.

Отбасы және жеке өмірі

1862 жылы Мередит Лондон мэрі Маркус Холмстың қызы Мэри Холмсқа (1842–1930) үйленді. Ол Лондон және Хьюрон көлі темір жолы компаниясының директоры және бау-бақша қоғамының президенті болды. Мередиттер Торонтодағы Розедейлде 41-ші Бинскарт көшесінде тұрды. Олардың үлкен қызы Мод Уильям Томпсон Рамзиге тұрмысқа шықты, оның құрметіне Калгари қаласы аталды. Келесі қызы Констанс Джордж Армстронг Питерске тұрмысқа шықты, ал олардың қызы Рут Мередит Питерс Сюзанна Спаактың жесірі Клод Спаакқа үйленді. Кіші қызы Изабел Джеймс Торберннің ұлы, доктор Джеймс Дэвид Торбернге тұрмысқа шықты. Мередиттердің ұлы, майор Джон Редмонд Уолсингхэм Мередит (1878–1916) И. Ф. Хеллмуттың қызымен үйленді, бірақ Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Англияда ата-анасынан бұрын қайтыс болды, екі қызын қалдырып кетті. «Канад биографиясы сөздігінде» Мередит қатал болғанымен, сотта өте қадірлі және сыпайы адам ретінде танылғандығы, ал әріптес судьялары оны «Бас» деп лақап таққандығы айтылады. Ағаларының көпшілігі сияқты, оның сүйіп жасайтын хоббиі – бағбандық болды. 1913 жылы «Торонто Ворлд» газеті былай деп хабарлады:

«Сэр Уильям жетпіс үш жасқа толғанға қарамастан, әлі де әдемі, тік бойлы және сәндікке ие. Оның сүйікті хоббиі – бағбандық, және ол Розедейлдегі әдемі саябағында көп уақытын өткізеді. Сабан шапқы мен қолғап киіп, өсімдіктер мен бұталар арасында жүріп, арамшөптерді жойып, кесіп, немесе шөптердің түбінен қызылша тамырларын қазып алады. Осы ісінде де ол жалғыздыққа бейім екенін көрсетеді». Мередит Мэн жағалауында жүзіп жүргеннен кейін ауырып қалды және бірнеше аптадан кейін Монреальде туыстарының үйінде қайтыс болды. Ол әйелімен бірге Торонтодағы Сент-Джеймс зиратына жерленген.