Кіріспе

Plestiodon gilberti, көбінесе Гилберт скинкі деп аталады, Scincidae тұқымдасына жататын денелі, орташа өлшемді кесіртке түрі. Бұл түр АҚШ-тың оңтүстік-батысы мен Солтүстік-батыс Мексикаға ендемик және жалпы ұзындығы (құйрығын қоса есептегенде) шамамен өседі.

Таксономия және этимология

Plestiodon gilberti тұңғыш рет 1896 жылы Ван Денбург сипаттаған. Ол Ван Денбургтің ұстазы, американдық ихтиолог доктор Чарльз Гилберт (1859–1928) құрметіне аталған, ол сол кезде Стэнфорд университетінде зоология профессоры болған. Гилберт скинкі батыс скинкісімен (P. skiltonianus), Сан-Лукан скинкісімен (P. lagunensis) және төрт жолақты Азия скинкісімен (P. quadrilineatus) бірге «скилтониандар тобы» деп аталатын топқа жатады. Бұл топтың таксономиясы күмәнді және ДНК талдауының нәтижесінде қайта қаралуы мүмкін.

Географиялық ауқым

Гилберт скинкі негізінен Калифорнияда кездеседі. Ол Солтүстік Сан-Хоакин аңғарында, Бутт округінен оңтүстікке қарай Сьерра-Невада тауларының етегінде, және Сан-Франциско шығанағынан Мексика шекарасына дейін, сондай-ақ Баха-Калифорнияның солтүстігіне дейін жағалау қатарларының ішкі беткейлерінде таралған. Ол Оңтүстік Калифорния тауларында, және Моно округінен Сан-Бернардино округіне дейінгі Шығыс шөлдегі шашыраңқы таулы жерлерде де кездеседі. Оқшауланған популяциялары Батыс Аризонада және Оңтүстік Невадада да кездеседі.

Тіршілік ету ортасы

Гилберт скинкі теңіз деңгейінен шамамен 1500 метр биіктікке дейінгі орталарда кездеседі. Бұл кесіртке кең ауқымды орталарда таралған, бірақ ең көп кездесетін жерлері – дамудың бастапқы кезеңдері немесе оның таралған орталарының ашық алаптары, олар шабындыдан бастап ашық шапаралға дейін немесе сирек қарағайлы орманға дейін жетеді. Тығыз бұталы және густой орманды жерлерден әдетте қашып жүреді.

Сипаттама

Гилберт скинкі - кішкентай аяқты, денелі кеді. Ересектер жасыл, сұр, зәйтүн немесе қоңыр түсте болады. Жастардың қабырғаларында және арқасында ақшыл жолақтар болады, олар кең қара немесе қоңыр жолақты айналдырады. Бұл қара жолақ балғын қызғылт құйрықтың табанына жақын тоқтайды. Өсуімен және жетілуімен жолақтар солғын болады.

Мінез-құлық

П. гильберти – мықты денелі кесіртке, ашық жерде сирек көрінеді. Ол жапырақ сынықтары мен тығыз өсімдіктер арасында тамақтанады, кейде бос топырақты қазып ішін теседі. Ол жақсы қазып үй іші салады және көбінесе тас немесе шіріген ағаштар сияқты жер бетіндегі заттардың астына қазып өз баспанасын жасайды.

Көбею

P. gilberti-нің көбейтін маусымы географиялық орналасуына және жылдық жергілікті жағдайларға байланысты өзгеріп отырады. Көбею уақыты туралы көп мәлімет жоқ, бірақ ол батыс шұжыққа ұқсас болуы мүмкін. Ересек аналықтары бірнеше сантиметр тереңдікте, әсіресе жалпақ тастардың астындағы ылғалды топыраққа ұя салады. Бір ұядағы жұмыртқа саны 3-тен 9-ға дейін жетеді.