Рама ашылды: Ұлы саяхаттың соңы

Кіріспе

1993 жылы шыққан Артур Кларк пен Джентри Лидің "Рама ашылды" (1993) романы – Артур Кларк пен Джентри Лидің ғылыми-фантастикалық туындысы. Бұл авторлардың "Рамамен кездесу" төрт кітабынан тұратын сериясының соңғы кітабы және оның құпиясымен оралаған Рама ғарыш кемесінің сырларын ашады.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Кітап "Рама бақшасы" аяқталғаннан кейін оқиғаның жалғасын береді. Кітап Николь Уэйкфилдтің тағдырын және алдыңғы кітаптағы аяқталмаған оқиғадан – түрмеден қашуын баяндайды. Осы кезде адамдар "октоспайдерлер" және "мирмакаттар" деп аталатын екі шетелдік түрмен қарым-қатынасқа түсті. Октоспайдерлер қарапайым түр болған, бірақ ғарышқа сапар шегетін бір түр олармен байланысқа түсіп, олардың қоғамын түбірімен өзгертті. Генетикалық өзгерістерге ұшыраған октоспайдерлер биологиялық шеберлерге айналып, нәтижесінде бір жақты утопия құра алды. (Ричард Уэйкфилд оларды "мирмакаттар" деп атады, бұл атау грек тіліндегі "құмырсқа" деген мағына беретін "мирмакс" сөзі мен "мысық" сөзінің үйлесімінен туындаған, олардың құмырсқаға ұқсас сыртқы түрі мен мысықтай жылдамдықпен жүрісіне байланысты). Мирмакаттар – табиғи түрде өзгеше формасы бар жандар, олардың соңғы формасы – үлкен, өзара байланысқан, сезімтал желі, ол денеге қосылған талшықтар желісі арқылы адам миымен тікелей байланыса алатын; сонымен қатар, олар басқа бір сезімтал "құстың" түрімен симбиозға енді. Осы арқылы ол Ричардқа зорлық-зомбылық көрсетіп жатқан отарлаушылардың түрге қауіп төндіріп жатқанын жеткізді, ал мирмакаттардың өтініші бойынша ол олардың мекенін тастап, олардың жұмыртқаларын сақтап қалу үшін алып кетті. Адамдардың колониясының өмірлік жағдайлары мен адам құқықтары нашарлаған сайын, Никольдің отбасы мүшелері "Нью-Йорк" деп аталған аймаққа қашып кетеді, онда олар Рама II-де бұрын тұрған, соңынан Ричардпен қайта қосылады. Бірақ көп ұзамай, "Нью-Йорк"тегі Никольдің отбасына адамдар колониясының полициясы шабуыл жасайды, олар октоспайдерлер қаласына қашады. Адамдар колониясының басшысы октоспайдерлер қаласын негізсіз сылтаумен бомбалауды бастағаннан кейін және октоспайдерлер жауап шараларын қолданғаннан кейін, жағдай осыншалықты қиынға жетеді, Раманың басқарушы интеллекты кемедегі адамдардың тудырған қақтығысты тоқтату үшін араласады, саяхат аяқталғанға дейін барлық адамды гибернацияға жібереді, тек тірі қалған мирмакаттар ғана күнделікті өмірін жалғастыруға рұқсат алады. Рама ғарыш кемесі Тау Кита жұлдызының жанындағы, ғарышқа қабілетті кез келген ақылды тіршілікті зерттеу үшін құрылған алып тетраэдр – тағы бір түйінмен кездеседі. Адамдар негізінен саяхат барысында көрсеткен ксенофобия деңгейіне байланысты екі топқа бөлінеді. Бір топ зерттеу үшін түйінде қалады; ксенофобтар оқшауланып, ешқашан басқа шетелдіктерді көруге рұқсат етілмейді. Өмірден барып, қартайған Никольге Раман технологиясына қол жеткізуге рұқсат етіледі, ол ғаламдық білімді ашады.

The book picks up the story immediately after the end of The Garden of Rama. The book follows the story of Nicole Wakefield and her escape from imprisonment left at the cliffhanger of the previous book. At this point, the humans had already come into contact with two alien species known as "octospiders" and "myrmicats". The octospiders were a simple species until a space faring species made contact with them and forever changed their society. By undergoing genetic enhancements, the octospiders became biological wizards and were eventually able to form a utopia of sorts. The myrmicats (named by Richard Wakefield, a combination of the Greek word for ant, myrmex, due to their ant like appearance, and the English word "cat" due to their feline size and running gait) were a naturally heteromorphic species whose final form was a large, interconnected sentient mesh which was able to directly interface with the human brain through a network of fibers connected to the body; while entering a symbiosis with another sentient "avian" species. Through this medium, it was able to communicate to Richard the threat posed to the species by the violent colonists, and at the request of the myrmicats he leaves their habitat carrying some of their eggs for preservation. As the human colony continues to degenerate with respect to living conditions and human rights, the members of Nicole's family escape to the region nicknamed "New York", where they used to live in Rama II, and are eventually reunited with Richard. Before long, the human colony police come after Nicole's family in "New York" and they flee to the octospider city. After the human colony leader starts bombing the octospider city under a made up pretext and the octospiders retaliate, the situation becomes dire enough that Rama's controlling intelligence intervenes to end the conflict caused by the humans aboard, by sending everybody into hibernation until the end of the journey, except for the surviving myrmicats which are allowed to lead their daily life. The Rama spacecraft rendezvous with another Node, an enormous tetrahedron near the star Tau Ceti, designed to research any intelligent life capable of spaceflight. The humans are divided into two groups based mainly on the degree of xenophobia they had exhibited during the journey. One group will stay at the Node to be studied; the xenophobes are segregated and never allowed to see another alien again. Before her death of old age, Nicole is allowed access to Raman technology unveiling universal insights.