Кіріспе

Үш рет өлім жазасынан құтылған британдық кісі өлтіруші Джон Генри Джордж "Баббакомб" Ли (15 тамыз 1864 – 19 наурыз 1945) – кісі өлтіргені үшін үш рет асылуға әрекет жасалған ағылшын. Девон округының Эбботтскерсвелл қаласында туған Ли Корольдік теңіз күштерінде қызмет еткен және ұры екені белгілі болған. 1885 жылы ол жұмыс берушісі Эмма Кейсені 1884 жылдың 15 қарашасында Торквей маңындағы Баббакомб шығанағындағы үйінде пышақтап өлтірді деген айыппен сотталды. Дәлелдер нашар және жағдаяттық сипатта болды, Лидің сол кезде үйдегі жалғыз ер адам болғаны, оның бұрынғы қылмыстық істері және қолында түсіндіріле алмайтын жарақат табылғаны ғана дәлелдеді. Осыған қарамастан және өзінің кінәсіз екенін мәлімдесе де, ол асылуға кесім берілді. Үш рет асылу әрекетінен кейін оның жазасы өмір бойына түрмеге қамауға ауыстырылды. Ол "асыла алмайтын адам" деп кеңінен танылды.

Өлім жазасына кесу әрекеті және оның салдары

1885 жылғы 23 ақпанда Лидің Эксетер түрмесінде өлім жазасын орындауға үш рет әрекет жасалды. Барлығы сәтсіз аяқталды, себебі жазалаушы Джеймс Берри бұрын мұқият тексергеніне қарамастан, эшафодтың төменгі бөлігі ашылмады. Медициналық қызметкер осы іске қатысудан бас тартты, соның салдарынан орындалу тоқтатылды. Берри өзінің "Жазалаушы ретіндегі тәжірибем" атты естеліктерінде сәтсіз жаза орындалуы туралы толыққанды мәлімет беріп, төменгі бөліктің жазалау әрекеттері арасында арамен және балтамен түзетілгенін айтады, бірақ Берридің естеліктерінде және бас шерифке жазған хатында ол екі жазалау әрекеті туралы ғана еске алады. Ли үнемі Ішкі істер министрлеріне өтініш білдіріп, 1907 жылы босатылды. Тарихта үш рет асылудан аман қалған жалғыз адам – 1803 жылғы қыркүйекте Джозеф Сэмюэл. Эрнест Боуэн Роулендс өзінің "Заңның жарығында" атты кітабында басқа бір теорияны келтіреді, онда тұзақ ағаш тікшесімен жабылған, оны эшафодта жұмыс істеген тұтқын орнатып, аппаратты сынаған кезде алып тастаған.

Кейінгі жылдар мен сәйкестендірулер

Бостандыққа шыққаннан кейін Ли өзінің танымал болуын пайдаланып, өмірі туралы лекциялар оқып ақша тапты, тіпті оның өмірінен үнсіз фильм түсірілді. 1916 жылдан кейін оның қайда жүргені туралы мәліметтер шатасқан, және бір зерттеуші кейінірек жылдары Ли екенін айтқан бірнеше адам болды деп болжады. Ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Тависток жұмыс үйінде қайтыс болған деген күдік болды. Бірақ, жақындағы зерттеулер оның 1945 жылы АҚШ-та "Джеймс Ли" деген атпен қайтыс болғанын көрсетті. "The Man They Could Not Hang" кітабында айтылғандай, Лидің қабір тасы 2009 жылы Милуокидегі Forest Home Cemetery зиратында табылды.