1985 жылғы STS-51B ғарыш сапары

Кіріспе

1985 жылы америкалық экипажды ғарышқа ұшу

STS 51 B – НАСА ғарыш шаттл бағдарламасының 17-ші ұшуы және Challenger ғарыш шаттлының жетінші ұшуы болды. Challenger шаттлының 1985 жылғы 29 сәуірдегі ұшырылуы ұшыруға дайындық кезіндегі ақаулықтан 2 минут 18 секундқа кешікті. Challenger бастапқыда STS 51 E миссиясын орындау үшін ұшыру алаңына шығарылған еді. TDRS B спутнигінің уақыт бойынша мәселесі анықталған соң шаттл кері қайтарылды. STS 51 E миссиясы тоқтатылғаннан кейін, Challenger STS 51 B миссиясымен қайта жабдықталды. Ұшу бір аптаға созылды және шаттл 1985 жылғы 6 мамырда сәтті қонды.

Экипаждың отыру орындары

Ұшу-қону орындары 1–4 Ұшу палубасында орналасқан. 5–7 орын Ортаңғы палубада. S1 Овермайер Овермайер S2 Грегори Грегори S3 Линд Линд S4 Тагард Тагард S5 Торнтон Торнтон S6 ван ден Берг ван ден Берг S7 Ван Ван

Миссияның белгісі

Миссия белгісінде Challenger-дің жүк бөлімдері ашық, осы арқылы борттағы Spacelab 3 көрсетілген. Ұшқыш аппарат американдық тудың үстінен көтеріледі. Жапсырмадағы 7 жұлдыз жеті экипаж мүшесін бейнелейді, бұл Меркурийдің жеті батырына жасалған сілтеме, олардың есімдерін еске алу үшін. Ұшқыш аппараттың артында Еуропалық ғарыш агенттігіне (ЕКА) сілтеме ретінде Пегастың контурын көруге болады. Барлығын айналдыра қоршаған ақ тақта ғарышкердің шлеміне ұқсайды, екі команданың аттары белгінің айналасын айналатын дөңгелек жолақта топтастырылған, ал екі миссия маманы төменгі қосымша бөлімде көрсетілген. Көрнеуді күшейту үшін әр мүше атының түсі команданың түсімен сәйкес келеді.

Миссияның қысқаша мазмұны

1985 жылғы 29 сәуірде сағат 12:02:18 EDT-де Кеннеди ғарыш орталығының (KSC) 39А ұшыру алақанынан Challenger ұшырылды. Ұшу экипажында командир Роберт Ф. Овермайер, пилот Фредерик Д. Грегори, миссия мамандары Дон Л. Линд, Норман Э. Тагард және Уильям Э. Торнтон, EG&G Energy Management, Inc. компаниясының өкілі Лодвейк ван ден Берг және Реактивтік қозғалтқыш зертханасының (JPL) Тейлор Г. Ванг болды. Экипаж мүшелерінің орташа жасы 48,6-ға жетті, бұл американдық ғарыш миссияларының арасында ең жоғары көрсеткіш. Бұрынғы Spacelab миссиясымен (STS 9) салыстырғанда, экипаж 12 сағаттық жұмыс кестесін қамтамасыз ету үшін шамамен екі топқа бөлінді: Овермайер, Линд, Торнтон және Ванг «Алтын команданы» құрады, ал Грегори, Тагард және ван ден Берг – «Күміс команданы». STS 51 B – Еуропалық ғарыш агенттігінің (ESA) Spacelab қысымды модулінің екінші ұшуы және Spacelab модулінің толыққанды жұмыс режиміндегі тұңғыш ұшуы болды. Spacelab-тың микрогравитация жағдайындағы көп салалы зерттеулерге қабілеттілігі сәтті демонстрацияланды. Ғарыш аппаратының гравитациялық градиенттік тұрақтандыруы өте жақсы болды, бұл материалдарды өңдеу және сұйықтық механикасы саласындағы күрделі эксперименттерді қалыпты жүргізуге мүмкіндік берді. Экипаж тәулік бойы екі 12 сағаттық сменада жұмыс істеді. Арнайы камераларда екі үйір маймыл және 24 егеуқұйрық қоса жүргізілді, бұл американдық астронавттардың шаттлда тірі сүтқоректі жануарларды екінші рет ұшыруы болды. Ұшу кезінде экипаж мүшелерін Джонсон ғарыш орталығында орналасқан уақытша Пайдалы жүк операцияларын басқару орталығы тәулік бойы қолдады. Миссия барысында Spacelab 15 негізгі эксперимент жүргізді, олардың 14-і сәтті аяқталды. Екі Getaway Special (GAS) экспериментін олардың контейнерлерінен босату қажет болды, бұл бағдарлама үшін алғашқы рет болды. Бұл NUSAT (Солтүстік Юта спутнигі) және GLOMR (Жаһандық төмен орбиталық хабар тарату спутнигі) болды. NUSAT сәтті іске қосылды, бірақ GLOMR іске қосылмады және Жерге қайтарылды. Миссияда Үндістанның ғарыш зерттеу ұйымының «Анурада» атты ғарыш сәулесі эксперименті іске қосылды. Ол Жерге жақын ғарыштағы төмен энергиялы ғарыш сәулелерінің иондану деңгейін өлшеді. Ол пластик қабаттардан тұратын цилиндр тәрізді жазба құрылғысынан тұрды. Ол 64 сағат бойы минутына 7 ғарыш сәулесін анықтады және 10000 дерек парағын жасады. Challenger 1985 жылғы 6 мамырда сағат 12:11:04 EDT-де 7 күн, 0 сағат, 8 минут және 46 секундқа созылған миссиядан кейін Эдвардс әуе күші базасына қауіпсіз қонды.

Challenger lifted off from Kennedy Space Center (KSC)'s launch pad 39A at 12:02:18 p. m. EDT on April 29, 1985. The crew members included Robert F. Overmyer, commander; Frederick D. Gregory, pilot; Don L. Lind, Norman E. Thagard and William E. Thornton, mission specialists; and Lodewijk van den Berg, of EG&G Energy Management, Inc., and Taylor G. Wang, of the Jet Propulsion Laboratory (JPL), both payload specialists. Average age of 48.6 was the oldest for an American space mission. Similar to the previous Spacelab mission (STS 9), the crew was divided roughly in half to cover 12 hour shifts, with Overmyer, Lind, Thornton and Wang forming the Gold team, and Gregory, Thagard and van den Berg as the Silver team. STS 51 B was the second flight of the European Space Agency (ESA)'s Spacelab pressurized module, and the first with the Spacelab module in a fully operational configuration. Spacelab's capabilities for multi disciplinary research in microgravity were successfully demonstrated. The gravity gradient attitude of the orbiter proved quite stable, allowing the delicate experiments in materials processing and fluid mechanics to proceed normally. The crew operated around the clock in two 12 hour shifts. Two squirrel monkeys and 24 rats were flown in special cages, the second time American astronauts flew live non human mammals aboard the shuttle. The crew members in orbit were supported 24 hours a day by a temporary Payload Operations Control Center, located at the Johnson Space Center. On the mission, Spacelab carried 15 primary experiments, of which 14 were successfully performed. Two Getaway Special (GAS) experiments required that they be deployed from their canisters, a first for the program. These were NUSAT (Northern Utah Satellite) and GLOMR (Global Low Orbiting Message Relay satellite). NUSAT deployed successfully, but GLOMR did not deploy, and was returned to Earth. A Cosmic Ray Experiment by Indian Space Research Organisation, named Anuradha was launched onboard the mission. It measured the ionization states of low energy cosmic rays in near earth space. It consisted of a
Barrel shaped recorder consisting of plastic sheets. It detected cosmic rays at the rate of seven a minute for 64 hours and produced 10000 sheets of data

Challenger landed safely at Edwards Air Force Base at 12:11:04 p. m. EDT on May 6, 1985, after a mission lasting 7 days, 0 hour, 8 minutes, and 46 seconds.

"Челленджер" апатына байланысты

1986 жылы STS-51L рейсі кезінде Challenger ғарыш кемесінің апатын тергеуге қатысқан кезде Овермайер, Шаттлдың O-сақиналарындағы, апатқа себеп болған сияқты мәселе STS-51B рейсін ұшырған кезде де пайда болғанын анықтады. Мортон Тиоколь инженерлері Линдке миссиядан кейін "өлімге үш ондық бөлік секундқа жуық болдың" деді. Осы ұшырылымдағы (SRM 16A) сол жақтағы қатты ракеталық қозғалтқыштағы (SRM) O-сақиналарындағы мәселе Роджер Бойшолиді Боб Лундқа O-сақиналарының күйреуге әкелу мүмкіндігі туралы ескерту жазуға итермеледі.