Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ирландиядағы ең ірі норман қамалы (құлаушы жай), Трим, Меат округі.
Largest Norman castle in Ireland (ruin), Trim, County Meath
Трим қамалы (Caisleán Bhaile Átha Troim) – Ирландияның Меат округі Трим қаласында Бойн өзенінің оңтүстік жағалауында орналасқан, 30 000 м2 аумақты қамал. Ол 30 жылдың ішінде Хью де Лейси және оның ұлы Уолтер Мит иелігінің орталығы ретінде салынды. Қазіргі уақытта Ирландия үкіметі мемлекеттік мекеме The Office of Public Works (OPW) арқылы қамалға иелік етеді және оның күтімін жүзеге асырады. Бұл қамал Меат округінің Ұлттық ескерткіштер тізіміне енгізілген.
Trim Castle (Caisleán Bhaile Átha Troim) is a castle on the south bank of the River Boyne in Trim, County Meath, Ireland, with an area of 30,000 m2. Over a period of 30 years, it was built by Hugh de Lacy and his son Walter as the caput of the Lordship of Meath. The Irish Government currently own and are in charge of the care of the castle, through the state agency The Office of Public Works (OPW). The castle is on the List of National Monuments in County Meath.
Де Лейси
Мед жері шіркеудің меншігінде болған, бірақ оны 1172 жылы Англияның Генрих II-і Хью де Лейсиге жаңа әкімшілік аймақтардың бірі ретінде берді. Де Лейси дөңестің басында қос палисада мен сыртқы арықпен қорғалған үлкен сақиналы қамал салды. Сонымен қатар, таудың төбе-басына орналасқан жарлардың айналасында қосымша қорғаныс құрылыстары болған болуы мүмкін. Қамалдың батыс жағындағы қазіргі тас қақпаның астында тас негізді ағаш қақпа үйінің бір бөлігі орналасқан. Бұл жер Бойн өзеніндегі кемелер өтетін бұрылысты бақылайтын биік жерде орналасқандықтан таңдалды. Бұл аймақ ерте ортағасырлық маңызды діни және патшалық орын болды, ортағасырлық дәуірде Бойн өзені арқылы қайықпен Ирландия теңізіне дейін, шамамен 25 шақырымға дейін жүзуге болатын. Трим қамалы нормандық поэма «Дермот пен графтың әнінде» еске алынады. Де Лейси Ирландиядан кетіп, қаланы өзінің басты лейтенанттарының бірі, Кастлкнок бароны Хью Тиррелге сеніп тапсырды. Сақиналы қамалға Ирландияның жоғары корольдігінің әскерлері, Руаидри Уа Конхобаир шабуыл жасап, өртеп жіберді; Тиррел көмек сұрап басы сәтсіз аяқталғаннан кейін қашуға мәжбүр болды. Уа Конхобаир көп ұзамай шегінді, ал Де Лейси немесе Реймонд Фицджеральд 1173 жылы қаланы дереу жөндеп немесе қайта тұрғызды. 1186 жылы Хью қайтыс болғаннан кейін оның ұлы Вальтер де Лейси Мит лорды болды. Ол қайта құруды жалғастырды және қамал 1220 жылдары, ең болмаса 1224 жылы аяқталды. 19 ғасырдың тарихшылары құрылыстың аяқталу жылын 1220 жыл деп есептеген, бірақ қазір бұл мәселе даулы.
The land area of Meath was owned by the church but was granted to Hugh de Lacy in 1172 by Henry II of England as one of the new administrative areas. De Lacy built a huge ringwork castle defended by a stout double palisade and external ditch on top of the hill. There may also have been further defences around the cliffs fringing the high ground. Part of a stone footed timber gatehouse lies beneath the present stone gate at the west side of the castle. The site was chosen because it is on raised ground, overlooking a fording point on the River Boyne. The area was an important early medieval ecclesiastical and royal site that was navigable in medieval times by boat up the River Boyne, about 25 miles from the Irish Sea. Trim Castle is referred to in the Norman poem The Song of Dermot and the Earl. De Lacy left Ireland entrusting the castle to Hugh Tyrrel, baron of Castleknock, one of his chief lieutenants. The ringwork was attacked and burnt by forces of the Gaelic High King of Ireland, Ruaidrí Ua Conchobair; Tyrrel, having appealed in vain for help, was forced to flee. Ua Conchobair soon withdrew and De Lacy, or Raymond FitzGerald, immediately repaired or rebuilt the castle in 1173. After Hugh's death in 1186 his son Walter de Lacy succeeded as Lord of Meath. He continued rebuilding and the castle was completed in the 1220s, most likely in 1224. The year when construction was completed was considered to be 1220 by historians in the 19th century but that is now in dispute.
Женевилл мен Мортимер
Қаланың дамуының келесі кезеңі 13 ғасырдың соңы мен 14 ғасырдың басында болды; жаңа үлкен зал (ішкі бөлмесі және түбегейлі өзгертілген қоршау мұнарасындағы күн бөлмесі), жаңа алдыңғы ғимарат және тұрақтар қамалдағы бастионға қосылды. 1241 жылы Вальтер де Лейси қайтыс болғаннан кейін, оның немересі Матильда ("Мод") қамалға мұрагер болды. Оның екінші күйеуі Джеффри де Женевилл (крест жорығының тарихшысы Жан де Жойнвиллдің ағасы) болды, ол Францияның Шампань аймағындағы Вокулерс және Англия мен Ирландиядағы көптеген иеліктердің иесі болды, олар оның мұрагерлеріне өтті. Оның ұлы Пьер де Женевилл (Жоан де Лузиньянға үйленген) 1292 жылы қайтыс болып, 1301 жылы Роджер Мортимерге (1-ші Март графы) үйленген қызы Жоанды қалдырды. Матильда 1304 жылы қайтыс болғаннан кейін, 1308 жылы Джеффри өзінің ирландиялық иеліктерін Роджер Мортимерге берді және Тримдегі Сент-Мэри монастырына кірді. Джеффри 1314 жылы қайтыс болғаннан кейін Джоан Мортимер өз құқығымен баронша Женевилл титулын алды. Осылайша қамал Мортимер әулетіне өтті, олар оны 1425 жылға дейін иеленді, содан кейін Эдмунд Мортимермен, 5-ші Март графымен еркек желісі тоқтап қалды. Осыдан кейін иелік Эдмундтың әпкесі Энн Мортимердің ұлы Ричард Йоркке, оның күйеуі Ричард Коннисбург, Кембриджтің 3-ші графы арқылы берілді. 1460 жылы Уэйкфилд шайқасында Ричард Йорк қаза тапты, ал 1461 жылы оның ұлы, король Эдуард IV, Лондонның алтын шебері Гермин Линчті Тримдегі өкілі етіп тағайындады, ол Даблин мен Трим қамалдарындағы және Галвей қаласындағы жаңа ақша мен монеталардың сақтаушысы және шебері болды.
The next phase of the castle's development took place at the end of the 13th century and the beginning of the 14th century; a new great hall (with undercroft and attached solar in a radically altered curtain tower), a new forebuilding, and stables were added to the keep. On Walter de Lacy's death in 1241 his granddaughter Mathilda ('Maud') inherited the castle. Her second husband was Geoffrey de Geneville (brother of the crusade historian Jean de Joinville), Lord of Vaucouleurs in Champagne, France, and of many lordships in England and Ireland which were to devolve upon his heirs. His son Piers de Geneville (who married Joan de Lusignan) died in 1292 leaving a daughter Joan, who in 1301 married Roger Mortimer (1st Earl of March). Mathilda having died in 1304, in 1308 Geoffrey conveyed his Irish lordships to Roger Mortimer, and entered the priory at St. Mary's in Trim. Joan Mortimer inherited the title Baroness Geneville suo jure when Geoffrey died in 1314. The castle thereby passed to the Mortimer family who held it until 1425, when the male line died out with Edmund Mortimer, 5th Earl of March. After this the estate passed to Richard of York, son of Edmund's sister Anne Mortimer by Richard of Conisburgh, 3rd Earl of Cambridge. Richard of York was killed at the Battle of Wakefield in 1460, and in 1461 his son, King Edward IV, appointed Germyn Lynch, goldsmith of London, to be his representative at Trim as warden and master worker of the new issues of moneys and coins within the Castles of Dublin and Trim, and the town of Galway.
Кейінгі меншік құқығы
15 ғасырда Ирландия Парламенті Трим қамалында жеті рет отырыс өткізді және қамалда монета соғу орталығы жұмыс істеді. Ол сол кезде Мит өңірінің әкімшілік орталығы болып табылды және Плейлдің солтүстік шекарасын белгіледі. 16 ғасырда қамал құлдырап, тозуға ұшырады, бірақ 1640 жылдардағы Ирландия Конфедерациялық соғыстары кезінде қайтадан нығайтылды. 1649 жылы Дрогеда қаласы тоналғаннан кейін Трим гарнизоны басқа ирланд әскерлеріне қосылу үшін қашып кетті, ал осы орынды Оливер Кромвель әскері басып алды. 1680 жылдардағы соғыстардан кейін қамал Велсли әулетіне берілді, олар Артур Велслиге (Веллингтон герцогы) Леслилерге сатқанға дейін оны иеленді. Келесі жылдары ол Encumbered Estates соты арқылы Дунсани Планкеттердің қолына өтті. Олар жерді ашық қалдырды және уақыт өте келе түрлі мақсаттарға пайдалануға рұқсат берді, соның ішінде қалалық кеңес Касл Филдтің бір бөлігін бірнеше жыл бойы қоқыс тастау орталығы ретінде жалға алды және Корольдік британдық легионы үшін шағын жиналыс залы салынды. Дунсани әулеті 1993 жылға дейін қамал мен оның төңірегін иеленді, содан кейін көп жылдық талқылардан кейін Лорд Дунсани жер мен ғимараттарды мемлекетке сатты, өзенге және балық аулау құқығын өзінде қалдырды.
During the 15th century the Irish Parliament met in Trim Castle seven times and a mint operated in the castle. It was at that time the centre of administration for Meath and marked the outer northern boundary of The Pale. In the 16th century it fell into decline and was allowed to deteriorate, but it was refortified during the Irish Confederate Wars in the 1640s. In 1649 after the sacking of Drogheda, the garrison of Trim fled to join other Irish forces and the place was occupied by the army of Oliver Cromwell. After the wars of the 1680s, the castle was granted to the Wellesley family who held it until Arthur Wellesley (the Duke of Wellington), sold it to the Leslies. In following years it passed via the Encumbered Estates Court into the hands of the Dunsany Plunketts. They left the lands open and from time to time allowed various uses, with part of the Castle Field rented for some years by the Town Council as a municipal dump, and a small meeting hall for the Royal British Legion erected. The Dunsany's held the Castle and surrounds until 1993, when after years of discussion, Lord Dunsany sold the land and buildings to the State, retaining only river access and fishing rights.
Қалпына келтіру
Қоғамдық жұмыстар басқармасы 4,5 миллион еуроға жуық қаржыны жұмсап, зерттеу және консервациялау жөніндегі ауқымды бағдарламаны бастады, оған бекіністің орғабының ішінара қалпына келтірілуі және бастионға қорғау шатыры орнатылуы кірді. Сарай 2000 жылы жұртшылыққа қайта ашылды.
The Office of Public Works began a major programme of exploratory works and conservation, costing in the region of 4.5 million euro, including partial restoration of the moat and the installation of a protective roof on the keep. The castle was re opened to the public in 2000.
Құрылымы
30 000 м2 аумағы бар Трим замогы Ирландиядағы ең үлкен Камбро-Норман замогы болып табылады. Орталық үш қабатты мұнараның (оған доньон немесе үлкен мұнара деп те атайды) дизайны, жиырма бұрышы бар крест тәрізді пішіндес болуы, Норман мұнаралары үшін ерекше. Ол бұрынғы үлкен сақина тәрізді бекініс орнында кем дегенде үш кезеңде салынды: бастапқыда Хью де Лейси (шамамен 1174 ж.), содан кейін 1196 ж. және 1201–1205 ж. Вальтер де Лейси салған. Замок ішкі аумағының бір бөлігі 1970 жылдары OPW қызметкері Дэвид Свитман, ал 1990 жылдары Алан Хейден жүргізген археологиялық қазбаларға ұшырады. Қалған қабырғалардың көп бөлігі үш кезеңнен тұрады. Қоршаудың батыс және солтүстік жақтары 1170 жылдарға жататын тікбұрышты мұнаралармен (соның ішінде Трим қақпасы) қорғалған; Дублин қақпасы 1190 жылдарда немесе 13 ғасырдың басында салынды; ал оңтүстік жаққа орналасқан қалған қабырға және оның дөңгелек мұнаралары 13 ғасырдың алғашқы екі онжылдығына жатады. Замок екі негізгі қақпаға ие. Батыстағы қақпа 1170 жылдарға дейін салынған және бұрынғы ағаш қақпаның орнында тұр. Тас мұнараның жоғарғы қабаттары шамамен 1200 жылға қарай жартылай сегізбұрышты пішінге келтірілді. Оңтүстік қабырғадағы Дублин қақпасы – сыртқы барбикан мұнарасы бар бір дөңгелек мұнаралы қақпа. Ол 1190 жылдарда немесе 13 ғасырдың басында салынған және Ирландияда осы типтегі алғашқы құрылыс болды. Мұнарадан басқа, қазіргі кезде сақталған негізгі құрылымдар мыналарды қамтиды: 14 ғасырдың басында үш мұнаралы алдыңғы бекініс, мұнараға кіреберісті қорғап, ішінде тұрақтарды қамтиды (бұрынғы сақина тәрізді бекіністің ішінара толтырылған орқашасын кесіп өтетін тас жол арқылы кіруге болады); 13 ғасырдың соңында үш бөлімді үлкен зал (оның шығыс жағындағы астыңғы бөлмесі, су қақпасы арқылы өзенге ашылады); мықты қорғаныс мұнарасы (13 ғасырдың соңында замканың солтүстік бұрышында күнге қарайтын бөлмеге айналдырылған); кіші бөлімді зал (14 немесе 15 ғасырда үлкен залдағы шығыс жағына қосылған); соңғы залдағы шығыс жағына қосылған ғимарат (мүмкін, монетахана); қақпа ішіндегі екі 15 немесе 16 ғасырлық тас ғимарат, 17 ғасырлық ғимараттар (залдың соңына және мұнараның солтүстік жағына қосылған) және әктас пештерінің бірнешеуі (біреуі 12 ғасырдың соңынан, қалғандары 18 және 19 ғасырлардан).
With an area of 30,000 m2, Trim Castle is the largest Cambro Norman castle in Ireland. The design of the central three storey keep (also known as a donjon or great tower) is unique for a Norman keep being of cruciform shape, with twenty corners. It was built on the site of the previous large ring work fortification in at least three stages, initially by Hugh de Lacy (c. 1174) and then in 1196 and 1201–5 by Walter de Lacy. The castle interior was partially the subject of archaeological digs, by David Sweetman of the OPW in the 1970s, and more extensively by Alan Hayden in the 1990s. The surviving curtain walls are predominantly of three phases. The west and north sides of the enceinte are defended by rectangular towers (including the Trim Gate) dating to the 1170s; the Dublin gate was erected in the 1190s or early part of the 13th century; and the remaining wall to the south with its round towers dates to the first two decades of the 13th century. The castle has two main gates. The one in the west side dates to the 1170s and sits on top of a demolished wooden gateway. The upper stories of the stone tower were altered to a semi octagonal shape, c. 1200. The Dublin Gate in the south wall is a single round towered gate with an external barbican tower. It dates from the 1190s or early 13th century and was the first example of its type to be constructed in Ireland. Apart from the keep, the main extant structures consist of the following: an early 14th century three towered fore work defending the keep entrance and including stables within it (accessed by a stone causeway crossing the partly filled in ditch of the earlier ringwork); a huge late 13th century three aisled great hall (with an under croft beneath its east end opening via a water gate to the river); a stout defensive tower (turned into a solar in the late 13th century at the northern angle of the castle); a smaller aisled hall (added to the east end of the great hall in the 14th or 15th century); a building (possibly the mint) added to the east end of the latter hall; two 15th or 16th century stone buildings added inside the town gatehouse, 17th century buildings (added to the end of the hall range and to the north side of the keep) and a series of lime kilns (one dating from the late 12th century, the remainder from the 18th and 19th centuries).
Қол жеткізу
Қоғамдық жұмыстар басқармасы Трим замкісінде нұсқаулық қызметін ұсынады және аумақ кіру ақысын төлегендерге өздігінен аралап көруге ашық. Замқының ішкі бөлігіне кіру тек экскурсия арқылы ғана мүмкін, сондай-ақ кіру ақысы да қолданылады. Қыс мезгілінде кешен тек сенбі-жексенбі күндері мен мемлекеттік мерекелерде ғана ашық болады.
The Office of Public Works operate a Guide Service at Trim Castle and the grounds are open to the public for self guiding, on payment of an entry fee. Access to the Castle keep is by guided tour only, an entry fee also applies. In winter, the complex is open only on weekends and bank holidays.
Танымал мәдениет
1980 жылы Ли Марвин мен Марк Хамилл бас рөлдерде ойнаған "The Big Red One" фильмі де ішінара Тримде, әсіресе Трим қамалында түсірілді. Қамал Мел Гибсонның "Батыр жүрек" фильмінің түсірілімінде атқарған рөлімен әйгілі. Қамал қабырғалы Йорк қаласы ретінде көрсетілді; Лондондағы көріністер де осы жерде түсірілді.
The 1980 movie The Big Red One, starring Lee Marvin and Mark Hamill, was also partially shot in Trim and in particular at Trim Castle. The castle is noted for the part it played in the filming of Mel Gibson's film Braveheart. The castle was presented as the walled city of York; scenes that took place in London were also filmed here.
Даулар
2003 жылы Қоршаған орта, мұра және жергілікті басқару министрі Мартин Калленнің қамалдың қарсы бетінде бес қабатты қонақ үй салуға қарсылық танытпау шешімі қырқыс пікірталас тудырды. Жергілікті кеңес мүшесі, An Bord Pleanála-дағы жетекші инспектор (жеке тәжірибесінде әрекет етіп, кейіннен мүдделер қақтығысы деп есептелмеу үшін апелляциясын кері тартып алды) және мұраны қорғау ұйымдары бұл жобаны сынады. Олардың көпшілігі үкіметтің Каррикминс қамалы сияқты басқа да мұралық ескерткіштерге қатысты саясатына сын көтерді (оның қираған қалдықтары жол құрылысын аяқтау үшін жартылай қазылып алынды). Қонақ үй 2006 жылдың тамызында ашылды. Соңғы кезде қаланың батыс жағына салынған жаңа ғимараттар қамалдың қалдықтарына одан әрі нұқсан келтірді.
In 2003 there was a controversy surrounding the decision by the Minister for the Environment, Heritage and Local Government Martin Cullen not to oppose the construction of a five storey hotel across the road from the castle. The development had been condemned by a local councillor, a senior inspector in An Bord Pleanála (acting in a private capacity, and later choosing to withdraw his appeal lest it be considered a conflict of interest) and heritage bodies, many of whom had been critical of the government's treatment of other heritage sites such as Carrickmines Castle (the ruins of which were excavated partly to allow the completion of a roadway). The hotel was opened in August 2006. The recent addition of buildings outside the west side of the town has further intruded on the castle remains.