Кіріспе

Ж.Р.Р. Толкиннің әңгімелер жинағы. "Жоғалған әңгімелер кітабы" – ағылшын жазушысы Ж.Р.Р. Толкиннің ерте әңгімелерінің жинағы, Кристофер Толкиннің "Орта Жердің тарихы" атты 12 томдық сериясының алғашқы екі томы ретінде жарияланған. Онда ол осы әңгімелердің қолжазбаларын ұсынады және талдайды, олар "Сильмарилльонды" құрайтын күрделі ойдан туған мифтердің ең алғашқы нұсқасы (1917 жылы басталған) болды. Әрбір әңгімеден кейін Кристофер Толкиннің жазбалары мен толыққанды түсіндірмелері келеді. Кітап жариялану үшін екі томға бөлінді: "The Book of Lost Tales 1" (1983) және "The Book of Lost Tales 2" (1984), бірақ бұл тек редакциялық бөлу. Әрбір томда бірнеше "Жоғалған әңгімелер" бар.

Сильмариллиондағы кейінірекке теңестірілген контур

Жоғалған ертегілер кітабы Сильмариллионның 1-кітабы 1. "Жоғалған ойынның үйі" (шеңберлік әңгіме) 2. "Айнұрлар музыкасы" Румил "Айнұндале" 3. "Валардың келуі және Валинор құрылысын салу" Румил "Валакента" 1. "Күндердің бастауы" 2. Ауле және Яванна туралы 4. "Мелконың тізгінленуі" 5. "Эльфтердің келуі және Кордың жасалуы" Мерил и Туринки 3. "Эльфтердің келуі және Мелкордың тұтқынға алынуы" 4. "Тинголь мен Мелиан туралы" 5. "Эльдамар және Эльдалиеліктердің ханзадалары" 6. "Мелконың ұрлануы және Валинордың қараңғылауы" 7. "Нолдолидің қашуы" Линдо 6. "Феанор және Мелкордың тізгіннен босатылуы" 7. "Силмарилдар және Нолдорлардың алағайы" 8. "Валинордың қараңғылауы туралы" 9. "Нолдордың қашуы туралы" 8. "Күн мен Ай туралы әңгіме" 9. "Валинордың жасырынуы" Линдо-Вейр 11. "Күн мен Ай туралы және Валинордың жасырылуы" 10. "Гилфанонның әңгімесі: Нолдолидің күресі және Адамзаттың келуі" – жазылмаған; 2 фрагмент және 2 сызба ғана Гилфанон 10. "Синдар туралы" 12. "Адамдар туралы" 13. "Нолдордың қайтып оралуы туралы" 14. "Белерианд және оның аймақтары" 15. "Белериандтағы Нолдорлар туралы" 16. "Маеглин туралы" 17. "Адамның Батысқа келу тарихы" 18. "Белериандтың қирауы және Фингольфинның құлауы" ІІ-кітап 1. "Тинювель әңгімесі" Веанна 19. "Берен мен Лутиен туралы" 20. "Бесінші шайқас: Нирнехт Арноедиад" 2. "Тұрамбар және Фуалоке" Эльтас 21. "Тюрин Турамбар туралы" 3. "Гондолиннің құлауы" Ilfinion 23. "Туор және Гондолиннің құлауы" 4. "Науглафринг" Аилиос 22. "Дориаттың қирауы" 5. "Ээрендел туралы әңгіме" – жазылмаған; 3 сызба және 4 өлең ғана 24. "Ээрендилдің саяхаты және Ашулы соғыс туралы" 6а. "Әңгімелердің соңы" – жазылмаған; 1 конспект, 4 жазба, тек эпилог 6b. "Эриол немесе Эльфвин тарихы" – жазылмаған; 2 сызба (19 жазбаға негізделген), 2 өлең, 1 фрагмент ғана (өзгертілген шеңберлік әңгіме)

Жазулар

Кристофер Толкин жазған және кітаптың мазмұнын сипаттайтын «Орта Жер тарихы» атты әрбір томның алғашқы беттерінде Фэанориан әріптерінде (Тенгвар, Толкиннің Жоғарғы Эльфтерге арналған әліпбиі) жазу бар. I кітаптағы жазуда: «Бұл Эльфинесстің жоғалған әңгімелер кітабының бірінші бөлігі. Оны Эриол теңізші Тол Эрессэаның эльфтерінен, батыс мұхиттағы Жалғыз Аралдан үйреніп, кейіннен Тавробельдің Алтын кітабына жазды. Мұнда Валинордың әңгімелері айтылады, Айнұрдың музыкасынан бастап, Нолдолидің жер аударылуына және Валинордың жасырылуына дейін». II кітаптағы жазуда: «Бұл Эльфинесстің жоғалған әңгімелер кітабының екінші бөлігі. Оны Эриол теңізші Тол Эрессэаның эльфтерінен, батыс мұхиттағы Жалғыз Аралдан үйреніп, кейіннен Тавробельдің Алтын кітабына жазды. Мұнда Берен мен Тинуviel, Турамбар, Гондолиннің құлауы және Алқалы Карликтер туралы әңгімелер айтылады».

Жалпы

Ғылыми фантастика сыншысы Дэйв Лэнгфорд 1984 жылы "Ақ жұлдыз" #59 басылымында "Жоғалған әңгімелер кітабы II" кітабына шолу жазып, оған қатысты көңілінің шарлап жатқанын айтты, себебі ол кітапқа қосымша тереңдік бергенмен, әрбір егжей-тегжейін "осындай қорқынышты салтанаттылықпен түсіндіруге" лайық екеніне көзі жетпеді. Ғылыми фантастика авторы Колин Гренланд 1985 жылы "Imagine" журналында "Жоғалған әңгімелер кітабына" шолу жазып, "Ертегілерін күрделі, салмақты мәтінде, ғылыми түсіндірмелер мен қосымшалармен ұнататындар, J.R.R. Толкинның алғашқы "Жоғалған әңгімелер кітабына" қуанышпен енбек етеді" деді.

Ғылыми

Чарльз Ноад 1984 жылы "Маллорн" журналында 1-бөлімге шолу жасап, кітаптағы есімдер мен "Сильмариллиондағы" есімдердің үйлесімсіздігін, көптеген балама есімдерді және кейіпкерлердің есімдері өзгермей тұрып, әртүрлі сипаттамаларын атап өтті. Ол кітаптың "Сильмариллионмен" қарым-қатынасын көмірмен салған эскиз бен одан бұрын жасалған майлы картинаға теңеді: көп жұмыс істеу қажет екені анық. Сонымен қатар, Толкиннің проза стилі осы кезде әлі де "жетілмеген және күрделі емес". Ноад Кристофер Толкиннің даму көбінесе "нақты өзгерістермен" жүзеге асырылады деген пікірін келтіреді. Ол саяхатшы Эриолдың аяқ басқан аралының болашақта Англияға айналатынын "өте керемет" деп табады. Ол сондай-ақ Толкиннің алдында тұрған маңызды мәселе деп атаған нәрсені атап өтеді: "мифологиясын дұрыс перспективада қалай ұсыну керек", оны "ең көне заманнан жеткен нәрсе" ретінде қарастыру қажеттігін айтады. Ноадтың пікірінше, бұл үшін "Хоббит" кітабы ұсынған жанама тәсіл қажет: легендариум алдыңғы планға алынған оқиғаның қашықтағы өткеніне айналды. Ол кітаптың негізінен [әдеби] "археологиялық" қызығушылық тудыратынын және оны кездейсоқ оқырманға ұсынбауға болатынын қорытындылайды. Ноад 2-бөлімге шолу жасай келе, рецензияның әдетте жасайтын салыстырулардың барлығы Кристофер Толкиннің түсіндірмелері мен жазбаларында "көп егжей-тегжейлі" жауап берілгенін айтады. Бірақ, ол жазғандай, Береннің осы жерде адам емес, эльф екені және Лютиен оны Сауроннан емес, Мысықтар ханзадасы Тевилдодан құтқаратыны әлі де қызықты болды. Ноад Лютхен мен Берен туралы әңгіме Толкин үшін қаншалықты маңызды болғандығын ескере отырып, оқиғаның қаншалықты өзгергеніне таңғалады. Кітаптың толық нұсқасы бойынша Ноад 1-бөлімге қарағанда "космографиялық" емес, бірақ одан да күшті сюжеттік желісі бар екенін айтады. Дегенмен, ол оны жеке жұмыс емес, "көрнекілікке" немесе зерттеушіге көбірек пайдалы деп санайды; ол жазу стилін "қатты" деп табады, оның мақсатты әсерлеріне жете алмайды. Ол Толкин өзінің аяқталған проза стилін жылдам немесе оңай меңгермегенін қорытындылайды. Ноад Кристофер Толкиннің күрделі материалдарды "таңғаларлықтай жақсы" ұйымдастырғанын мақтайды. Толкин зерттеушісі Владимир Брляк 2010 жылы "Толкин зерттеулері" журналында жазған мақаласында Толкиннің "Беовульф: Монстрлар мен сыншылар" еңбегінде Беовульф жазылған кезде антикварлық болғанын және қазір "эхоның эхосы" болғанын айтқандығын, бұл ұзақ уақыт өткен қайғылы кезеңдердің әсерлі көріністерін сыйлайтынын, сонымен қатар ол өзінің жазбаларын қорғады, онда ол Беовульф ақынының үлгісімен әдейі тереңдік сезімін тудыруға тырысты. Ол бұл істі екі "Жоғалған әңгімелер кітабында" "күрделі метафантастикалық құрылым" жасап, өз шығармаларын "ежелгі шығармалардың редакцияларының аудармалары" аясында енгізді, тіпті одан да ежелгі нәрселер туралы айтып берді. Брляк бұл құрылымды "Толкиннің жетілген әдеби жұмысының іргетасы және ең басты жетістігі" деп санайды.