Кіріспе

Брусы (қашуб тілінде: Brusë; бұрынғы атауы – Брус) – Польшаның солтүстігінде орналасқан қала, Померания воеводствосының құрамында. 2023 жылғы маусым айының мәліметі бойынша, қала халқы 5103 адамды құрайды. 19 ғасырдан бері Брусы қашуб қозғалысының маңызды орталығы болып келді, алайда 20 ғасырдың соңында қашубтардың көп бөлігі Миннесота штатындағы Уинона қаласына көшіп кетті. 2007 жылы осы қалада қашубтардың тоғызыншы съезі өтті, ал 2012 жылы жыл сайынғы қашуб бірлігі күні тойланды. Қала ішінде қашуб тіліндегі орта мектеп те бар. Польшаның неміс оккупациясы кезінде (Екінші дүниежүзілік соғыс) Брусы тұрғындары 1939 жылдың күзінде Игельска аңғарында немістердің қолынан қаза тапқан 450-ден астам поляктардың арасында болды. 1939 жылдың қараша айында СС, Гестапо және Зельбтшуц Скаршево маңындағы поляк мұғалімдерін жаппай қырды. 1940 жылдың қаңтарында Игельска аңғарында және Хойнице маңындағы далаларда жергілікті поляктарды атқылау акциялары жүргізілді. 1942 жылдың мамыр айында немістер ондаған поляктарды жер аударып, олардың шаруашылықтарын Lebensraum саясаты аясында немістерге берді. «Помераниялық Гриффин» (Gryf Pomorski) құпия поляк қарсылық ұйымы полковник Йозеф Врицаның басшылығымен Брусы ауданында қызмет етті, ол сонымен қатар католик дін қызметкері де болды. Немістер қала маңында Waffen SS жаттығу полигонын құрып, оның бас кеңсесін Брусыға орналастырды. Брусыда нацистік Германияның Штутгоф концлагерінің Брюс қосалқы лагері де орналасқан, онда 500-ге жуық әйел тұтқын мәжбүрлі еңбекке тартылды. Қала 1988 жылдың 1 қаңтарында қала құқығын алды.