Кіріспе
Егіздер әлемнің көптеген мәдениеттерінің мифтерінде кездеседі. Кейбір мәдениеттерде олар жаман нұсқаушылар саналады, ал басқаларында – жақсылық әкелушілер. Мифологиядағы егіздер көбінесе бірліктің екі жартысы ретінде бейнеленеді, олардың арасындағы байланыс қарапайым туыстардан әлдеқайда терең, немесе олар қатал қарсыластар ретінде суреттеледі. Оларды дуалистік көзқарас ретінде қарастыруға болады. Поллукс – Зевстің (жарым құдайдың) ұлы. Осы бауырластардың Елена мен Клитемнестра сестерінің бірімен бірге жұмыртқадан туғандығы айтылады. Осы себепті олардың жұлдызды тобы – Диоскорои немесе Егіздер, жылдың тек жартысында ғана көрінеді, себебі егіздер уақыттарын жер асты әлемі мен Олимп тауы арасында бөліседі. Австралиялық халықтың мифінде осы жұлдызша өсімдіктер мен жануарларды жаратқан және әйелдерді зұлым рухтардан құтқарған егіз кескілерді бейнелейді. Егіздер арасындағы осындай мықты байланыстың тағы бір мысалы – африкалық мифологиядағы Ибеджи егіздері. Ибеджи егіздері екі денеде біртұтас жанға ие деп есептеледі. Егер егіздердің біреуі қайтыс болса, ата-анасы өлген баланың денесін бейнелейтін қуыршақ жасайды, осылайша қайтыс болған жаны тірі егіз үшін сақталады. Егер қуыршақ жасалмаса, тірі егіздің өліміне қадір жетпейді, өйткені оның жанының жартысы жоғалған болып есептеледі. Мифологияда егіздер көбінесе емдеумен байланыстырылады.
Twins appear in the mythologies of many cultures around the world. In some cultures they are seen as ominous, and in others they are seen as auspicious. Twins in mythology are often cast as two halves of the same whole, sharing a bond deeper than that of ordinary siblings, or seen as fierce rivals. They can be seen as representations of a dualistic worldview. Pollux is the son of Zeus (demigod). This brothers were said to be born from an egg along with either sister Helen and Clytemnestra. This etymologically explains why their constellation, the Dioskouroi or Gemini, is only seen during one half of the year, as the twins split their time between the underworld and Mount Olympus. In an aboriginal tale, the same constellation represents the twin lizards who created the plants and animals and saved women from evil spirits. Another example of this strong bond shared between twins is the Ibeji twins from African mythology. Ibeji twins are viewed as one soul shared between two bodies. If one of the twins dies, the parents then create a doll that portrays the body of the deceased child, so the soul of the deceased can remain intact for the living twin. Without the creation of the doll, the living twin is almost destined for death because it is believed to be missing half of its soul. Twins in mythology are often associated with healing.
Мысырлық
Нат пен Геб – дуалистік егіздер. Жер құдайы (Геб) және аспан құдайы (Нут). Озирис – Изиданың егізі және күйеуі. Әулет әлемінің Иесі. Геб пен Нуттың тұңғыш ұлы. Ежелгі Египеттің ең маңызды құдайларының бірі. Изида – Геб пен Нуттың қызы; Озиристің егіз сіңлісі. Аусар (македониялық гректер Озирис деп те атайды) – Сеттің егіз бауыры. Сет ұйымдастырған тойда бауырын алдап, оның өмірін өмірден қиды.
Osiris Isis’ twin and husband. Lord of the underworld. First born of Geb and Nut. One of the most important gods of ancient Egypt. Isis Daughter of Geb and Nut; twin of Osiris. Ausar (also known by Macedonian Greeks as Osiris) twin of Set. Set tricked his brother at a banquet he organized so as to take his life.
Ежелгі Сирия
Арсу мен Азизос - кешкі жұлдыз бен таңғы жұлдыздың қасиетті құдайлары.
Христиандық
Елші Тома және оның аты-жөні белгісіз егіз бауыры.
Зороастризм
Ахура Мазда және Ариман – қарама-қарсы күштердің егіздері: жақсылық пен жамандық.
Афро-кариб космологиясы
Марасса Жюмо - Воду дініндегі қасиетті, егіз балалар. Ибеджи - қуаныш пен бақыттың егіздері. Шанго немесе Санго және Ошуннің балалары.
Шығыс Азия
Изанаги мен Изанами – Жапон аралдарын жаратқан құдай мен құдайша.
Сайланған әдебиеттер
Ахура Мазда (Ормазд) және Ахриман. Жаңа католик энциклопедиясы. Encyclopedia.com. 12 желтоқсан, 2018 ж. <https://www.encyclopedia.com>. "Изида". Египет мифологиясы ақылды адамдар үшін, egyptianmythology.org/құдайлар-мен-құдайлар/изида/. Левин, Вивьен. Егіз жұмбақ. Karnac Books, 2017. Майерс, Бетани. "Southern Illinois University Carbondale OpenSIUC". Southern Illinois University Carbondale OpenSIUC, 2002, opensiuc.lib.siu.edu/cgi/viewcontent.cgi?referer=https://www.google.com/&httpsredir=1&article=1005&context=uhp_theses. Вот, Грант және т.б., режиссерлер. Африка мифологиясының әдемілігі. Virginia Commonwealth University | Kanopy, 2015, vcu.kanopy.com/s?query=african+mythology.