Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаратушы және жылан лоа рухы
Creator and snake loa
the spirit
Мифология
Дамбала – Көк Әкесі және барлық тіршіліктің бастапқы жаратушысы, немесе Гран Мет жасаған алғашқы жаратылыс. Воду қоғамдарында Дамбала бастапқы жаратушы ретінде есептеледі, ол 7000 иірімді пайдаланып, аспандағы жұлдыздар мен планеталарды, ал Жердегі төбелер мен аңғарларды қалыптастыру арқылы әлемді жаратқан. Басқа түсіндірулерде, Құдайдың алғашқы жаратылысы болғандықтан, жарату оның арқылы жүзеге асырылған. Жылан терісін түсіріп, Дамбала Жер бетіндегі барлық суды жаратқан. Жылан ретінде ол құрлық пен су арасында қозғалып, өмір тудырады және жер астындағы сулармен байланыстырады. Дамбала көбінесе Әулие Патрик немесе Мұсамен теңестіріледі. Ол Рада лоаның қатарында саналады. Дамбала мейірімді, шыдамды, дана және қайырымды, бірақ күнделікті адам өмірінің сынақтары мен қиындықтарынан қашық және бейтарап. Оның тек қана болғаны тыныштық сыйлайды, және ол "бірден ежелгі өткен мен болашақтың кепілі" болатын үзіліссіздікті білдіреді. Жылан болғандықтан, және өте қарт болғандықтан, ол сөйлей алмайды, бірақ сыбызғылайды немесе жұмсақ, сыбырлаған дыбыс шығарады. Дегенмен, кейбір қоғамдарда ол әйелі деп есептелуі мүмкін.
Damballa is said to be the Sky Father and the primordial creator of all life, or the first thing created by Gran Met. In those Vodou societies that view Damballa as the primordial creator, he created the cosmos by using his 7,000 coils to form the stars and the planets in the heavens and to shape the hills and valleys on Earth. In others, being the first thing created by God, creation was undertaken through him. By shedding the serpent skin, Damballa created all the waters on the Earth. As a serpent, he moves between land and water, generating life, and through the earth, uniting the land with the waters below. Damballa is usually syncretized with either Saint Patrick or Moses. He is counted among the Rada loa. Damballa is seen as benevolent and patient, wise and kind, yet detached and removed from the trials and tribulations of daily, human life. His very presence brings peace, and he represents a continuum which is "at once the ancient past and the assurance of the future." As a serpent, and due to his extreme age, he does not speak, but may whistle or make a soft, hissing sound. although, once again, she may be considered his wife in some societies.
Дін
Дәмбаланың құлшылығы кезінде қызметшінің иеленгендігіне сенгенде, ол жылан сияқты еденде қозғалады. Оның үстіне ақ мата төселіп, салқындату үшін тағы бір мата желпіледі. Оның тазалығы соншалық, оны лас немесе таза емес заттарға ұстатуға болмайды. Кейбір перистильдерде иеленген адам суға түсіп, жүзіп, салқындау үшін суға толы ыдыс болады. Оған сүт, ақ тағамдар мен гүлдер, күріш, кокос, оргиат сиропы және "лосьон помпея" деп аталатын парфюм ұсынылады. Дәмбаланың символы – жұмыртқа, сондықтан оған ең бағалы сыйлық – ақ ұн қабатына қойылған ақ, пісірілмеген жұмыртқа.
When a serviteur is believed to be possessed by Damballa during a ceremony, he or she moves on the floor like a serpent. A white sheet is laid down for him, and another waved over him to fan and cool him. His purity is such that it cannot be allowed to be exposed to impure or unclean things. Some peristyles maintain a basin full of water into which the possessed will plunge, to swim and cool off. Offerings to him include milk, white foods and flowers, rice, coconut, orgeat syrup, and a perfume called lotion pompeia. Damballa's symbol is an egg, so his offering par excellence is a white, uncooked egg on a mound of white flour.
Танымал мәдениетте
Багамдық фольклорлық музыкант Эксума 1970 жылы шыққан өзі атты альбомы үшін "Дамбала" әнін жазды, онда ол Дамбала мен Құдайды құл сатушыларды жазалауға шақырады. Кейін Нина Симон әнді көптеген тікелей эфирлерде орындады. Amicus компаниясының 1964 жылы түсірілген қорқынышты фильмдер жинағы "Доктор Террордың қорқынышты үйі" фильмінің бір бөлімінде, адал джаз музыканты (Рой Касл) Дамбаланың рәсімінен ырымдық музыканы рұқсатсыз пайдаланады. 1981 жылы афроамерикалық жазушы Джон Эдгар Видманның қысқа әңгімелер жинағы "Дамбалла" деп аталды. "Child's Play" франшизасында, басты қарсыласы Чакки өзінің жанын Good Guy Doll құрметті иесіне көшіру үшін вуду сиқырында Дамбаланың есімін пайдаланады. "Gabriel Knight: Аталардың күнәлары" ойынында, басты кейіпкер Габриэль Найт Нью-Орлеандағы бірнеше кісі өлтіруді тергеп жатқанда Дамбаламен кездеседі. "Конан: Адвентюрер" анимациялық сериалының "Дамбаланың сүйектері" эпизодында бас діни қызметкер Садинар Дамбалаға табынады, ол жылан құдайы Сеттің бір қыры екені анықталады. "Lois & Clark: Суперменнің жаңа оқиғалары" сериалының "Жексенбіде ешқашан" эпизодында. Дани Лаферьердің "Паи без шапке" кітабында. "Extralarge" сериалының "Extralarge: Black Magic" (1992) эпизодында. "The Champions" сериалының "Panther көлеңкесі" эпизодында Гаитидегі сахналық әртіс Дамбала есімімен өнер көрсетеді.
Bahamian folk musician Exuma wrote and recorded the song "Dambala" for his 1970 self titled album, in which he exhorts Dambala and God to punish slavers. The song was later covered by Nina Simone in many live performances. A segment in the Amicus 1964 portmanteau horror film Dr. Terror's House of Horrors features an unscrupulous jazz musician (Roy Castle) appropriating ritual music of a Dambalah ceremony. A 1981 short story collection by African American writer John Edgar Wideman is entitled Damballah. In the Child's Play franchise, Damballa's name is used in the voodoo incantation by the main antagonist Chucky to transfer his soul into his Good Guy Doll host. In Sierra's Gabriel Knight: Sins of the Fathers, protagonist Gabriel Knight meets Damballa while investigating a series of murders in New Orleans. In the animated series Conan: The Adventurer episode "Bones of Damballa", the High Priest Sadinar worships Damballa, revealed to be an aspect of the serpent god Set. In Lois & Clark: The New Adventures of Superman in episode Never on Sunday. In the book Pays sans chapeau by Dany Laferrière. In Extralarge in the episode Extralarge: Black Magic (1992). In The Champions episode Shadow of the Panther, a stage magician in Haiti performs under the name Damballa.