Кіріспе

Агасу (сондай-ақ Ати А Су) – Батыс Африка Водун дініндегі Дагомейдің ежелгі дәстүрлерін және Гаити Водуындағы рада лоасын қорғайтын лоа.

Агасу: Африканың патшалық барқы

Агасу – құдайлық одақтан туған. Оның анасы – ханшайым Алигбону, ол барспен одақ құрып, Агасуды дүниеге әкелді дегенді айтады. Агасу Африкадағы Агасуви (Агасу ұлдары) деп белгілі болған бір топтың билеушісі және патшасы ретінде танымал. Ол анасымен туысқа отырып, үш ұлға ие болды. Олардың тегі, патшалық белгілері мен мұрасы бүгінге дейін Батыс Африканың Агасувилерінде сақталып келеді. Бұл қоғамдағы еркектер өз тегін Агасу руынан шығарады. Оның қалқаны мен найзасы бүгінге дейін сақтаулы, оларға періште әкесі сыйлаған дегенді айтады. Дагомея патшалығында ол анасы Алигбонумен бірге олардың тохуио (бабалар рухы) ретінде құрметтеледі. Екеуі бірге Дагомея тегінің жаратылыс мифосын құрайтын жұпты құрайды. Агасу – лоа дәрежесіне қалай көтерілгенін білуге болатын алғашқы адам. Прийерде ол дін қызметкері/патша және сиқыршы ретіндегі еңбегі үшін «Хуанган Агасу де Бо Мива» деп аталады. Оның найзалары мен қалқаны әлі күнге дейін ежелгі Дагомеяда, яғни қазіргі Бенинде сақталып тұр. Радада ол Ати Агасу деп аталады; петрода – Хуган Агасу. Бениннен шыққан африкалық ауызша әндерде Агасу Айида Ведоның Гаитиге жіберген арнайы адам ретінде бейнеленеді, ол Африкадағы балаларының құлдықтан келген азабын жеңілдету үшін оларға осы тәжірибені жеткізу үшін жіберілген. Агасуға жолға краб берілді. Оның күні – бейсенбі, ал түстері – қоңыр және алтын. Хуган (ou'k bon) – «сен турашылсың» деген мағынаны білдіреді, немесе мамбо ғибадатханаға ақша қажет болғанда Агасуға дұға етеді; оның шеберлігі – темекіден ақша табу.