Кіріспе

Американдық ғарышкер және ұшқыш (1946 жылы туған)

Ричард Ноэль "Дик" Ричардс (1946 жылғы 24 тамызда туған), (капитан, USN, отставкада), - зейнеткер американдық теңіз офицері және авиатор, сынақшы ұшқыш, химиялық инженер және бұрынғы NASA астронавты. Ол 1980-1990 жылдар аралығында төрт ғарыш шаттл миссиясына қатысқан.

Ерте өмір және білім

Ол 1946 жылы 24 тамызда Флорида штатының Ки-Уэст қаласында дүниеге келген, бірақ Хьюстонды өзінің туған қаласы деп санайды. Ол Техас штатының Амарилло қаласынан шыққан Лоис Холлабоға үйленген. 1964 жылы Сент-Луис, Миссуридегі Ривервью Гарденс орта мектебін бітірді. 1969 жылы Миссури университетінен химиялық инженерия мамандығы бойынша ғылым бакалавры дәрежесін, ал 1970 жылы Батыс Флорида университетінен авиациялық жүйелер мамандығы бойынша ғылым магистрі дәрежесін алды. Миссури университетінде оқып жүргенде Ламбда Чи Альфа студенттік қауымдастығының мүшесі болды.

Әскери қызмет

Ричардс 1969 жылы Миссури университетін бітіргеннен кейін АҚШ Әскери-теңіз күштерінде энсинг болып тағайындалды және келесі жылдың тамызында Әскери-теңіз авиаторы атанды. 1970 жылдан 1973 жылға дейін ол A-4 Skyhawk және F-4 Phantom ұшақтарында қолдау миссияларын орындады, Вирджиния штатының Норфолк әскери-әуе станциясындағы 33-ші тактикалық электрондық соғыс эскадрильясына (VAQ-33) бекітілді. Содан кейін ол 103-ші истребитель эскадрильясына (VF-103) баяндап, Солтүстік Атлантика және Жерорта теңізінде «Америка» және «Саратога» әуе кемелерінде F-4 ұшақтарымен ұшты. Ұшқыш-сынаушы курсына іріктеліп, 1976 жылы Мэриленд штатының Патуксент-Ривердегі АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Ұшқыш-сынаушы мектебіне баяндады. Ұшқыш-сынаушы мектебін бітіргеннен кейін Әскери-теңіз әуе сынақ орталығының Кемелік жүйелер бөлімінде және шабуылдық ұшақтарды сынау дирекциясының F/A-18A бағдарламалық кеңсесінде тағылымдамадан өтті. Келесі 3,5 жыл ішінде Ричардс F-4 және A-7 ұшақтарында автоматты кемеге қону жүйелерін әзірлеу жұмыстарының жобалық сынаушысы болып қызмет етті, сондай-ақ F-4S ұшағының прототипінің қону/ұшу/катапульттік қасиеттерін және катапульттік ең төменгі жылдамдығын сынады. F/A-18A Hornet ұшағының кемеге сәйкестігі жобасының офицері ретінде ол 1979 жылы USS America кемесінде F/A-18A-ның алғашқы теңіз сынақтары кезінде алғашқы кемелік катапульттарды жасап, ұшақты тоқтатты. 1980 жылдың мамырында 33-ші истребитель эскадрильясына (VF-33) қайта тағайындалды және осы қызметке жолға шыққанда астронавтқа іріктелуі туралы хабарланды.

NASA мансабы

1980 жылы мамыр айында НАСА-ның астронавт кандидаты ретінде таңдалған Ричардс 1981 жылы тамызда астронавт атанды. Ол STS 51F миссиясында басқарушы (CAPCOM) қызметін атқарды, Challenger ғарыш кемесінің орталық қозғалтқышы істен шыққанда "Аборт ATO" бұйрығын берді. Ричардс төрт миссияға қатысты: STS 28 (8-13 тамыз 1989), STS 41 (6-10 қазан 1990), STS 50 (25 маусым - 9 шілде 1992) және STS 64 (9-20 қыркүйек 1994), ғарышта барлығы 33 күн, 21 сағат, 32 минут, 15 секунд өткізді. 1995 жылдың сәуірінде Ричардс Астронавттар кеңсесінен кетіп, Джонсон ғарыш орталығының Ғарыш шаттлдары бағдарламасы кеңсесіне бекітілді. Ол екінші Хаббл ғарыш телескопын күту миссиясының (STS 82) миссия директоры/басқарушысы және екінші байланысты спутниктік жүйе миссиясының (STS 75) миссия менеджері болып тағайындалды.

Ғарышқа ұшу тәжірибесі

Өзінің алғашқы ғарыш сапарында Ричардс 1989 жылғы 8 тамызда Флорида штатындағы Кеннеди ғарыш орталығынан ұшырылған «Колумбия» ғарыш шаттлының STS-28 экипажының ұшқышы болды. Миссия Қорғаныс министрлігінің жүктемелерін және бірқатар қосымша жүктемелерді алып жүрді. Жерді 80 рет айналғаннан кейін, бұл бес күндік миссия 1989 жылғы 13 тамызда Калифорния штатындағы Эдвардс әуе базасындағы 17-ші жолаққа құрғақ көл төсегіне қонумен аяқталды. Миссияның ұзақтығы 121 сағат 9 секундты құрады. Бір жылдан сәл кейін Ричардс STS-41 экипажының командирі болды. Бес адамнан тұратын экипаж 6 қазанда Флоридадағы Кеннеди ғарыш орталығынан «Дискавери» ғарыш шаттлымен ұшып, 1990 жылғы 10 қазанда Калифорниядағы Эдвардс әуе базасына қонды. Жердің 66 орбитасы барысында STS-41 экипажы «Улисс» ғарыш кемесін сәтті іске қосты, бұл планетааралық зерттеушіні Юпитер арқылы Күннің полярлық аймақтарын зерттеуге бағытталған төрт жылдық сапарына жіберді. 1992 жылғы маусымда Ричардс «Колумбия» ғарыш шаттлының STS-50 экипажына басшылық етті. STS-50 – АҚШ Микрогравитациялық зертханасының алғашқы рейсі және алғашқы ұзақ мерзімді орбиталық рейсі болды. Екі апта бойы STS-50 экипажы микрогравитация ортасында материалдарды өңдеу және сұйық физика саласындағы көптеген тәжірибелер жүргізді. Ол кезде бұл ғарыш шаттлының тарихындағы ең ұзақ рейсі еді. 1994 жылғы қыркүйекте Ричардс «Дискавери» ғарыш шаттлының STS-64 экипажына басшылық етті. Миссияның ерекшеліктері: қоршаған ортаны зерттеу үшін ғарышта негізделген лазерді алғаш рет пайдалану; Күннің желдері мен коронасын зерттеуге көмектесу үшін ғарыш кемесін орналастыру және қайтару; жартылай өткізгіштерді роботтар арқылы өңдеу; роботтық манипуляторды 100-ден астам шаттлдың реакциялық басқару жүйесінің қозғалтқыштарының жұмысы жанында маневрлеу; болашақ ғарыш станциясы/шаттл кездесу рейстерін қолдау үшін қалампаны анықтау құралына түсетін күштерді өлшеу; 10 жылдан кейін алғашқы байланбаған ғарышқа шығу. Миссия 10 күн, 22 сағат, 51 минутқа созылды.

НАСА-дан кейінгі мансап

1998 жылдың тамызында Ричардс NASA-дан Боинг компаниясына өтті. 1998 мен 2007 жылдар аралығында ол Боинг компаниясының Ғарыш Шаттлының Ұстап тұру Инженерлік Қолдау шарты арқылы NASA-ға көмектесті. Боинг компаниясының АҚШ бойынша 1000-нан астам қызметкері Ғарыш Шаттының ұшу операцияларына қатысады. 2007 жылы Ричардс Боинг компаниясынан Ғарыш Шатты бағдарламасының бастығының орынбасары лауазымынан зейнетке шықты және қазірде Техас штатының Хьюстон қаласында тұрады.