Стресеманн құсы: Эфиопияның сирек кездесетін қара құсы

Кіріспе

Құс түрі

Стресеманның бұтақарауы (Zavattariornis stresemanni), сондай-ақ Абиссиниялық қарға, бұта қарғасы, Эфиопиялық бұтақарауы немесе жай ғана Zavattariornis деп те аталады, – қарғалар тұқымдасы (Corvidae) құрамына кіретін, сайраққа ұқсас құс. Ол Солтүстік Американың көк жаяуынан сәл ірілеу және жалпы түсі көкшіл сұр, ал маңдайы дерлік ақ түске айналады. Жұдырығы мен кеудесі кремі түсті, ал құйрығы мен қанаттары жылтыр қара. Қара қауырсындары ұштарында қоңырға дейін ағарады. Құстың көзі қоңыр, ал көзінің айналасы жарық көк терімен оралған. Мұнығы, аяқтары мен тырнақтары қара түсті. Көбінесе шағын топтарда тамақтануда, негізінен жәндіктермен қоректенеді. Көбею маусымы әдетте наурыз айында басталады, құстар акация ағашының биік жерінде ұя салады. Әдетте 5-6 жұмыртқа салады, олардың қабықтары лилак дақтарымен өрнектелген. Ұясы шар тәрізді, үстінде түтікшелі кіреберісі бар. Ұяға көбеюге қатысқан жұптан басқа да құстар келіп, былтырғы жас балапандар оларды күтуге көмектеседі деген болжам бар. Бұл түрдің таралған аймағы өте шектеулі, ол тек Оңтүстік Эфиопиядағы Явело (Жавело), Мега және Ареро маңындағы тікенді акациялы жерлерге ғана шоғырланған. Бұл аймақтарға жақын, сырттай қолайлы жерлерде кездеспеуі мүмкін; мұның себептері бұрын белгісіз болған, бірақ қазір бұл түрдің дұрыс тамақтануы үшін төмен температурадағы "көпіршік" қажеттігімен байланысты деп есептеледі, ол тек оның кішкентай ареалында ғана кездеседі, бұл оны жылы қанды жануарлардың температураға толығымен тәуелді болатын сирек түрлерінің біріне айналдырады (бірге қоныстас ақ құйрықты қарлығашпен). Бұл талап оны климаттың өзгеруіне өте осал етеді, ал болашақта жабайы табиғаттағы құстардың саны күрт азайып, тіпті жойылуы мүмкін, бұл оны климаттың өзгеруінен ең көп қауіп көрші құстардың біріне айналдырады. Түр сипатталғаннан бері бірнеше құс тұқымдасына жатқызылған. Бұл бұтақарау осы туыстас түрлердің тірі қалған ата-бабасы болуы мүмкін деген пікір бар. Бұл түрдің көптеген жалпылама атаулары бар, оның ішінде Стресеманның бұтақарауы, бұта қарғасы, Эфиопиялық бұтақарауы, Абиссиниялық бұтақарауы және Zavattariornis. Zavattariornis туысының аты 1935-1958 жылдар аралығында Рим университетінің Зоологиялық институтының директоры болған итальяндық зоолог және зерттеуші Эдуардо Заваттаридің құрметіне берілген. Оның есімі неміс орнитологы Эрвин Стресеманның құрметіне аталған.

Stresemann's bushcrow (Zavattariornis stresemanni), also known as the Abyssinian pie, bush crow, Ethiopian bushcrow, or by its generic name Zavattariornis, is a rather starling like bird, which is a member of the crow family, Corvidae. It is slightly larger than the North American blue jay and is a bluish grey in overall colour which becomes almost white on the forehead. The throat and chest are creamy white with the tail and wings a glossy black. The black feathers have a tendency to bleach to brown at their tips. The iris of the bird is brown and the eye is surrounded by a band of naked bright blue skin. The bill, legs, and feet are black. Feeding is usually in small groups and the bird takes mainly insects. Breeding usually starts in March, with the birds building their nest high in an acacia tree. The birds usually lay five to six cream eggs with lilac blotches. The nest itself is globular in shape with a tubular entrance on top. It is possible that more than just the breeding pair visit the nest and that the young of previous years help in rearing the young. The range of this species is quite restricted, it being confined to thorn acacia country in southern Ethiopia near Yavello (Javello), Mega, and Arero. It can be curiously absent from apparently suitable country near these areas; the reasons for this were formerly unclear, but are now thought to be related to the species requiring a "bubble" of lower temperature for proper foraging, which is only present within its small range, making it one of the few warm blooded animals whose survival is wholly dependent on temperature (along with the sympatric white tailed swallow). This requirement makes it extremely vulnerable to climate change, and massive declines and even potential extinction in the wild are projected in the future, making it one of the birds most threatened by climate change. The species has been placed in several bird families since its description. It has been suggested that the bushcrow is a surviving relict ancestor to several of these relatives. This species has numerous common names, including Stresemann's bushcrow, bush crow, Ethiopian bushcrow, Abyssinian bushcrow, and Zavattariornis. The genus name Zavattariornis commemorates Edoardo Zavattari, an Italian zoologist and explorer who served as the director of Rome University's Zoological Institute between 1935 and 1958. Its name commemorates Erwin Stresemann, a German ornithologist.

Сипаттама

Стресманның бұталық құсы шамамен 50 см ұзын және салмағы 250-300 грамм. Көзінің артындағы қауырсындары жылжи алады, осылайша созылып тұрған қызғылт тері учаскесі көрінеді. Ол Сидамо провинциясындағы Ябело, Борена, Мега және Ареро қалаларымен шектелген кішкентай аумақта мекендейді және Ябело жабайы табиғат қорығы мен Борана ұлттық паркіндегі қорғалатын жабайы табиғатта қоныстанады. Бұдан басқа, ол Комбретум және Терминалиядан құралған сирек кездесетін кең жапырақты ормандардың жанында табылмайды. Бұл бұталық құсқа қоректену үшін жәндік құрттарының мол қорын ұсынып тұрды.