Кіріспе

Корольдік теңіз күштерінің M29 класты мониторы

HMS M33 – Корольдік теңіз күштерінің M29 класты мониторы. 1915 жылы салынған ол Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Жерорта теңізінде және 1919 жылы одақтас елдердің Ресейге жасаған интервенциясы кезінде белсенді қызмет атқарды. Кейіннен ол мина қою оқу кемесі, жанармай құю платформасы, бум қорғаныс шеберханасы және жүзбелі кеңсе ретінде пайдаланылды, сондай-ақ ұзақ жылдар бойы HMS Minerva және Hulk C23 деп аталды. 1980 жылдары ол Гэмпшир округі кеңесіне берілді, ал 2014 жылы Корольдік теңіз күштерінің ұлттық мұражайына тапсырылды. Оны көпшілікке ашу үшін консервациялау жұмыстары жүргізілді. HMS M33 Портсмут тарихи кемежайында орналасқан және арнайы салтанатты шарадан кейін 2015 жылдың 7 тамызында саяхатшыларға есігін ашты. Бұл Бірінші дүниежүзілік соғыстан аман қалған үш Корольдік теңіз күштерінің кемелерінің бірі және Галлиполи кампаниясынан аман қалған жалғыз одақтас кемесі. Екіншісі – Османдық мина тасушысы «Нусрет», ол Чанаккаледе сақталған.

Құрылыс

M33 кемесі Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін Харланд және Вольф компаниясы Белфаст қаласында жүргізілген жедел кеме құрылысы науқанының аясында салынды. 1915 жылдың наурызында тапсырыс берілген, мамыр айында суға түсіріліп, маусым айында құрамына қабылданды – сол кезеңде осы типтегі көптеген басқа кемелер де салынып жатқандығын ескерсек, бұл әсерлі кеме жасау жетістігі еді.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

Екі зеңбірекпен және аз сусыру тереңдігімен қаруланған М33 жағалауды атқылау үшін жобаланды. Командир лейтенант Престон Томас басшылығымен, оның алғашқы активті операциясы 1915 жылдың тамызында Галлиполи шайқасында Сувлаға британдық әскерін түсіруге көмектесу болды. Ол 1916 жылдың қаңтарында эвакуацияға дейін Галлиполиде қызмет етті. Соғыстың қалған бөлігінде ол Жерорта теңізінде болды және 1916 жылдың 1 қыркүйегінде Саламис шығанағында грек флотын тартып алуға қатысты.

Ресейдің араласуы

М33 келесі қызметте болды, тағы бес монитормен бірге (, , , және), олар 1919 жылы Мурманскке Солтүстік Ресей экспедициялық корпусын алмастыру үшін жіберілді. Маусым айында М33 Архангельге көшті, оның аз сусыру тереңдігі оған Двина өзенімен жоғары көтеріліп, британдық және ақ гвардия әскерлерінің шығуын қамтамасыз етуге мүмкіндік берді. М33 – Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде қызмет еткен үш британдық соғыс кемесінің бірі, қалғандары – және , алайда көптеген қосымша кемелер мен шағын қайықтар да сақталған.