Кіріспе
Буын дегенерациясынан туындаған артрит түрі
Остеоартрит – артриттің ең көп таралған түрі, 2015 жылғы мәліметтер бойынша шамамен 237 миллион адамға немесе әлем халқының 3,3%-ына әсер етеді. Жас ұлғайған сайын бұл ауру жиірек кездеседі. Кейбір адамдар суық температура, жоғары ылғалдылық немесе барометрлік қысымның төмендеуі салдарынан ауырсынудың күшеюін сезеді, бірақ зерттеулердің нәтижелері әртүрлі. Остеоартрит көбінесе қол, аяқ, омыртқа және жамбас, тізе сияқты салмақты көтеретін ірі буындарға әсер етеді, бірақ теориялық тұрғыдан алғанда, дененің кез келген буыны зардап шегуі мүмкін. Остеоартрит прогрестік дамығанда, әдетте қозғалыс үлгілері (мысалы, қадам) өзгереді. Кіші буындарда, мысалы саусақтарда, Хеберден түйіндері (алыс саусақ буынында) немесе Бушар түйіндері (жақын саусақ буынында) деп аталатын сүйектің қатаюы пайда болуы мүмкін. Олар міндетті түрде ауыртпаса да, саусақтардың қозғалысын шектейді. Аяқ бармақтарының остеоартриті – бұл шықпалардың пайда болуына себеп болуы мүмкін, олар қызарып немесе ісінеді.
Себептер
Механикалық стрестен туындаған зақымдану және буындардың жеткіліксіз өзін-өзі жаңаруы остеоартриттің басты себебі деп саналады. Дегенмен, жаттығулар, оның ішінде жарақатсыз жүгіру, тізе остеоартриті қаупін арттырмайды. Сонымен қатар, саусақтарды шырылдату да осы аурудың пайда болуына себеп болмайды. Остеоартрит қаупі жас өскен сайын жоғарылайды.
Негізгі
Остеоартриттің дамуы бұрынғы буын жарақатының және семіздіктің, әсіресе тізе буындарына қатысты, болуымен байланысты. Жыныс гормондары деңгейінің өзгеруі остеоартриттің дамуында рөл атқаруы мүмкін, себебі ол менопаузадан өткен әйелдерде, бір жастағы ерлерге қарағанда көбірек кездеседі. Африкалық американдықтар мен еуропалықтардың жамбас және тізе остеоартритінің арасындағы айырмашылықтар туралы әртүрлі деректер бар.
Патофизиология
Остеоартрит – бұл дегенеративті буын ауруы, ол шеміршектің айқын жоғалуына және басқа буын тіндерінің морфологиялық зақымдануына әкелуі мүмкін, бірақ остеоартрит прогрессиясының ең алғашқы кезеңдерінде одан да нәзік биохимиялық өзгерістер болады. Сау шеміршектің су құрамы, суды сығып шығаратын қысым күшімен және суды тартатын гидростатикалық және осмостық қысыммен мұқият тепе-теңдікте ұсталады. Коллаген талшықтары қысым күшін жасайды, ал Гиббс-Доннан эффектісі және шеміршек протеогликандары суды тартуға бейімді осмостық қысымды тудырады. Бұл өсім протеогликандардың жалпы жоғалуымен (демек, осмостық тартымның азаюымен) байланысты, бірақ ол коллагеннің жоғалуымен өтемеленеді. Буын ішіндегі байланыстар қалыңдап, фиброзды болады, ал шеміршіктер зақымданып, тозығына бастайды. Адам буын алмастыру операциясын жасаған кезде шеміршік толыққандай жоқ болуы мүмкін. Буын шеттерінде "шпор" немесе остеофиттер деп аталатын жаңа сүйек өскіндері пайда болуы мүмкін, бұл шеміршіктердің болмауы жағдайында буын беттерінің үйлесімділігін жақсартуға жасалған тырыс болуы мүмкін. Субхондральдық сүйек көлемі ұлғайып, минералдануы төмендейді (гипоминералдану). Осы барлық өзгерістер функциялық бұзылыстарға алып келуі мүмкін. Остеоартритті буындағы ауырсыну синовияның қалыңдауымен және субхондральдық сүйек зақымдарымен байланысты.
Диагностика
Диагноз анамнез бен клиникалық тексеру нәтижелеріне сүйене отырып, жеткілікті сенімділікпен қойылады. Рентгендік зерттеулер диагнозды растауға көмектеседі. Рентгендік суреттерде көрінетін әдеттегі өзгерістер: буын кеңістігінің тарылуы, субхондральдық склероз (буын маңындағы сүйек тінінің ұлғаюы), субхондральдық кисталардың пайда болуы және остеофиттер. Көрсеткіштің қарапайым суреттері физикалық тексеру нәтижелерімен немесе ауырсыну деңгейімен сәйкес келмеуі мүмкін. 1990 жылы Америкалық ревматология колледжі көп орталықты зерттеулерден алынған деректерді пайдаланып, қол остеоартритін диагностикалау критерийлері жиынтығын жасады, ол сүйек тінінің үлғаюы мен белгілі бір буындардың ісінуіне негізделген. Бұл критерийлер ревматоидты артрит және спондилоартропатиялар сияқты басқа жағдайлармен салыстырғанда қол остеоартриті үшін 92% сезімтал және 98% ерекше екені анықталды.
Менеджмент
Емдеудің негізгі тәсілдері – өмір салтын өзгерту (салмақ жоғалту және физикалық жаттығулар) және ауырсынды басатын дәрілерді қолдану. Ацетаминофен (парацетамол деп те аталады) бірінші қадам ретінде ұсынылады, ал қабынуға қарсы емес дәрілер (ҚЭД) ауырсынды жеңілдету жеткіліксіз болған жағдайда ғана қосымша ем ретінде қолданылады. 2018 жылға дейін аурудың ағымын өзгертетін дәрілер табылған жоқ. Артық салмақты адамдар үшін салмақ жоғалту жамбас буынының артритін жеңілдетуге көмектеседі. Остеоартритті сәтті басқару жиі дәрігерлер мен остеоартритпен ауыратын адамдар арасындағы әртүрлі басымдықтар мен нашар байланыс салдарынан қиындатылады. Ауру туралы ортақ түсінікке келу, науқастың алаңдаушылықтарын мұқият тыңдау, медициналық терминологияны қолданбау және ем жоспарларын науқастың қажеттіліктеріне бейімдеу арқылы нақты емдеу мақсаттарына қол жеткізуге болады.
Жаттығу
Салмақ жоғалту және физикалық жаттығулар ұзақ мерзімді емдеуді қамтамасыз етеді және остеоартритпен ауыратын адамдарға ұсынылады. Салмақ жоғалту және физикалық жаттығулар ең қауіпсіз және тиімді ұзақ мерзімді емдеу болып табылады, қысқа мерзімді емдеулерге қарағанда, олар көбінесе ұзақ мерзімді зиян келтіру қаупін тудырады. Остеоартритпен ауыратын адамдар үшін жүгіру, секіру сияқты жоғары қарқынды жаттығулар буынға зақым келтіру қаупін арттырса, жүру немесе жүзу сияқты төмен немесе орташа қарқынды жаттығулар қауіпсіз. Тізе және жамбас остеоартриті бар адамдардағы ауырсынуды және функцияны жақсарту үшін орташа қарқынды жаттығулар пайдалы болуы мүмкін. Мұндай жаттығулар аптасына кем дегенде үш рет, қадағалау астында және осы остеоартрит түрі үшін ең пайдалы деп табылған жаттығуларға бағытталған болуы керек. Кейбір физикалық терапияларға дәлелдер болғанымен, біріктірілген бағдарламаларға қатысты дәлелдер шектеулі. Нақты кеңес беру, жаттығуларды қызықты ету және жаттығулардың маңыздылығына сендіру үлкен пайда әкеліп, қатысуды арттыруы мүмкін. Дегенмен, тізе остеоартритінде қадағалаумен жасалған жаттығулар ең жақсы нәтижелерді көрсетеді. 2015 жылғы шолу су терапиясының қауіпсіз, тиімді және тізе остеоартритіне қосымша терапия ретінде қолданылуы мүмкін екенін көрсетті. Төменгі аяқтардың артриті бар адамдарда дене күйін сезіну, тепе-теңдік және күштілік бұзылыстарын жою үшін функционалдық жаттығулар, қадамдық жаттығулар және тепе-теңдік жаттығулары ұсынылады, себебі бұл қарт адамдарда құлау қаупін арттыруы мүмкін. Қол остеоартриті бар адамдар үшін жаттығулар қол функциясын жақсартуға, ауырсынуды азайтуға және саусақ буындарының қатаюын жеңілдетуге көмектеседі. Бір зерттеуде әлсіз тізе ұзартқыштарының тізе остеоартритіне шалдығу ықтималдығын арттыратыны анықталды, бірақ бұл дәлелдердің сапасы төмен. Тізе ұзартқыштарын күшейту тізе остеоартритін алдын алуға көмектеседі. Бүйірлік клиндік және бейтарап табандар тізе остеоартритінде тиімді емес. Тізелік тіреулер көмектесе алады, бірақ олардың тиімділігі күмәнді. Бүйір және тізе остеоартриті бар адамдар үшін суда жасалған жаттығулар ауырсыну мен мүгедектікті азайтып, қысқа мерзімде өмір сапасын арттыруы мүмкін. Аэробика және жүру сияқты терапиялық жаттығулар бағдарламалары тізе остеоартриті бар адамдарда бағдарлама аяқталғаннан кейін 6 айға дейін ауырсынуды азайтып, физикалық функцияны жақсартады. Бір топ адамдармен 2 жыл бойы жүргізілген зерттеуде зерттеушілер күнделікті 1000 қадамға қосымша жасалған сайын тізе остеоартритімен ауыратын адамдардың функционалдық шектеулері 16%-ға төмендегенін анықтады. Гидротерапия остеоартритпен ауыратын адамдардың ауырсынуын, мүгедектігін және өмір сапасын жақсартуға да көмектеседі.
Тақырыптық
Жергілікті қолдануға арналған бірнеше НСҚҚ бар, оның ішінде диклофенак. 2016 жылғы Кокрейн шолуында 40 жастан асқан, тізе буынының ауруына шалданған адамдарда жергілікті диклофенак пен кетопрофенді қолданудың сенімді дәлелдермен қамтамасыз етілгені анықталды, ал басқа препараттарға қатысты дәлелдер жеткіліксіз болды.
Бiрлескен инъекциялар
Ауырсынуды басу үшін тізе остеоартриті бар адамдарға анальгезия қолдану, ішкі буынға кортизон инъекциясы жасау, сондай-ақ гиалурон қышқылы мен тромбоциттерге бай плазманы қарастыру ұсынылады. Ішкі буынға инъекция арқылы жергілікті дәрі жеткізу биожетімділігін арттыру, жүйелік әсерін азайту және қолайсыз реакцияларды төмендету тұрғысынан тиімдірек және қауіпсіз болуы мүмкін. Симптомдық емдеу үшін нарықта бірнеше ішкі буынға салынатын препараттар бар.
Стероидтар
Глюкокортикоидтарды (мысалы, гидрокортизонды) буынға инъекциялау қысқа мерзімді ауырсынуды басады, бұл бірнеше аптадан бірнеше айға дейін сақталуы мүмкін. 2015 жылғы Кохрейн шолуында тізе буынына интраартикулярлы кортикостероид инъекцияларының өмір сапасын жақсартпайтыны және тізе буыны кеңістігіне әсер етпейтіні көрсетілді. Зерттеулердің нашар сапасы салдарынан инъекциядан кейін бір-алты апта ішіндегі клиникалық әсерді анық бағалау мүмкін болмады. 2015 жылғы тағы бір зерттеу жоғары дозадағы интраартикулярлы кортикостероид инъекцияларының жағымсыз әсерлерін көрсетті, ал 2017 жылғы сынақ плацебомен салыстырғанда 2 жыл бойы әр 12 апта сайын интраартикулярлы триамцинолонды қолдану нәтижесінде хрящ қалыңдығының азайғанын көрсетті. 2018 жылғы зерттеу интраартикулярлы триамцинолонның көз ішілік қысымның жоғарылауымен байланысты екенін анықтады.
Гиалурон қышқылы
Гиалурон қышқылының инъекциялары тізе буынының артритіне қатысты плацебоға қарағанда жақсартуға әкелмеді, бірақ қосымша ауырсыну қаупін күшейтті.
Радиосинобиорттеза
Бета-бөлшектер шығаратын радиоизотоптардың инъекциясы (радиосиновиортез деп аталады) қабынулы буын ауруларын жергілікті емдеу үшін қолданылады.
Тромбоциттерге бай плазма
Тромбоцитке бай плазманың (PRP) инъекцияларының тиімділігі нақты емес; мұндай инъекциялар функцияны жақсартуы мүмкін, бірақ ауырсынуды азайтуға көмектеспейді және қауіп-қатердің артуымен байланысты. 2014 жылғы Кокрейн шолуы PRP-ге қатысты зерттеулердің нәтижелерінде дәлелдердің жеткіліксіз екені анықталды.
Сүйектер бірігуі
Кейбір остеоартрит түрлерінде сүйектердің артродезісі (біріктірілуі) мүмкін. Мысалы, тобық буынының остеоартриті, онда тобық буынының біріктірілуі соңғы сатыдағы жағдайларда емдеудің алтын стандарты болып есептеледі.
Бiрлескен алмастыру
Егер остеоартрит симптомдарының өмір сүру сапасына әсері маңызды болса және консервативті емдеу тиімсіз болса, буын алмастыру немесе буын бетін жаңалау операциясы ұсынылуы мүмкін. Тізе және жамбас буынын алмастырудың клиникалық және экономикалық тұрғыдан тиімді екенін дәлелдейтін мәліметтер бар. Толық тізе алмастыру операциясын жасаған адамдардың SF 12 бойынша өмір сапасы көрсеткіштері жақсарған, операция жасалмағандарға қарағанда жақсы сезінеді, сондай-ақ ауырсыну және қозғалу жағынан қысқа және ұзақ мерзімді пайда көруі мүмкін. Аталған операциялардың пайдалы әсері әртүрлі қоршаған орта факторларына, бірге болатын ауруларға және денедегі басқа аймақтардағы ауырсындарға байланысты уақытша болуы мүмкін. Иық буынында остеоартрит болған және дәрі-дәрмектерге жауап бермейтін адамдар үшін хирургиялық емге иық гемиартропластикасы (буынның бір бөлігін ауыстыру) және толық иық артропластикасы (буынды ауыстыру) кіреді. Биологиялық буын алмастыру – ауру тіндерін жаңа тіндермен алмастыру. Бұл тіндер өзінен (автотрансплантация) немесе донордан (аллотрансплантация) алынуы мүмкін. Буын трансплантациясы (остеохондральды аллотрансплантация) жасаған адамдарға иммунодепрессанттар қабылдау қажет емес, себебі сүйек және шеміршек тіндерінің иммундық жауабы шектеулі. Ауырлық көтермейтін аймақтан зақымдалған аймаққа өзінің шеміршегін ауыстыру, яғни остеохондральды аутотрансплантация жүйесі – зерттеліп жатқан мүмкіндіктердің бірі. Егер шеміршектің жоғалған бөлігі ошақтық ақау болса, онда автологты хондроциттерді имплантациялау да қарастырылады.
Кеудесін ауыстыру
Иық буынындағы остеоартриті барларға, ауырсынуды және қозғалыс мүмкіндігін жақсарту үшін кейде толық иық буыны ауыстыру ұсынылады. 2030 жылға қарай осы емге деген сұраныс 750%-ға артуы күтілуде. Толық иық артропластикасын жартылай артропластикамен салыстырғанда, қысқа мерзімде айтарлықтай клиникалық пайда байқалмағандығын көрсететін, сапасы төмен дәлелдер бар, және бұл зиян келтіруі мүмкін. Жіңішке немесе орташа ауырлықтағы тізе остеоартриті бар адамдарға операцияның тиімділігі әлі анық емес.
Глюкозамин және хондротин
Глюкозаминнің тиімділігі күмәнді. Шолулар оның плацебомен тең немесе аздап жақсырақ екенін көрсетті. Глюкозамин сульфаты мен глюкозамин гидрохлориді арасында айырмашылық болуы мүмкін, глюкозамин сульфаты пайдалы нәтижелер көрсетсе, глюкозамин гидрохлориді көрсетпейді. Глюкозамин сульфатының остеоартриттің прогрессирлеуіне әсері туралы мәліметтер толыққанды емес, егер әсер болса, ол шамалы болуы мүмкін. Халықаралық остеоартрит зерттеу қоғамы алты ай ішінде нәтиже байқалмаса глюкозамин қабылдауды тоқтатуды ұсынады, ал Ұлттық денсаулық сақтау және күтім тамашалығы енді оны қолдануды ұсынбайды. Остеопороз және остеоартриттің клиникалық және экономикалық аспектілері жөніндегі Еуропалық қоғам (ESCEO) тізе остеоартритіне глюкозамин сульфаты мен хондроитин сульфатын қолдануды ұсынады. Остеоартритті емдеу үшін оны қолдану, әдетте, қауіпсіз. 2015 жылғы Кохрейн шолуында хондроитиннің клиникалық сынақтарының көп бөлігінің сапасы төмен екені, бірақ қысқа мерзімді ауырсынудың жеңілдеуі және аздаған қосымша әсерлері байқалғаны анықталды; ол зардап шеккен буындардың денсаулығын жақсартпайды немесе сақтап тұрмайды.
Акупунктура және басқа да интервенциялар
Акупунктура ауырсынуды жеңілдетуге көмектеседі, бірақ бұл жақсарту шағын және оның маңыздылығы күмәнді болуы мүмкін. Перифериялық буын остеоартритіне күту тізімі бойынша жүргізілген зерттеулер клиникалық тұрғыдан маңызды нәтижелер көрсетсе де, бұл плацебо әсерінен туындауы мүмкін. Акупунктураның ұзақ мерзімді пайдасы байқалмайды. ТЕНС сияқты электростимуляция әдістері 20 жылдан бері тізедегі остеоартритті емдеу үшін қолданылып келеді. Дегенмен, оның ауырсынуды немесе қабілетсіздікті азайтатынын көрсететін нақты дәлел жоқ. Төмен деңгейлі лазерлік терапияға қатысты Кокран шолуы пайдасы туралы нақты мәліметтерді көрсетпесе, ал тағы бір шолу остеоартритпен ауырған тізедегі қысқа мерзімді ауырсынды жеңілдету туралы мәліметтерді ұсынды. Остеоартритке арналған бальнеотерапияның (минералды ванналар немесе курорттық емдер) адамның өмір сүру сапасын немесе функционалдық мүмкіндіктерін жақсартатынын анықтау үшін қосымша зерттеулер қажет. Мұз немесе суық компрес қолдану пайдалы болуы мүмкін, бірақ одан әрі зерттеулер қажет. Буындарға жылы компрес қоюдың пайдасы туралы ешқандай дәлел жоқ. Терапевтік ультрадыбыс дәстүрлі дәрілік емес ультрадыбысқа қарағанда ауырсынды жеңілдетуі мүмкін, бірақ фонофорез функционалдық жақсартуға қосымша пайда әкелмейді. Бұл тізе остеоартриті бар пациенттерде ауырсынды жеңілдету және физикалық функцияны жақсарту үшін қауіпсіз емдеу болып табылады. 1 МГц, 2,5 Вт/см2, 15 минут/сеанс, аптасына 3 сеанс, 8 апталық протокол сияқты үздіксіз және импульстік ультрадыбыс режимдері пациенттердің физикалық функциясын және ауырсынын жақсартуда тиімді болуы мүмкін. Электромагниттік өріспен емдеу орташа ауырсынды жеңілдетуі мүмкін деген әлсіз дәлелдер бар; алайда, қосымша зерттеулер қажет және электромагниттік өріспен емдеу өмір сапасын немесе функцияны жақсарта алатыны белгісіз. Тізе остеоартритіне арналған вискосупплементация инъекциядан кейін 5-13 апта ішінде ауырсыну мен функцияға оң әсер етуі мүмкін.
Эпидемиология
2010 жылы дүние жүзі бойынша шамамен 250 миллион адам тізе остеоартритіне шалдыққан (халықтың 3,6 пайызы). Жамбас остеоартриті халықтың 0,85 пайызына әсер етеді. 2004 жылғы мәліметтер бойынша, остеоартрит дүние жүзінде 43,4 миллион адамда орташа және ауыр мүгедектікке себеп болған. Тізе және жамбас остеоартритінің бірлескен көрсеткіші 291 аурудың арасында мүгедектік деңгейі бойынша 11-орынды иеленді. 1990 жылдан 2019 жылға дейін тізе остеоартритінің көрсеткіші 6,16 миллионнан 17,75 миллионға дейін 2,88 есеге өсті. MENA аймағында қол остеоартриті де 1990 жылдан 2019 жылға дейін 1,6 миллионнан 4,3 миллионға дейін 2,7 есеге өсті.
Америка Құрама Штаттары
2012 жылы остеоартрит Америка Құрама Штаттарында 52,5 миллион адамға әсер етті, олардың шамамен 50% 65 жастан асқандарды құрады. 65 жасқа дейін халықтың 80%-ында остеоартриттің рентгендік белгілері байқалады, бірақ олардың тек 60%-ында ғана симптомдар пайда болады. 2040 жылға қарай АҚШ-та остеоартритпен ауырғандардың саны 78 миллионға (26%) жетеді деп күтілуде. Жалпы құны 14,8 миллиард долларды (бір емделушіге 15 400 доллар) құрады, бұл 2011 жылы АҚШ ауруханаларындағы екінші ең қымбат жағдай болды. Төлем жүйесі бойынша қарағанда, бұл Medicare және жеке медициналық сақтандыру үшін екінші ең қымбат жағдай еді.
Еуропа
Еуропада остеоартритпен ауыратын адамдардың саны 1990 жылы 27,9 миллионнан 2019 жылы 50,8 миллионға дейін артты. Қол остеоартриті екінші ең көп таралған түрі болып табылады, ол шамамен 12,5 миллион адамға әсер етеді. 2019 жылы тізе остеоартриті Еуропада мүгедектікпен өткізілген жылдардың (МӨЖ) 18-ші ең көп кездесетін себебі болды, бұл барлық МӨЖ-нің 1,28%-ын құрады. Бұл көрсеткіш 1990 жылы 1,12% болғаннан өсті.
Үндістан
Үндістанда остеоартритпен ауыратын адамдардың саны 1990 жылы 23,46 миллионнан 2019 жылы 62,35 миллионға дейін артты. Ең көп таралған остеоартрит түрі – тізе остеоартриті, одан кейін қол остеоартриті. 2019 жылы остеоартрит Индияда мүгедектікпен өткізілген жылдардың (YLD) 20-шы ең көп кездесетін себебі болды, ол барлық YLD-нің 1,48%-ын құрады, бұл 1990 жылы 1,25% және 23-ші орыннан жоғарылады.
Этимология
Остеоартрит "остео" префиксінен ([[wikt:ὀστέον) және артриттен ([[wikt:ἀρθρῖτις, arthrîtis, ) туындайды, ал артрит өзі "артр" ([[wikt:ἄρθρον, árthron, ) және "итис" (ῖτις, îtis, ) деген сөздерден құралған, соңғы жұрнақ қабынумен байланыстырылған. Остеоартриттегі "итис" термині шатастыруға боларлық, себебі қабыну айқын белгі емес. Кейбір дәрігерлер бұл жағдайды остеоартроз деп атайды, бұл қабыну реакциясының болмауын көрсетеді, ал "осис" (ωσις, ōsis, ) жұрнағы тек патологияның өзіне сілтеме жасайды.
Басқа жануарлар
Остеоартрит бүкіл әлемдегі жануарлардың көптеген түрлерінде кездеседі, оның ішінде теңіз жануарларында және тіпті кейбір қазба жәндіктерінде де; мысықтар, көптеген кеміргіштер, сиырлар, бұғылар, қояндар, қойлар, түйелер, пілдер, бұқалар, гиеналар, арыстандар, есектері, шошқалар, жолбарыстар, кенгурулар, дельфиндер, дугонгтар және жылқылар сияқты жануарларда остеоартрит анықталған. Ірі ет жейтін динозавр Allosaurus fragilis-тің қазба қалдықтарында да остеоартрит белгілері байқалған.
Емдеу әдістері
Аурудың табиғи барысын өзгертетін, буын құрылымының зақымдануын тоқтатып, симптомдарды жеңілдететін фармацевтік препараттар аурудың барысын өзгертетін терапия (DMOAD) деп аталады. Гендік терапия – гендік көшіру стратегиялары симптомдарға емес, ауру процесіне бағытталған. Жасуша арқылы жүзеге асырылатын гендік терапия да зерттелуде. Оңтүстік Кореяда орташа деңгейдегі тізе буынның остеоартритін емдеу үшін бір түрі мақұлданған, бірақ кейіннен қолданылған ингредиенттің қате таңбаланғаны және оның құрамы туралы жалған мәлімдеме жасалғаны үшін кері қайтарылды.
Себеп
Остеоартриттің аурудың барысын өзгертетін препараттарды іздеумен қатар, остеоартриттің туындау себептерін анықтау үшін жүйелі көзқарас қажет екенін көрсететін жаңа мәліметтер пайда болуда.
Диагностикалық биомаркерлер
Остеоартритті клиникалық сынақтарға ерітілетін биомаркерлерді қосу талаптарын баяндайтын нұсқаулар 2015 жылы жарияланды, бірақ 2021 жылға дейін остеоартритті анықтау үшін клиникалық тұрғыда қолданылатын нақты бір биомаркерлер жоқ. 2015 жылғы остеоартрит биомаркерлеріне қатысты жүйелі шолу, қауіпті бағалау үшін қолданылатын молекулаларды іздеу мақсатымен жүргізілді, нәтижесінде 25 жариялымда сүйек және шеміршек айналымының 37 түрлі биохимиялық маркері анықталды. Ең сенімді деректер тізе остеоартриті прогрессиясының болжамдық маркері ретінде несептегі II типті коллагеннің C-терминалды телопептиді (uCTX II) және тізе мен жамбас остеоартритінің пайда болуының болжамдық маркері ретінде сарысудағы шеміршек олигомерлік матрицалық ақуызының (COMP) деңгейі болды. Жамбас остеоартритіндегі биомаркерлерге жасалған шолу да uCTX II-мен байланысты екенін көрсетті. II типті проколлагеннің C-терминалды пропептидінің (PIICP) деңгейі организмдегі II типті коллаген синтезін көрсетеді, ал буын сұйықтығындағы PIICP деңгейі ерте остеоартриттің болжамдық маркері ретінде қолданылуы мүмкін.