Кіріспе

Соңхай тілінің оңтүстік-батыс Нигердегі сарма тілі (Zarma Ciine/Sanni; Аджами: زَرْمَ ݘِينٜ / زَرْمَ سَنِّ) – соңхай тілдерінің бірі. Бұл Батыс Африкадағы Нигер мемлекетінің оңтүстік-батыс бөлігіндегі ең ірі жергілікті тіл, Нигер өзенінің ағысы мен ел астанасы Ниамей осы аймақта орналасқан. Зарма – Нигердің оңтүстік-орталық аймағында кең таралған хауса тілінен кейін елдегі екінші ең көп қолданылатын тіл. 6 миллионнан астам адам сөйлейтін сарма тілі – барлық соңхай тілдерінің ішіндегі ең кең таралған тіл. V әрпі кейбір шет тілдерінен алынған сөздерде қолданылуы мүмкін, бірақ көптеген сарма тілінде сөйлейтін адамдар оны дұрыс айта алмайды. Әріптердің көпшілігі Халықаралық фонетикалық әліпбиде (IPA) көрсетілгендей айтылады, ерекшеліктері: (ағылшын тіліндегі j әрпіне ұқсас, бірақ көбірек палатталған), , (тілді қозғалыспен айтылатын дыбыс). әрпі ағылшын тіліндегі ch әрпіне ұқсас, бірақ көбірек ауызшаланған. Палаталдық мұрындық дыбысы ескі жазбаларда деп жазылған. Ұзын дауыссыз дыбыстар екі әріппен жазылады; – үштік дауыссыз дыбыс. Ұзын дауыстылар кейде, бірақ үнемі емес, екі әріппен жазылады. Ескі жазбаларда деп жазылған, ал екі әріп те еріндік-тістік мұрындық дыбыс ретінде айтылады. Тональдық белгілер сөздің мағынасы түсініксіз болған жағдайда ғана қолданылады. Онда стандартты IPA диакритикалық белгілері қолданылады: bá ("көп болу": жоғары тон), bà ("бөлісу": төмен тон), bâ ("қалау" немесе "тіпті": төмендейтін тон) және bǎ ("жақсырақ болу": көтерілетін тон). Дегенмен, мағынасы көбінесе контексттен түсінікті болғандықтан, сөздер әдетте ba деп жазылады.

Жалпы

Зарма тілінде көптеген жұрнақтар бар. Алдындағы қосымшалар өте сирек, және олардың тек біреуі (сөздердің алдында, атау сөздер мен сандардың алдында қолданылатын а / i) кең таралған.