Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қасқыр-ит гибриді
Dog wolf hybrid
Қасқыр-ит – бұл үй итінің (Canis familiaris) сұр қасқырмен (Canis lupus), шығыс қасқырмен (Canis lycaon), қызыл қасқырмен (Canis rufus) немесе Эфиопия қасқырмен (Canis simensis) шағылысуынан туындаған гибридтік ит.
A wolfdog is a canine produced by the mating of a domestic dog (Canis familiaris) with a gray wolf (Canis lupus), eastern wolf (Canis lycaon), red wolf (Canis rufus), or Ethiopian wolf (Canis simensis) to produce a hybrid.
Тарих
Толық геномдық тізбектеу жабайы және үй жануарлары арасындағы гендер ағынын зерттеу үшін пайдаланылды. Иттерден қасқырларға кең таралған гендер ағынының куәлігі бар, ал қасқырларды иттермен әдейі шағылыстырудың өте сирек кездесетін жағдайлары бар, мысалы, Саарлос қасқыр иті. Дегенмен, әлемдік иттер популяциясы генетикалық кластер құрайды, қасқырлардан иттерге гендер ағынының куәлігі шамалы. Ежелгі ДНК көрсеткендей, 5000 жылдан астам бұрын Еуропадан шыққан иттерде де жабайы итттермен будандасудың куәлігі аз. Бұл зерттеу төрт жыл өткен соң, нақты дәлелдер келтірмегендіктен сынға ұшырады.
Whole genome sequencing has been used to study gene flow between wild and domestic species. There is evidence of widespread gene flow from dogs into wolf populations, and very few deliberate crossings of wolves with dogs, such as the Saarloos Wolfdog. However, the global dog population forms a genetic cluster with little evidence for gene flow from wolves into dogs. Ancient DNA shows that dogs from Europe over 5,000 years ago also show little evidence of interbreeding with wild canids. This study was rebutted as not providing convincing evidence four years later.
Теотиуакандық қасқыр иттері
2010 жылы археологтар Мексиканың орталық аңғарында шамамен екі мың жыл бұрынғы жауынгердің жерленген орнынан қасқыр-иттердің қалдықтарын тапты. Осыған байланысты, Теотиуакан өркениеті өнерінде койоттар деп есептелген бейнелер қайта қаралып жатыр.
In 2010, archeologists found the remains of wolf dogs in a warrior's burial in Mexico's central valley that date about two thousand years ago, therefore what was once thought as coyotes depicted in Teotihuacan civilization art are being re examined.
Солтүстік Американың сұр қасқыры мен үй итінің қоспасы
1999 жылға қарай АҚШ-та 100 000-нан астам қасқыр-ит гибридтері тіркелген. Бірінші буын қасқыр-иттердің арасында сұр қасқырлар көбінесе қасқырға ұқсайтын иттермен (мысалы, неміс шопандары, сибир хаскилері және Аляска маламуттары) шағылыстырылады, себебі олар экзотикалық үй жануары іздейтін иелеріне ең тартымды болып көрінеді.
As of 1999 in the United States, over 100,000 wolfdogs exist. In first generation wolfdogs, gray wolves are most often crossed with wolf like dogs (such as German Shepherd Dogs, Siberian Huskies, and Alaskan Malamutes) for an appearance most appealing to owners desiring an exotic pet.
Құжатталған асылдандыру
Ұлыбританияда қасқыр-ит өсіру туралы алғашқы мәлімет 1766 жылға дейін барады, сол кезде еркек қасқырдың сол заманғы тілде "помераниялық" деп аталатын итпен жұптасқандығы айтылады, бірақ ол қазіргі померания тұқымынан өзгеше болуы мүмкін. Осыдан тоғыз күшік туған. Ағылшын ақсүйектері кейде осындай қасқыр-иттерді ғылыми жаңалық ретінде сатып алатын. Қасқыр-иттер британдық жануарлар бақтары мен зоопарктарында танымал көрмелерге айналды. Голландия Кеннел клубы 1975 жылы осы тұқымды мойындады. Оның авторының құрметіне олардың атын "Сарлоос қасқыр-иті" деп өзгертті. 1981 жылы бұл тұқым Халықаралық кинологиялық федерация (FCI) тарапынан мойындалды.
The first record of wolfdog breeding in Great Britain comes from the year 1766 when what is thought was a male wolf mated with a dog identified in the language of the day as a "Pomeranian", although it may have differed from the modern Pomeranian breed. The union resulted in a litter of nine pups. Wolfdogs were occasionally purchased by English noblemen, who viewed them as a scientific curiosity. Wolfdogs were popular exhibits in British menageries and zoos. The Dutch Kennel Club recognized the breed in 1975. To honor its creator they changed the name to "Saarloos Wolfdog". In 1981, the breed was recognized by the Fédération Cynologique Internationale (FCI).
Чехословакиялық қасқыр ит
1950 жылдары Чехословакиялық қасқыр иті қазіргі Словакия және Чехия елдерінің шекарасын күзету үшін шығарылды. Ол бастапқыда неміс шопандары мен Карпат сұр қасқырларының тегінен өсірілді. 1982 жылы Чехословакияда ұлттық тұқым ретінде ресми түрде танылды, ал кейін Халықаралық кинологиялық федерация, Америка Кеннел клубының негізгі қоры қызметі және Біріккен Кеннел клубы мойындады. Бүгінде ол Еуропа мен АҚШ-та ептілік, бағыну, іздеу-құтқару операциялары, полиция қызметі, терапия және мал өсіруде пайдаланылады.
In the 1950s, the Czechoslovakian Wolfdog was also created to work on border patrol in the countries now known as Slovakia and the Czech Republic. It was originally bred from lines of German Shepherd Dogs with Carpathian grey wolves. It was officially recognized as a national breed in Czechoslovakia in 1982, and later was recognized by the Fédération Cynologique Internationale, the American Kennel Club's Foundation Stock Service and the United Kennel Club, and today is used in agility, obedience, search and rescue, police work, therapy work, and herding in Europe and the United States.
Волкособ
Волкособ (Lang ru, көпше: Lang ru) алғаш рет 1990 жылдары Кеңес Одағының ыдырауынан кейін жасалды. Ресейлік шекарашылар неміс шопандарының оңай үйрену қабілеті мен топтық сезіміне, сонымен қатар, кең Ресей шекарасының қатал жағдайларына төтеп бере алатын жабайы қасқырдың күші, жоғары дамыған сезімдері және суыққа төзімділігі бар итті іздеді. 2000 жылы адамдарға ерекше жақын және ынтымаққа бейім Каспий даласының қасқыры, шығыс еуропалық шопан тұқымына жататын неміс шопандарымен шағылыстырылды, нәтижеде F3 буыны қалыптастырылды. Алдыңғы гибридтерден өзгеше, Волкособ – тиімді шекара күзетшісі болып танылған жалғыз тұқым, себебі олар тым ұялды емес.
The Volkosob (Lang ru, plural: Lang ru) was initially developed in the 1990s after the fall of the Soviet Union. Russian border guards wanted a dog that would possess the trainability and pack mentality of the German Shepherd, combined with the strength, superior senses and cold resistance of a wild wolf, able to cope in the harsh conditions of the vast Russian borders. In 2000, a Caspian Steppe Wolf, noted for being unusually friendly and cooperative towards humans, was bred with German Shepherds of an East European Shepherd line, until an F3 generation was standardised. Unlike the previous hybrids, the Volkosob was the only breed that was an effective border guardian as they are renowned for not being too shy.
Мал бағыушы иттер
2014 жылғы зерттеуде Грузияда қасқырлардың 20%-ы және иттердің 37%-ы бірдей митохондриялық гаплотиптерге ие екені анықталды. Зерттелген қасқырлардың 13%-дан астамында иттен тараған гендер анықталды, ал иттердің 10%-дан астамында қасқырдан тараған гендер анықталды. Зерттеу нәтижелері қасқыр мен иттердің араласуы ірі қара малға күзетшілік қылатын иттердің дәстүрлі түрде өсірілетін аймақтарында жиі кездесетін құбылыс екенін көрсетеді, сондай-ақ, иттер мен сұр қасқырлар арасындағы гендер ағыны, олардың гендік қорына ерте орташалау кезеңдерінен бері мыңжылдықтар бойы үлкен әсер еткен маңызды фактор болды. Алайда, бұрынғы Кеңес Одағының қалыпты қасқыр тығыздығы бар аймақтарында қасқыр-ит гибридтерінің бірнеше жағдайлары тіркелген. Еуропалық аристократия жабайы қасқыр-иттерді кейде аң аулау үшін пайдаланған және оларды қарапайым қасқырлардан ажырату үшін «лициска» деп атаған. Канадада Альберта, Манитоба, Ньюфаундленд және Принс-Эдуард аралдарында қасқыр-иттерді үй жануары ретінде ұстауға тыйым салынған. АҚШ Теңіз жаяу әскерлерінің Пэндлтон лагері және басқа да базаларында балаға шабуыл жасаған питбуль тұқымынан кейін қасқыр-иттерге тыйым салынған тұқымдардың қатарында болды. Қасқыр-иттердің сыртқы түрі әртүрлі болуы мүмкін, қасқыр қаны жоқ иттерге ұқсас немесе толыққанды қасқыр деп қате түсінілетін жануарлар да кездеседі. DEFRA және RSPCA жүргізген ұзақ зерттеуде қасқыр-иттер ретінде сатылатын көптеген жануарларда селекционерлердің жалған мәлімдемелерінің және қасқыр тұқымын анықтаудағы белгісіз деңгейлердің мысалдары табылды. Есепте білімсіз азаматтардың қасқырға ұқсас иттерді қасқыр-иттер деп жаңылысқандары айтылған.
A 2014 study found that 20% of wolves and 37% of dogs shared the same mitochondrial haplotypes in Georgia. More than 13% of the studied wolves had detectable dog ancestry and more than 10% of the dogs had detectable wolf ancestry. The results of the study suggest that admixture between wolves and dogs is a common event in the areas where large livestock guardian dogs are held in a traditional way, and that gene flow between dogs and gray wolves was an important force influencing gene pool of dogs for millennia since early domestication events. However, there were several reported cases of wolfdogs in areas with normal wolf densities in the former Soviet Union. Wild wolfdogs were occasionally hunted by European aristocracy, and were termed lycisca to distinguish them from common wolves. In Canada, the provinces of Alberta, Manitoba, Newfoundland, and Prince Edward Island prohibit wolfdogs as pets. Wolfdogs were among the breeds banned from the U. S. Marine Corps base at Camp Pendleton and elsewhere after a fatal dog attack by a pit bull on a child. Wolfdogs display a wide variety of appearances, ranging from a resemblance to dogs without wolf blood to animals that are often mistaken for full blooded wolves. A lengthy study by DEFRA and the RSPCA found several examples of misrepresentation by breeders and indeterminate levels of actual wolf pedigree in many animals sold as wolfdogs. The report noted that uneducated citizens misidentify dogs with wolf like appearance as wolfdogs.