Кіріспе

Assassins мюзиклі – 1990 жылғы мюзикл, музыкасы Стивен Сондхаймға, ән сөздері мен либреттосы Джон Вайдманға, ал бастапқы идеясы Чарльз Гилберт-младшийге тиесілі. Америкалық, бірақ зұлым карнавалдық ойынның шеңберінде бейнеленген, жартылай ревю АҚШ президенттерін өлтіруге талпынған (сәтті немесе сәтсіз) тарихи тұлғалар тобын көрсетеді және олардың американдық тарихындағы орны елдің идеалдары туралы не білдіретінін зерттейді. Мюзиклдің музыкасы сол дәуірлердің танымал музыкасын және "патриоттық" американдық музыканың кең ауқымын қамтиды. 1990 жылы Бродвейден тыс сахнада қойылғанда мюзиклге ара-жібірлі және теріс пікірлер көп болды, ол 73 қойылым көрсетілді. 2004 жылы бұл қойылым Бродвейде үлкен сәттілікке ие болып, бес Тони сыйлығын жеңіп алды, оның ішінде "Мюзиклдің ең жақсы қайта қойылымы" сыйлығы да бар еді.

Өмірбаян

1979 жылы продюсер Стюарт Остроудың музыкалық театр зертханасының қатысушысы ретінде Сондхайм драматург Чарльз Гилберт, кіші жазған "Assassins" атты пьесаның сценарийін оқыды. Пьесаның Сондхаймның мюзиклімен ортақ жатқан тұсы аз болғанымен, Сондхайм оның атауын, американ президенттерін өлтіруге талпынған тарихи тұлғалардың цитаталарын пайдалануын және "ПРЕЗИДЕНТТІ АТЫҢ ДАРИ, ЖҮЛДЕ ҰТ" деген шамды жазуы бар атыс орынның бастапқы көрінісін (кейін мюзиклге енгізілген) қызықтырды. Сондхайм Гилберттен оның идеясын қолдануға рұқсат сұрады. Гилберт келісімін беріп, кітап жазуға ұсыныс жасады, бірақ Сондхайм бұрыннан Джон Вейдманмен жұмыс істеуді жоспарлағандықтан бас тартты. Вейдман "Pacific Overtures" мюзикліне кітап жазған және Сондхаймпен "Road Show" жобасында да жұмыс істейтін.

Өндірістер

Ассассинс 1990 жылы 18 желтоқсанда «Playwrights Horizons» театрында Бродвейден тыс ашылып, 73 қойылымнан кейін 1991 жылы 16 ақпанда жабылды. Режиссері Джерри Закс, актерлік құрамында Виктор Гарбер, Терренс Манн, Патрик Кэссиди, Дебра Монк, Грег Германн және Энни Голден болды. «Los Angeles Times» газетінің хабарлауынша, «Шоу алдын ала көрсетілімдер басталғаннан бері сатылып бітті, бұл театр көрермендері арасында Сондхаймның жұмысына деген қызығушылықтың жоғары деңгейін көрсетеді». Франк Рич «New York Times» газетінде жазған рецензиясында: «Ассассинс өлтіру үшін ату үшін өткір нысанаға және азайтылған бос оқтарға мұқтаж», - деп жазды. 1992 жылы 29 қазанда «Assassins» Лондондағы «Donmar Warehouse» театрында тұсаукесер өткізді, режиссерлік жұмысын Сэм Мендес жасады, ал актерлік құрамында Чарльз Гюто рөлінде Генри Гудман және Сара Джейн Мур рөлінде Луиза Голд болды. Шоу 76 рет көрсетілді және 1993 жылдың 9 қаңтарында аяқталды. АҚШ-тағы алғашқы аймақтық қойылым 1992 жылдың 15 шілдесінде Далластағы «Theatre Three» театрында қойылды. Екінші қойылым 1992 жылдың тамызында Вирджиния штатының Арлингтон қаласындағы «Signature Theatre» театрында сахналанды. Сан-Хоседегі «San Jose Civic Light Opera» 1993 жылы Микаэль Старобиннің 13 аспаптан тұратын оркестрлік нұсқасының әлемдік премьерасын ұсынды. Алғашқы австралиялық қойылым 1995 жылдың ақпанында «Melbourne Theatre Company» компаниясы «Fairfax Studio» студиясында көрсетілді. Роджер Ходжман режиссерлік етті, ал актерлік құрамында Джон О’Мэй, Джон Мактернан және Брюс Майлс болды. «Roundabout Theatre Company» компаниясының Бродвей қойылымы бастапқыда 2001 жылға жоспарланған, бірақ 11 қыркүйектегі шабуылдардың салдарынан мазмұны сезімтал болғандықтан 2004 жылдың 22 сәуіріне кейінге шегерілді. «Studio 54» театрында 101 қойылымнан кейін «Assassins» 2004 жылдың 18 шілдесінде жабылды. Жо Мантелло режиссерлік етті, Джонатан Баттерл музыкалық сахналауды жасады, ал Нил Патрик Харрис «Балладер» және Ли Харви Освальд рөлдерінде ойнады, Марк Кудиш «Иегер» рөлінде өнер көрсетті. Майкл Серверис Джон Уилкс Бут рөлін сомдады және «Tony» сыйлығын жеңіп алды. 2004 жылғы қойылымдағы ерекшелік – Джон Ф. Кеннедидің қазасын бейнелейтін «Zapruder film» фильмін проекция дизайнері Элейн Дж. Маккарти Ли Харви Освальдтың футболкасына проекциялау болды. 2012 жылдың 3 желтоқсанында Бродвей актерлері арнайы қайырымдылық шарасына жиналды, онда Аннали Эшфорд Мэри Кэтрин Гаррисонның орнын басты. Басқа да кәсіби қойылымдар: 2006 жылы Шеффилдтегі «Crucible Theatre» театрында, 2008 жылы 23 қаңтардан 2 ақпанға дейін Лондондағы «Landor Theatre» театрында, 2008 жылы Оңтүстік Африкадағы премьера 2008 жылдың желтоқсанында Кейптаундағы «NewSpace Theatre» театрында өтті. Бұл қойылымды Фред Абрахамс режиссерлік етті, ал актерлік құрамында Оңтүстік Африка актерлері болды: Марсель Мейер Джон Уилкс Бут рөлінде, Риан Норвал Ли Харви Освальд рөлінде, Дэвид Деннис Чарльз Дж. Гвито рөлінде және Антеа Томпсон Сара Джейн Мур рөлінде. Лос-Анджелестегі премьера 1994 жылы «Los Angeles Theatre Center» орталығында өтті, онда Патрик Кэссиди (түпнұсқа «Балладер») Бут рөлін ойнады, ал Алан Сафиер Гвито рөлін сомдады. 2010 жылы Торонтодағы «BirdLand Theatre» және «Talk is Free Theatre» театрлары Музыкалық театр бөліміндегі үздік қойылым үшін «Dora Mavor Moore» сыйлығын жеңіп алды. 2010 жылдың шілдесінде Лондонның «Union Theatre» театры «Assassins» қойылымын көрсетті, ол «The Off West End Awards» сыйлығында үздік (жалпы) қойылым атанды. Оны Майкл Страссен сахналап, режиссерлік етті, сондай-ақ «Time Out» журналында «Аптаның шоуы» және «Сыншылар таңдауы» аталымдарын жеңіп алды. Сара Джейн Мур рөлінде Кэтрин Тейт, Джон Уилкс Бут рөлінде Аарон Твейт, Сэмюэл Байк рөлінде Майк МакШейн, Чарльз Гито рөлінде Энди Найман және «Балладер» рөлінде Джейми Паркер ойнаған «Assassins» қойылымының жаңа нұсқасы 2014 жылдың 21 қарашасында Лондондағы «Menier Chocolate Factory» театрында ашылып, 2015 жылдың 7 наурызына дейін жалғасты. «Assassins» 2016-2017 жылдар аралығында Йель репертуар театрында 17 наурыздан 8 сәуірге дейін қойылды. Актерлік құрамында Джон Уилкс Бут рөлінде Роберт Лензи, Чарльз Гито рөлінде Стивен Де Роза және Сара Джейн Мур рөлінде Джулия Мурни болды. «Off Center» Нью-Йорк қаласының орталығында сол жылдың 12-15 шілдесінде Стивен Паскуал Джон Уилкс Бут, Виктория Кларк Сара Джейн Мур және Шулер Хенсли Леон Чолгош рөлінде ойнады. 2019 жылдың қазан/қараша айларында «Watermill Theatre» (Ньюбери) және «Nottingham Playhouse» театрлары Ұлыбританияда жаңа нұсқасын шығарды, онда алғаш рет актерлер мен музыканттардың толық құрамы қолданылды. Бұл қойылымда «Балладер» рөлі әйелге ауыстырылды. Соңғы сахнаның соңында қызықты сәт қосылды, онда кішкентай бала көрермендерден сахнаға шығып, автоматтан қаруды алады (одан негізгі кейіпкерлер шоудың басында қаруларын алды) және соңғы оқ атып, залға қарай бағыттайды. Джон Дойл 2020 жылға жоспарланған «Classic Stage Company» театрында Бродвейден тыс қойылымды режиссерлік етпек болды. 2019 жылдың 24 қыркүйегінде актерлік құрамында Сара Джейн Мур рөлінде Джуди Кун, Чарльз Гито рөлінде Уилл Свенсон, Леон Чолгош рөлінде Брэндон Уранович, Джузеппе Зангара рөлінде Уэсли Тейлор және Джон Уилкс Бут рөлінде Паскуал ойнайтыны хабарланды. Актерлік құрамға Ли Харви Освальд/«Балладер» рөлінде Итан Слейтер және Линнетт «Squeaky» Fromme рөлінде Тави Гевинсон да қосылды. Пандемияға байланысты қойылым кешіктірілді. 2021 жылдың 9 қыркүйегінде қойылым 2021 жылдың 2 қарашасынан бастап 2022 жылдың 8 қаңтарында өтетіні, ал ресми ашылуы 2021 жылдың 14 қарашасында болатыны жарияланды. 2021 жылдың 9 қарашасында қойылым 2022 жылдың 29 қаңтарына дейін ұзартылатыны хабарланды. Компаниядағы COVID-19 жұқтырғандардың санына байланысты қойылым 2022 жылдың 24 қаңтарында ресми түрде жабылды. 2022 жылдың 18 наурызында осы қойылымның жазбасы кеңінен цифрлық форматта шығарылды, онда барлық әндермен қатар Бут пен Освальд арасындағы кульминациялық сахнаның қысқартылған нұсқасы да болды. 2023 жылдың маусымында Лондонның «Chichester Festival Theatre» театрында қайта қойылым өтті. Қойылымда Дэнни Мак Бут рөлінде, Люк Брэди Зангара рөлінде, Питер Форбс Иегер рөлінде, Гарри Хеппл Гвито рөлінде, Ник Холдер Байк рөлінде, Шарлотта Жаконелли Голдман рөлінде және Джек Шаллоу Хинкли рөлінде ойнады.

Белгілі актерлер мен кейіпкерлер

+Түпнұсқа Бродвей, Бродвейден тыс және Лондондық қойылымдардың актерлік құрамы. Рольдерді зерделеу шеберханасы Түпнұсқа Бродвейдің Лондондық премьерасы Түпнұсқа Бродвейдің Шеффилд Крусибл Бродвейдің қайта қосылу концерті Бродвейді жаңартуы 1989 1992 2004 2006 2012 2014 2017 2021 Джон Уилкс Бут Виктор Гарбер Дэвид Ферт Майкл Серверис Хэдли Фрейзер Майкл Серверис Аарон Твейт Стивен Паскуал Чарльз Гитео Джонатан Хадари Денис О’Хара Иан Бартоломью Денис О’Хара Энди Нюман Джон Эллисон Конли Уилл Свенсон Леон Чолгош Энтони Хилд Терренс Манн Джек Эллис Джеймс Барбур Билли Картер Джеймс Барбур Дэвид Робертс Шулер Хенсли Брэндон Уранович Джузеппе Зангара Майкл Джетер Эдди Корбич Пол Харри Джеффри Кун Ричард Колвин Джеффри Кун Стюарт Кларк Алекс Брайтман Уэсли Тейлор Сэмюэл Бык Нейтан Лейн Ли Уилькоф Сиаран Хиндс Марио Кантоне Жерард Мерфи Марио Кантоне Майк МакШейн Дэнни Уолохан Энди Гротелушен Сара Джейн Мур Кристин Барански Дебра Монк Луиз Голд Бекки Энн Бейкер Джози Уолкер Бекки Энн Бейкер Кэтрин Тейт Виктория Кларк Джуди Кун Линетт Фромм Свузи Куртц Энни Голден Кэтерин Брэдшоу Мэри Кэтрин Гаррисон Пенни Лейден Анналей Эшфорд Карли Боуден Эрин Маркей Тави Гевинсон Джон Хинкли кіші Пол МакКрэйн Грег Германн Майкл Кантвелл Александр Джеминьяни Джеймс Гиллан Александр Джеминьяни Гарри Моррисон Стивен Бойер Адам Чанлер Берат Балладашы Кевин Андерсон Патрик Кассиди Энтони Баркли Нил Патрик Харрис Мэтт Роул Нил Патрик Харрис Джейми Паркер Клифтон Данкан Итан Слейтер Ли Харви Освальд Жейс Александр Гарет Снук Мэтт Кросс Кори Майкл Смит Иегер Тим Джером Уильям Парри Пол Бентли Марк Кудиш Дэйв Берроуз Марк Кудиш Саймон Липкин Итан Липтон Эдди Купер

Қысқаша мазмұны

Бұл синопсис шоудың қазіргі лицензияланған нұсқасын көрсетеді. 1992 жылғы Бродвейден тыс қойылымның жарияланған сценарийі сәл өзгеше. Көрме жарманкелік атызда басталады, онда жанды шамдардың арасында адамдар конвейерлік лентамен өтеді. Бір-бірден, сахнаға бейімделмегендер кіріп келеді, ал ойынның иесі оларды ойнауға шақырып, президентті өлтіру арқылы олардың проблемалары шешіледі деп уәде етеді ("Әркімнің құқығы бар"). Леон Чолгош, Джон Хинкли, Чарльз Гито, Джузеппе Зангара, Самуэль Байк, Линетт "Скики" Фромм және Сара Джейн Мурға бірінен соң бірі қару беріледі. Джон Уилкс Бут соңғы болып кіреді, ал иесі оны ату құралдарын таратуды бастамас бұрын, оларды алғашқылар ретінде таныстырады. "Ай, басшыға сәлем" әні Линкольнның сахнадан тыс келуін жариялағанда, өлтірушілер нысанаға алады. Бут өзін ақтады, оқ атылды, ол: "Sic semper tyrannis!" деп айғайлады. Америка арманының бейнесі - Балладер пайда болады және Джон Уилкс Буттың тарихын ("Буттың балладасы") айтып бере бастайды. Мүсін 1865 жылы Ричард Гарреттің қорасына ауысады. Бут, сазданған және аяғы сынған, Линкольнды өлтіру себептерін күнделігіне жазуға тырысады, бірақ қаламды ұстай алмайды. Ол өзінің серіктесі Дэвид Херрольдты қарумен өзіне жазуға мәжбүрлейді. Бут Линкольнді Азамат соғысы үшін және Оңтүстікке зиян келтіргені үшін айыптайды, ал Балладер Буттың ниеттеріне жеке проблемалары көбірек әсер еткенін айтады. Одақ сарбазы Буттың берілуін талап еткенде, Херрольд оны тастап, беріледі. Қасіреттен қалған Бут Балладерге өз оқиғасын бүкіл әлемге жеткізу үшін күнделігін тастайды. Балладер Буттың ақталу сөздерін оқып береді, ал Бут өмірін құрбан еткен әрекеті елге көмектесуге жеткіліксіз деп қайғырады. Одақ сарбаздары қораны өртеп жібергенде, Бут өзін-өзі өлтіреді, ал Балладер Буттың елге зиян келтіретін басқа да ақымақтарға мұрагерлік еткен ақылсыз адам екендігіне көз жеткізеді. Балладер Буттың күнделігінен оның дәлелін алып, парақтарды өртеп жібереді. Ассасиндер барда жиналады. Гвито АҚШ президенті болу үшін тост айтып, Францияда елші болу арманымен бөліседі. Хинкли бір бөтелкені қасақана сындырып алады, ал Чолгош ашуға түсіп, жұмыс істейтін бөтелке фабрикасында көрген қорқынышты сипаттайды және Хинкли сындырған бөтелкеге ұқсас бөтелке жасау үшін қанша адам өледі немесе жарақаттанады. Гвито әзілмен Чолгошқа басқа жұмыс іздеуді айтады, екеуі Америка арманы туралы дауласа бастайды, Гвито Американы қорғайды, ал Чолгош "мүмкіндіктер елі" өтірік деп жоққа шығарады. Чолгош ашуланып, бір бөтелкені алып, бөлмеде шашып жіберуге асығады. Бут Чолгошты бөтелкені өзі сындырып, тағдырын өз қолына алуға шақырады, бірақ Чолгош мұны істей алмайды. Зангара өзінің асқазан ауруына шағымданады, ал Бут оларды Франклин Д. Рузвельтті ату арқылы емдеуді ұсынады. Радио хабарларында Зангараның Рузвельтті өлтіруге ұмтылысы сәтсіз аяқталғаны айтылады. Ол Рузвельтті жіберіп, оның орнына Чикагоның мэрі Антон Сермакты өлтіреді. Бес куәгер сұхбат алады, көрермендерге оқиғаның жеке нұсқаларын айтады; әрқайсысы президентті жеке құтқарып қалғанына сенімді ("Мен Рузвельтті қалай құтқардым"). Электрлік креслодан Зангара қорқып қалудан бас тартатынын және ақшаны басқаратын адам болғанша, кімді өлтіргені маңызды емес екенін айтады. "Америкалық ештеңе" ретінде өлім жазасына кесу кезінде фотографтар жоқ деп ойлаған Зангара, куәгерлер камераларға дайындалған кезде электр тогымен соқтырылады. Америка анархисттерінің жетекшісі Эмма Голдман сахнадан тыс жерде лекция оқып отыр, Леон Чолгош тыңдап отыр. Ол өзіне таныстырып, оған өзінің сүйіспеншілігін білдіреді, бірақ ол оған өзінің құштарлығын әлеуметтік әділдік үшін күреске бағыттауын айтады. Ол оған "мен ғана емес, менің" деген ойды қамтитын листовка береді. Ол кетуге дайындалғанда, Чолгош оның сөмкесін алып жүруге ұсыныс жасайды, оған Голдман: "Олар бізді қызметші етеді, Леон. Біз бір-бірімізге құл бола бермейміз". Чолгош өзінің тұңғыш рет қырағылығын көрсеткен кезде әлі де өз ойын айтып отыр. Фром мен Мур парктегі орындықта кездесіп, бірге марихуана тартады. Фромм қатқылшыл Чарльз Мэнсонның апатологиялық уағыздары туралы айтады, олардың қалай кездескенін еске алып, өзін оның сүйіктісі және құлы деп жариялайды. Мур өзінің әмияны, бір банка таблеткасы және бір бөтелке Кентукки қуырылған тауығын алып, ФБР-дің хабаршысы екенін (немесе бұрын болғандығын), бухгалтерлік есепші болғандығын және бес күйеуі мен үш баласы болғанын айтады. Олар әкелеріне деген ортақ жек көрушіліктерімен байланысады, ал полковник Сандерсті құдай ретінде пайдаланып, тауық шелекшесіне зұлымдық көздерін тигізіп, кейін күлкіге батып, оны атқылайды. Мур өзінің Мэнсонды орта мектепте танығанын түсінеді, ал көрініс әйелдердің шармасызданған дауысымен аяқталады. Чолгош тау-кенде, болат зауыттарында және фабрикаларда қанша адам қару жасау үшін өліп жатқанын ойлайды. Бут, Гвито және Мур бірінен соң бірі кіріп, оған қосылып, әлемді өзгертуге қабілетті бір қарудың күшін мақтайтын барбершоп квартетін орындайды ("Қару әні"). Чолгош өз қаруы тағы бір құрбанды алатынын шешеді: президентті. Чолгош 1901 жылғы Панамерикалық көрмеге келіп, Уильям МакКинлидің Музыка павильонында келушілердің қолымен сәлемдесіп жатқанын көреді. Балладер "Чолгош балладасын" орындайды, Чолгош қабылдау желісіне қосылады, ал МакКинлиге жеткенде оны атып тастайды. Самуэль Байк лас Санта костюмімен және пикет белгісімен және сауда сөмкесімен парктегі орындықта отырады. Ол Леонард Бернстайнға хабарлама дайындап, оған әлемді құтқару үшін көбірек махаббат әндерін жазу керектігін айтады, сондай-ақ Ақ үйге 747 ұшағымен соғылып, Ричард Никсонды өлтіретінін түсіндіреді. Содан кейін ол Бернстайнның өзіне назар бөлмегенін, тіпті Хэнк Аарон және Йонас Салк сияқты өзі жазған кассеталарға жауап бермегенін айтады. Ашуға толы айқай салғаннан кейін, Байк орындықтың үстіне тұрып, "Америка" әнінің хорын ашумен айқайлайды, содан кейін сахнадан кетеді. Джон Хинкли өз бөлмесінде отырып, бей-жай түрде гитара шертеді. Линетт Фромм кіріп, оған өзіне ән ойнауын сұрайды ("Helter Skelter"), бірақ ол бас тартады. Фромм Хинклидің сүйіктісі деп мәлімдеген Джоди Фостердің суретін көреді. Фромм суреттің фильмнен алынған жарнамалық сурет екенін түсінгенде, Чарльз Мэнсонның суретін шығарып, Хинклиді ешқашан кездеспеген әйелге ғашық болғаны үшін мазақтайды, бұл оны ашуға толы қылыққа итермелейді. Жалғыз қалған Хинкли оның махаббатын "бір батыл, тарихи әрекетпен" жеңіп алатынына серт береді, содан кейін оған махаббат әнін орындайды, ал Фромм Мэнсонға жеке орындайды ("Сүйіспеншілігіңе лайық емес"). Сахнаның арт жағындағы қабырғада Рональд Рейганның суреті пайда болады, ал ашуға толы Хинкли оны қайта-қайта атып, бірақ сурет қайта-қайта пайда болады. Иесі Хинклидің әрекеттерін Рейганның әйгілі сөздерімен мазақтайды, Хинкли атып, атып, әрқашан сәттілікке жете алмайды. Иесінің ату алаңында Чарльз Гвито Сара Джейн Мурға сүйісуге тырысып, оған мергеншілікке қатысты кеңес береді. Ол оның сүйіспеншілігін қабылдамағанда, күрт ашуға толы болып, оған шабуыл жасауға тырысады. Оның қаруы оның құлағына атылып, ашумен айқайлайды, өзінің ерекше екенін және Франциядағы келесі елші болатынын жариялайды. Көрініс Джеймс Гарфилдпен кездесу үшін пойыз станциясына ауысады. Ол Францияда елші болуын сұрайды, бірақ Гарфилд оны қысыммен мойын бұрады, бұл Гвитоны оны атуға итермелейді. Гвито тұтқындалады және дарға асылады, онда ол сол күні жазған "Мен Тәңірге барамын" атты өлеңін оқып береді. Гвито аяқтағаннан кейін, Балладер кіріп, Гвитоның сот процесі мен жазасы туралы ән айтады...

Жалпы мүдде үшін құрбандық жасау / саяси әділетсіздікке қарсы күрес

Валерия Линн Шредердің айтуынша, мюзиклдегі тоғыз қаскөйдің алтауы (Джон Уилкс Бут, Джузеппе Зангара, Леон Чолгош, Чарльз Гито, Линетт "Скрипкий" Фромм және Сэмюэл Байк) өз мақсаттарын "саяси әділетсіздік пен үлкен игілік үшін құрбандық" деп білдіретін себептермен өлтіруге итермеленген. Алты қаскөйдің ішінде Бут пен Чолгош осындай ниеттермен өлтірулерінің басты себебі ретінде бейнеленген. Мюзиклде Джон Уилкс Бут президент Абрахам Линкольнді өлтіруінің үлкен игілік үшін (және патриотизм актісі) екенін айтады, бұл "тарихи тұрғыдан дәлелденген: Форд театры мұражайы Буттың президент Линкольнді, вице-президент Эндрю Джонсонды және Мемлекеттік хатшы Уильям Сьюардты өлтіруге қатысқан бір топтың мүшесі болғанын көрсетеді, мақсаты Одақтың құлдырауы мен анархияға түсуіне жеткізу болған". "Пистолет әнінен" бұрынғы сахнада анархист Эмма Голдман Леон Чолгосты оның анархистік сенімдері мен ол көрген "әлеуметтік әділетсіздік" аясында әрекет етуге шақырады. "Пистолет әнінде" Чолгош "бір қарудың өндірісінде жұмсалған көптеген өмірлермен кері байланысы туралы ойша толғанады", ал кейін ол "[қару көп адамды құрбан етеді, одан кейін біреуін ғана", - деп, өзінің өлтіру нысаны президент Уильям МакКинлиге сілтеме жасайды. Чолгоштің тарихындағы саяси әділетсіздік – "Америкадағы таптық теңсіздіктер" болып табылады.

Көңіл аударуды қалайды

Музыкалық қойылымдағы көптеген қаскөйлердің өзіне назар аудару қажеттілігін көрсететін сөздері бар, ал Ванның сөзінше, "барлық қаскөйлерді біріктіретін нәрсе – назарға іңкіштікке құштарлық". Сара Джейн Мур есімді тағы бір қаскөй "оның бір себебі – достарының өзі қайдан екенін білуі үшін болды" деп мәлімдейді.

Идеализм мен оптимизм

Бұл тақырыпты негізінен Шарль Гитэо көрсетеді. Оның идеализмі мен оптимизмі көрермендерге "Гитэоға басқа қастандық жасағандарға қарағанда көбірек симпатия тудыруы мүмкін". Оның идеализмі мен оптимизмі тіпті өлім жазасы сатысында да ("Гитэо балладасында") байқалады: ол президент Гарфилдты өлтіргені үшін "[өз есімі] есте қалатынына" сенімді.

Ауырсыну, үмітсіздік және ұнжырғаның түсуі

Ауырсыну мен үмітсіздік Зангараның мінезінің орталық бөлігін құрайды: ол өте қатты асқазан ауыруына шалдыққан кедей иммигрант ретінде бейнеленеді. "Мен Рузвельтті қалай құтқардым" шығармасында Зангараның асқазан ауыруы және оны емдей алмауына байланысты үмітсіздік, жоғары топқа деген ашу-ызасы мен жек көруіне айналады. Мюзиклдегі басқа барлық қаскөйлерден айырмашылығы, "[Ли Харви Освальд] өзін-өзі өлтіруге талпынған, үмітсіз адам және президентті өлтіру ниеті болмаған жалғыз қаскөй ретінде көрсетілген". Шредер "депрессиямен күрескен көрермендер, кем дегенде, оны кісі өлтіруге көндіргенше, [онымен] бірдей сезімділік таба алады" деп мәлімдейді. "1963 жылғы 22 қараша" көрінісінде қаскөйлер Освальдты президент Джон Кеннедиді өлтіруге көндіру үшін бірігіп, оған басқа қаскөйлермен "байланыс" орната алатынына сендіреді. 1991 жылы Theatre Communications Group "Бір нәрсе жұлдырды" деген тақырыбы жоқ либреттоны жариялады. Мюзиклдің қазіргі лицензияланған нұсқасы 2004 жылғы Бродвейдегі қайта қойылымды көрсетеді. Сценарий Балладер мен Освальдты бір рөлге біріктірмесе де, көптеген қойылымдар қайта қойылымды орындауда осылай істеді.

Мәдени әсері

Сондхайм мазмұнына байланысты жұртшылықтың наразылығын күткенін айтты. "Мюзиклге кейбір тақырыптар жараспайды деп ойлайтындар әрқашан болады. Біз мұндай шиеленісті тақырыпты қозғағанымыз үшін кешірім сұрамаймыз. Қазіргі таңда, дерлік барлық нәрсеге жол бар", - деді ол The New York Times газетіне берген сұхбатында. Тарихшы, сарапшы және актриса Сара Воуэлл 2005 жылы Линкольн, Маккинли және Гарфилдке жасалған қастандықтар туралы талдауын, "Ассасиндердің демалысы" атты кітабын Нью-Йорк қаласынан Жаңа Англияға "Ассасиндер" қойылымын көру үшін жасаған саяхатымен баяндады. "Ассасиндер" Netflix-тің "Саясатшы" сериалының 6-шы эпизодында көрсетілді. Сериалда олар өз өміріндегі оқиғалармен сабақтас мюзиклдің мектептегі қойылымында өнер көрсетеді. Эпизодта Бен Платт пен Зои Дьюч орындаған "Unworthy of Your Love" әнінің кавер нұсқасы қосылған.

Жазбалар

Офф-Бродвей қойылымы мен 2004 жылғы қайта жаңғыруының жазбалары шықты. Алғашқы Офф-Бродвей нұсқасында "Something Just Broke" әні болмаған, ол кейін Лондондық өндіріс үшін қосылған. 1990 жылғы жазбада 11 минуттық "22 қараша 1963" сөздік кульминациялық көрінісі толыққанды келтірілген. 2004 жылғы Бродвейлік жазбаға "Something Just Broke" әні мен бірнеше диалог бөлімдері қосылған, бірақ "1963 жылғы қараша" көрінісінің тек екінші жартысы ғана енген. Алғашқы Офф-Бродвей қойылымында үш музыкант ғана болса, 1990 жылғы актерлік альбомды Майкл Старобин толық оркестрлеп, Пол Джеминьяни басқарған 33 музыкант орындаған. 2021 жылғы Офф-Бродвей қайта жаңғыруы 2022 жылдың 18 наурызында өз актерлік құрамының жазбасын алды, ол шоудың үшінші ағылшын тіліндегі жазбасы болды. Онда толық музыкалық партия бар, сондай-ақ актер-музыканттар өздерінің аспаптарын тартады.